Януш Аляксандар Сангушка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Януш Аляксандар Сангушка
Януш Аляксандар Сангушка
Януш Аляксандар Сангушка
POL COA Pogoń Litewska Książęca.svg
Герб «Пагоня Літоўская»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 5 траўня 1712
Любартаў
Памёр 13 верасьня 1775
Дубна
Род Сангушкі
Бацькі Павал Караль Сангушка
Мар’яна зь Любамірскіх
Жонка Канстанцыя з Дэнгафаў

Януш Аляксандар Сангушка (5 траўня 1712, места Любартаў — 13 верасьня 1775, места Дубна) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Мечнік вялікі літоўскі (1735—1750), маршалак надворны літоўскі (1750—1760)[1]. VII і апошні ардынат астроскі. Кавалер ордэнаў Белага Арла (1736) і Сьвятога Губэрта[2].

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Канстанцыя Дэнгаф

З княскага роду Сангушкаў гербу «Пагоня Літоўская», сын Паўла Караля, маршалка вялікага літоўскага, і Мар’яны зь Любамірскіх. Меў братоў Януша Мадэста, Юзэфа Паўліна і Гераніма Януша.

Абіраўся паслом на соймы. У 1735 годзе атрымаў урад мечніка вялікага літоўскага, у 1750 годзе — маршалка надворнага літоўскага. 11 жніўня 1736 году атрымаў у Дрэздэне ордэн Белага Арла.

Фундаваў кляштар капуцынаў у Стараканстантынаве. Большую частку жыцьця правёў у Дубенскім замку, атрымаў вядомасьць гультая і валацугі.

Шлюб з Канстанцыяй Дэнгаф быў бязьдзетным. З прычыны адсутнасьці нашчадкаў і магчымасьці па ягонай сьмерці спрэчак на гэтай глебе ініцыяваў Кальбушаўскую транзакцыю (1753), у выніку якой адбыўся падзел Астроскай ардынацыі паміж сябрамі і прыхільнікамі магнацкай групоўкі «фамілія». Захаваў за сабой права пажыцьцёвага карыстаньня гэтай маёмасьцю.

Дадатковыя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Апынуўся на першым месцы ў тройцы «п’яніцаў Рэчы Паспалітай», складзенай ягоным сучасьнікам мэмуарыстам Андрэем Кітовічам. На трэцяе месца ў гэтым шэрагу аўтар паставіў Караля Станіслава Радзівіла «Пане Каханку»[3].

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У картцы да артыкула праводзіцца партрэт невядомага мастака XVIII ст., які цяпер захоўваецца ў Львоўскай галерэі мастацтваў.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Пазднякоў В. Сангушкі // ВКЛ. Энцыкл. Т. 2. — Менск, 2005. С. 540.
  2. ^ Dunin Borkowski J. S. Genealogie żyjących utytułowanych rodów polskich. — Lwów, 1895. S. 92.
  3. ^ Сіняк Н. У Вялікім княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Любанскага р-на / Рэд.-уклад. В. Р. Феранц; Рэдкал.: В. А. Сойка і інш. — Менск: Ураджай, 1996.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Януш Аляксандар Сангушкасховішча мультымэдыйных матэрыялаў