Ян Даманоўскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ян Даманоўскі
Jan Domanowski
Jan Damanoŭski. Ян Даманоўскі.jpg
POL COA Lubicz.svg
Біскуп жамойцкі
1556 — 1563
ПапярэднікВацлаў Вярбіцкі
НаступнікСтаніслаў Наркускі
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся каля 1496 ці 1500
вёска Даманава, Бельскі павет, Вялікае княства Літоўскае
Памёр 1563
Род Q63531715?
Рэлігія каталіцтва
Дзейнасьць ксёндз

Ян Даманоўскі (па-польску: Jan Domanowski; каля 1496[1] ці 1500 [2], вёска Даманава, цяпер Бельскі павет, Падляскае ваяводзтва, Польшча — 1563) — рымска-каталіцкі дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, дыплямат, юрыст. Адзін з найбольш адукаваных людзей свайго часу, знаўца права.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вучыўся, верагодна, у Кракаўскай Акадэміі, пазьней удасканальваў адукацыю ў Італіі, дзе вывучаў права й тэалёгію. У 1521 пры дапамозе вялікай княгіні Боны Сфорцы стаў канцлерам віленскага біскупа. Ад 1524 пробашч у Іўі, ад 1528 канонік віленскі, ад 1529 пробашч катэдры сьвятога Станіслава ў Вільні, якую адбудаваў пасьля пажару. У 1526 удзельнічаў у складаньні 1-га віленскага сынадальнага статуту. Вікарый і афіцыял віленскай капітулы ад 1531, актыўны змагар з Рэфармацыяй.

Ад 1539 сакратар каралеўскі (спачатку Жыгімонта Старога, пасьля — Жыгімонта Аўгуста). У 1540—1544 удзельнічаў у працах камісіі па вызначэньні мяжы зь Інфлянтамі, у 1545 з Прусіяй. У 1546 пасол ад Паноў-Рады да Жыгімонта ІІ ў справе ўніфікацыі манэты ВКЛ і Польшчы. У 1551 пасланец у Інфлянты для ўрэгуляваньня памежных пытаньняў. Ад гэтага ж часу, магчыма, узначальваў 1-ю камісію па распрацоўцы Статуту ВКЛ 1566 году, якая складалася зь 5 каталікоў і 5 праваслаўных.

У 1555 прызначаны, а ў 1556 зацьверджаны біскупам жамойцкім. Зьбіраў падаткі са сьвятароў на патрэбы вайны з Масковіяй. На яго загад Пётра Раізіюш апрацаваў статут жамойцкае дыяцэзіі Constitutiones ecclesiae mednicensis і Novelle constitutionis ecclesie mednicensis. У 1559—1561 удзельнічаў ува ўсіх найважнейшых дзяржаўных нарадах, на якіх выраўалася пытаньне далучэньня Інфлянтаў да ВКЛ. 28 лістапада 1561 прымаў прысягу ў Готарда Кетлера і прадстаўнікоў інфлянцкіх станаў на вернасьць ВКЛ.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Валерый Пазднякоў. Даманоўскі Ян // ВКЛ. Энцыкл. Т. 1. — Менск, 2005. С. 574
  2. ^ Józef Jasnowski, Jan Domanowski // Polski Słownik Biograficzny, 1939—1946. T. V. — S. 298—299

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]