Палац Сапегаў (Менск)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Помнік грамадзянскай архітэктуры
Палац Сапегаў
Палац Сапегаў. Малюнак К. Біске, 1918
Палац Сапегаў. Малюнак К. Біске, 1918
Краіна Беларусь
Места Менск
Каардынаты 53°54′09.6″ пн. ш. 27°33′39.2″ у. д. / 53.902667° пн. ш. 27.560889° у. д. / 53.902667; 27.560889Каардынаты: 53°54′09.6″ пн. ш. 27°33′39.2″ у. д. / 53.902667° пн. ш. 27.560889° у. д. / 53.902667; 27.560889
Дата заснаваньня XVII ст.
Стан не захаваўся
Палац Сапегаў на мапе Беларусі
Палац Сапегаў
Палац Сапегаў
Палац Сапегаў

Палац Сапегаў[1] — помнік архітэктуры XVII ст. у Менску. Знаходзіўся на Юраўскай вуліцы[a], вакол будынка месьціўся выдатны сад. Доўгі час лічыўся адным з найлепшых дамоў места. Існаваў да Другой сусьветнай вайны.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Вялікую Паўночную вайну (1700—1721) з 15 лютага да 13 сакавіка 1706 року ў Доме Сапегаў спыняўся Пётар I. Гаспадар палаца Ўладзіслаў Язафат Сапега (1652—1733) у той час быў ваяводам менскім.

Часопіс «Минская старина» ў пачатку XX ст. наступным чынам апісваў тую падзею[2]:

« Паданьні і народныя пагалоскі паказваюць нават на дамок, у якім спыняўся ў Менску цар Пётар I. Гэты мураваны 2-павярховы на два вакны ў шырыню і пяць вокнаў у даўжыню дом на Юраўскай вуліцы, у двары… »

Палац Сапегаў існаваў да Другой сусьветнай вайны.

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Стан сядзібы Сапегаў у 1920-я

Гэта быў мураваны 2-павярховы будынак. Да яго прыбудавалі тамбур, які завяршаўся трыкутным франтонам. У цэнтры фасаду — лесьвічны вузел, з абодвух бакоў якога разьмяшчаліся жылыя памяшканьні.

У XIX ст. зьявілася яшчэ адна прыбудова.

Дадатковыя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • У садзе, які атачаў сядзібны дом, гаспадар разводзіў каштоўныя гатункі яблынь і грушаў, што давалі садавіну чорнага колеру. Чорныя грушы з Францыі ў Вялікае Княства Літоўскае прывезьлі дочкі Казімера Яна Сапегі. Вырашчаная тут садавіна атрымала распаўсюджваньне ня толькі ў Менску, але і за ягонымі межамі пад назвай сапяжанак.
  • Бацька расейскай імпэратрыцы Кацярыны I Іван Скаваршчук (Скаўронскі) у 1670—1780-я служыў у гаспадара палаца Казімера Яна Сапегі, пакуль ня ўцёк ад яго ў Эстляндыю, дзе нарадзілася будучая імпэратрыца[3]. За часамі Кацярыны I расейскі ўрад пачаў выкупляць з прыгону ў зямянаў Вялікага Княства Літоўскага яе братоў і сясьцёр[4].

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ частка кварталу сучаснага Палаца Рэспублікі

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Кулагін А. Па колішніх маёнтках // Страчаная спадчына / Т. Габрусь. — Менск, 2003. С. 169.
  2. ^ Мінск. Стары і новы / У. Валажынскі. — Менск, 2007. С. 243.
  3. ^ Каляда В. Дом на Юр’еўскай вуліцы // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. Кн. 1. — Менск, 2001. С. 273.
  4. ^ Всемирно известные белорусы)(рас.). БелТАПраверана 12 сакавіка 2011 г.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Мінск. Стары і новы / аўт.-склад. У. Валажынскі; пад. рэд. З. ШыбекіМенск: Харвест, 2007. — 272 с.: іл. ISBN 978-985-16-0092-8.
  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Мінска. У 4 кн. Кн. 1-я. — Менск: БЕЛТА, 2001. — 576 с.: іл. ISBN 985-6302-33-1.
  • Хилькевич Х. Эх, вдоль по Юрьевской... // «Туризм и отдых», 23 лістапада 2006. С. 18.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]