Эйсманты

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Герб «Кораб» Эйсмантаў — 1797

Эйсманты (Eysmont, Eysymont, Eysymontt, Eysmond, Ejsmond, Ejsymont) — шляхецкі род, пражывалі ў асноўным на Гарадзеншчыне (у цяперашні час Беларусь).

Сям’я пад пячаткай герба Кораб. Чальцы сям’і займалі шмат дваранскіх пасад у Рэчы Паспалітай, асабліва ў Гарадзенскім павеце. Яны актыўна працавалі ў сацыяльным, культурным і палітычным жыцьці Рэспублікі Абодвух Народаў больш за 500 гадоў.

Апісаньне гербу «Кораб»[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Такая форма гербу была як і ў гарадзенскіх, так і ў кіеўскіх і валынскіх. Выключна ў Менскім павеце мачта была чорнага колеру. Эйсманты не выкарыстоўвалі ў гербе вежы. Самыя старыя пячаткі гербаў Эйсмантаў ставяцца да 1960-х гадоў.

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паводле адной з вэрсіяў Эйсманты былі княскім родам, выгнаным зь Люксэмбургу ў Сярэднявеччы. Паводле іншае — яны пасяліліся ў Рэчы Паспалітай пасьля вайны із Швэцыяй ў XVII стагодзьдзі.

Згодна зь легендай вялікі князь літоўскі Ягайла, яшчэ да таго, як стаў каралём Польшчы, здабываў крыжацкі замак, што ляжаў на аточаным возерам абтоку. Вынайсьці слабае месца ў абароне замку выклікаліся тры браты — Яўмонт, Даўмонт і Сымонт. Першыя два загінулі, а Сымонт здолеў вярнуцца й прынесьці добрыя весткі. За свае заслугі ў захопе замку Сымонт атрымаў ад вялікага князя герб Кораб, землі ў навакольлі Горадні й прозьвішча Эйсмант (ад спалучэньня словаў «Эй, Сымонт!»). У старасьці Эйсмант убачыў ува сьне Панну Марыю, якая плыла ў чоўне па возеры. У гонар гэтага ён загадаў намаляваць абраз, які пасьля стаў цудатворным, і зьмясьціў яго ў ім жа самім збудаваным касьцёле.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Самая раньняя вядомая запіс назва паходзіць з 3 кнігі запісаў метрыкі ВКЛ[прыбраць шаблён], дзе згадваецца Мітка Эйсімонтовіч (каля 1450 году). Нават тады, гэта быў род шляхты, які жыў на Гарадзеншчыне. Шмат з Эйсмантаў служылі ў арміі Вялікага Княства Літоўскага ў 1528, 1565 і 1567. Род ўмацоўвае свае пазыцыі на працягу XVI ст., у першую чаргу дзякуючы заслугам вайны (а таксама шлюбу, у тым ліку з Воловічамі, Семашкамі і г.д. ), якая адлюстроўвае мноства прывілеяў князёў і каралеў для асобных яго членаў. На мяжы XVI i XVII ст. усе больш і больш прадстаўнікоў роду таксама зьяўляюцца ў мясцовай шляхце, займаючы ў асноўным функцыі, зьвязаныя з адпраўленьнем правасудзьдзя, напрыклад Кшыштаф Эйсымонт, гарадзенскі судовы прыстаў у 1611 годзе, Андрэй Эйсымонт, судзьдзя гарадзенскі (1632), Кастусь Эйсымонт, генэрал у Горадні (1646), і Мікалай Міхаіл Эйсымонт, гарадзкі пісар(be) у Горадні (1632—1650). У другой палове XVII ст. таксама займалі пасады ў выніку ваеннай кар’еры, як Рыгор Эйсымонт ахоўнік пінскі, Казімір Эйсымонт, чашнік з Оршы і Ян Казімір Эйсымонт, мечнік арміі Горадні. Асноўныя маёнткі Эйсмантаў былі разьмешчаны ў раёне Гародня, згрупаваных у так званых шляхецкіх ваколіц. Некаторыя ўзялі імя пры нараджэньні.

Найбольш вядомыя прадстаўнікі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Казімер

  1. Казімеж Эйсмант (1847—1912), удзельнік паўстаньня 1863—1864. Ж. — 1) Крыстына Казлоўская (?-1881); 2) Марыя Стшэнбаш; 3) Цаліна Наляпінская (1858—1945)
    1. Станіслаў Эйсмант (?-1944), удзельнік Варшаўскага паўстаньня
    2. Марцін Эйсмант (?-1919), паэт
    3. Зоф’я Дзецюховіч (?-1977)
    4. Казімера Эйсмант (?-1944)
    5. Тарэса Эйсмант