Наваградзкая ратуша

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Помнік грамадзянскай архітэктуры
Наваградзкая ратуша
Наваградзкая ратуша, абмеры
Наваградзкая ратуша, абмеры
Краіна Беларусь
Места Наваградак
Каардынаты 53°35′52″ пн. ш. 25°49′32″ у. д. / 53.59778° пн. ш. 25.82556° у. д. / 53.59778; 25.82556Каардынаты: 53°35′52″ пн. ш. 25°49′32″ у. д. / 53.59778° пн. ш. 25.82556° у. д. / 53.59778; 25.82556
Наваградзкая ратуша на мапе Беларусі
Наваградзкая ратуша
Наваградзкая ратуша
Наваградзкая ратуша
Commons-logo.svg Наваградзкая ратуша на Вікісховішчы

Наваградзкая ратуша — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у Наваградку, адзін з сымбаляў места. Знаходзілася на Рынку. Твор архітэктуры барока, які набыў рысы клясыцызму ў выніку перабудовы. Існавала да 2-й паловы XIX ст.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

26 ліпеня 1511 году вялікі князь Жыгімонт Стары надаў Наваградку Магдэбурскае права, неўзабаве ў месьце мусіла зьявіцца ратуша. Аднак меская ратуша ўперышню ўпамінаецца толькі ў соймавай канстытуцыі 1652 году.

Мяркуюць, што ў 1654 годзе пад ратушу прыстасавалі камяніцу на Рынку. У час пажару 1751 году яна атрымала пашкоджаньні. Пазьней ратушу аднавілі, а на рагу будынка збудавалі вежу.

Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795) расейскія ўлады пазбавілі Наваградак Магдэбурскага права. У 1818 годзе ратушу значна рэканструявалі. У такім выглядзе яна існавала да пажару 1862 году, калі атрымала моцныя пашкоджаньні і больш не аднаўлялася.

Каля 1900 году на месцы ратушы ўзьвялі будынак магістрату (відаць, з выкарыстаньнем фундамэнтаў і часткі муру ратушы)[1]. У Другую сусьветную вайну будынак цалкам зруйнаваны.

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плян ратушы, 1818

Помнік архітэктуры барока, які набыў рысы клясыцызму ў выніку перабудовы 1818 году. Гэта быў прастакутны ў пляне будынак, рог якога ўпрыгожвала 2-ярусная вежа, завершаная купалам і флюгерам з выявай арханёла Міхаіла.

У выніку перабудовы 1818 году зьмяніўся агульны плян будынка, аконныя і дзьвярныя праёмы, на ўзроўні 2-га паверха галоўнага фасаду, арыентаванага на Рынак, зьявілася галерэя (апіралася на 4 калёны), на кутак будынка і на гранях вежы 1-га паверха — рустоўка, на 2-м паверсе — нішы.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ ВКЛ. Энцыкл. Т. 2. — Менск, 2005. С. 360.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Анішчанка, Я. Наваградская ратуша / Яўген Анішчанка // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя: У 2 тамах / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і інш.]; Навуковыя кансультанты: Я. К. Анішчанка [і інш.]. Том 2: К — Я. — 2-е выданне. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2007. — С. 360.
  • Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Менск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Наваградзкая ратушасховішча мультымэдыйных матэрыялаў