Дацкая мова
| Дацкая | |
| dansk | |
| Ужываецца ў | |
|---|---|
| Рэгіён | Шлезьвіг-Гальштайн і Данія |
| Колькасьць карыстальнікаў | |
| Клясыфікацыя | Індаэўрапейская сям'я
|
| Афіцыйны статус | |
| Афіцыйная мова ў | Даніі (без уліку Грэнляндыі), Эўрасаюзе |
| Рэгулюецца | Dansk Sprognævn |
| Статус: | 1 дзяржаўная[d][7] |
| Пісьмо | лацінскае пісьмо |
| Коды мовы | |
| ISO 639-1 | da |
| ISO 639-2(Б) | dan |
| ISO 639-2(Т) | dan |
| ISO 639-3 | dan |
| SIL | DAN |
Да́цкая мо́ва (да́нская мо́ва; саманазва: dansk,
Da-dansk.ogg ) — мова ўсходняй падгрупы паўночнагерманскай групы германскай галіны індаэўрапейскай сям’і моваў. На дацкай мове размаўляюць прыкладна 6 мільёнаў чалавек (2019 год) — у Даніі, уключна з Грэнляндыяй і Фарэрскімі астравамі, дзе яна афіцыйная; у Паўднёвым Шлезьвігу ў Нямеччыне, дзе яна мае статус абароненай мовы меншасьці; у Ісьляндыі, дзе гэта першая замежная мова ў школах. У аўтаномнай Грэнляндыі ня мае афіцыйнага статусу з 2009 году. Дацкая мова адносіцца да моў аналітычнага ладу.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць]Дацкая мова паходзіць ад агульнаскандынаўскай мовы, рунічныя надпісы на якой адносяцца да III ст. н. э. Разьдзяленьне агульнаскандынаўскай мовы на ўсходнюю і заходнюю галіну адбылося ў эпоху вікінгаў (каля 800—1050 гг.).
Гісторыя дацкай мовы можна падзяліць на наступныя пэрыяды: старажытнадацкі (800—1100 гг.), сярэднедацкі (1100—1500 гг.) ды сучасны дацкі (с 1500 г.).
Найстарэйшыя пісьмовыя помнікі, напісаныя на дацкай мове рунамі, датуюцца IX ст. Найстарэйшымі помнікамі на лацініцы зьяўляюцца абласныя законы: «Skånske Lov» (1203—22 гг.) «Skånsk Kirkelov», «Valdemars sjaellandske Lov», «Absalons sjaellandske Kirkelov», «Jyske Lov» (1241 г.), «Samling af gamle danske Love».
Дацкі альфабэт
[рэдагаваць | рэдагаваць]У дацкім альфабэце 29 літар: 9 голосных (a, e, i, o, u, y,æ,ø,å) і 20 зычных.
Сучасны стан
[рэдагаваць | рэдагаваць]
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць]Вонкавыя спасылкі
[рэдагаваць | рэдагаваць]| Вікіпэдыя мае вэрсію дацкай мовай |
- Вялікі слоўнік дацкай мовы ад 1700-х па 1950-е гады
- Дацкая граматыка (анг.) Архіўная копія
- Дзесяцідзённы online-курс дацкай мовы Архіўная копія
| Гэта — накід артыкула пра адну з моваў сьвету. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго. |