Абмеркаваньне:Хвойнікі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Перанос[рэдагаваць крыніцу]

Тапанімія Гомельшчыны:

  1. Шырока прадстаўлены ў айканіміі Гомельшчыны ўтваральныя асновы – найменні як агульных лясных масіваў, так і па пародзе дрэў... г. Хойнікі (мясц. Хвайнікі′, Хвойнікі);
  2. Афіксальныя айконімы. Група айконімаў у форме множнага ліку, што ўключае ў аснову афіксы, характарызуецца большай разнастайнасцю мадэляў... Мадэль 4: форма аманімічная апелятыву ў множным ліку, аснова якога ўключае суфіксальныя элементы -нік-, -няк- + флексія -і-. Суфіксы спалучаюцца з назвамі расліннага свету: г. Хойнікі (былыя Хвойнікі);
  3. Фанетычныя варыянты тапонімаў... 5 Ужыванне ў найменнях фанемы [п] замест зычнага [ф] ці злучэння зычных [хв], якое сведчыць аб утварэнні такіх онімаў у больш позні перыяд, калі адбылося засваенне запазычаных слоў у славянскіх мовах... Злучэнне зычных [хв] можа замяняцца фанемай [х]: г. Хойнікі – Хвойнікі (Хвайнікі´). Афіцыйны варыянт Хойнікі узнік як вынік уплыву паланізацыі на геаграфічную наменклатуру Беларусі ў перыяд яе знаходжання ў складзе Рэчы Паспалітай. Тапанімічныя найменні на той час у афіцыйнай мове перадаваліся графічнымі сродкамі польскай мовы з захаваннем яе фанетычных і графічных норм;
  4. Разгляд лексіка-тэматычных утваральных асноў тапонімаў рэгіёна выявіў этнічныя кантакты мясцовага насельніцтва ў розныя гістарычныя перыяды. Напрыклад, у назве г. Хойнікі адзначаецца ўплыў польскай мовы (тэрыторыя ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай), аднак захаваўся ў якасці неафіцыйнага і першапачатковы варыянт Хвойнікі.

Цікавы момант. У СННП (Гомельская вобласьць) асноўная назва менавіта Хвойнікі і Хвойніцкі раён, а з назвы Хойнікі зробленае перанакіраваньне на Хвойнікі. Таму я за вяртаньне беларускай традыцыйнай гістарычнай назвы Хвойнікі і адпаведна Хвойніцкі раён. --Ліцьвін (гутаркі) 13:35, 12 кастрычніка 2018 (MSK)

Падтрымліваю. Ад сябе дадам спасылку на меркаваньне пана Вячоркі: «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці. --Kazimier Lachnovič (гутаркі) 16:12, 12 кастрычніка 2018 (MSK)
Можа яшчэ ёсьць нейкія назвы вялікіх населеных пунктаў, якія яшчэ ня згаданыя ў сьпісе? --Ліцьвін (гутаркі) 20:03, 12 кастрычніка 2018 (MSK)
Засталіся хіба менш адназначныя выпадкі: паўторна перайменаваныя Бяроза Картуская і Высокае Літоўскае, а таксама пурыстычныя Асіпавічы і Бешанкавічы. --Kazimier Lachnovič (гутаркі) 20:47, 12 кастрычніка 2018 (MSK)
Дзякуй. Калі я правільна зразумеў, то першапачатковая назва — Бяроза. Таму я за Бярозу. Я супраць дадаткаў тыпу «Літоўскі»/«Палескі», бо ў сувязі з аб’яднаньнем дзяржаваў атрымалася, што ў новай краіне было адразу некалькі вялікіх населеных пунктаў з аднолькавымі назвамі і такім чынам разьвязвалі неадназначнасьці. Асіпавічы і Бешанкавічы — асабіста я ня супраць гэтых назваў, але патрэбныя дадатковыя зьвесткі.
Зноў пра Хвойнікі. Асноўная назва Хвойнікі ці Хвойнікі (горад)? У першым выпадку можа перанесьці толькі адміністратар. --Ліцьвін (гутаркі) 23:06, 12 кастрычніка 2018 (MSK)
Мяркую, што Хвойнікі, бо артыкул пра хваёвы лес мае называцца ў адзіночным ліку — хвойнік. --Kazimier Lachnovič (гутаркі) 23:58, 12 кастрычніка 2018 (MSK)

Крыніцы[рэдагаваць крыніцу]

Я лічу, што вышэйзгаданыя крыніцы (Тапанімія Гомельшчыны і СННП) трэба абавязкова дадаць у разьдзел «Назва». --Ліцьвін (гутаркі) 00:41, 14 кастрычніка 2018 (MSK)

Green check.svg Зроблена. --Kazimier Lachnovič (гутаркі) 01:30, 14 кастрычніка 2018 (MSK)--Kazimier Lachnovič (гутаркі) 01:30, 14 кастрычніка 2018 (MSK)

А вось яшчэ вытрымкі з дапаможніка «Беларускія ўласныя імёны. Беларуская антрапаніміка і тапаніміка» (Васіль Шур, 1998):

Такіх тапонімаў, утвораных ад назваў дрэў, на Беларусі многа: Бярозаўка, Бяроза, Альхоўка, Букча, Букі, Альховае, Хвойнікі, Дубраўкі, Дуброва, Дуброўна, Дубніцкае, Ракітнае, Грабаў і інш. На нашу думку, пры стварэнні назвы была не ўлічана геаграфія слоў сасна і хвоя, бо на Палессі, як ужо адзначалася, слова сасна амаль не ўжываецца, яго адпаведнікам у мове карэнных жыхароў з'яўляецца лексема хвоя, а лес, дзе растуць маладыя хвоі, завецца хвойнік. Таму калі ўжо і прыйшлося назву мяняць, то трэба было абавязкова мець на ўвазе і гэту акалічнасць, а ў аснову назвы браць звыклае, натуральнае для Петрыкаўшчыны слова хвоя. У такім выпадку паселішча магло б набыць назву Хвойня, або Хвойнае, або Хвайнякі, або Хвойнікі і інш. Дарэчы, зусім недалёка ад Саснаўца (Жыткавіцкі і Петрыкаўскі раёны) ёсць вёскі Хваенск, Хвойня, Хвойка, а Хвойнае і Хвойная Паляна вядомы ў Хойніцкім раёне. Варта тут сказаць, што і афіцыйная назва горада Хойнікі ў народзе гучыць як Хвойнікі (замена на Хойнікі нібыта адбылася пад уплывай польскай мовы). Пісьмовыя крыніцы назву вёскі Хвойнікі (сучасны горад Хойнікі) фіксуюць з 1512 г.
Пад уплывам польскай мовы ў працэсе неаднаразовых перакладаў набылі змененае гучанне і напісанне такія тапанімічныя назвы, як Бярэсце, Гародня, Наваградак, Дарагічын, Хвойнікі, Менск, Каралеўшчына, Шаркаўшчына, Сорыца, Турэц, Мёры, Лёзна, Воля і інш.

--Ліцьвін (гутаркі) 18:29, 19 траўня 2019 (MSK)

Яшчэ адзін цікавы артыкул пра Хвойнікі. Дарэчы, шмат артыкулаў пра населеныя пункты Гомельскай вобласьці зьмяшчаюцца на краязнаўчым сайце Гомля і Гомельшчыны. --Ліцьвін (гутаркі) 22:59, 27 чэрвеня 2019 (MSK)

Цікава, што ў нас толькі ў разьдзеле «Літаратура» згадваецца энцыкляпэдыя «Вялікае княства Літоўскае». Пры гэтым у гэтай жа энцыкляпэдыі асноўнай назвай артыкула пра гэты населены пункт зьяўляецца менавіта назва Хвойнікі (т. 2, с. 715). --Ліцьвін (гутаркі) 00:50, 29 чэрвеня 2019 (MSK)