Галоўная старонка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
(Перанакіравана з «Main Page»)
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Арэал распаўсюджаньня шатляндзкай германскай мовы ў ХХ стагодзьдзі

Шатляндзкая германская мова (саманазва: (Braid) Scots, Lallans) — група дыялектаў, якія належаць да германскае галіны індаэўрапейскае сям’і моваў, якія распаўсюджаныя пераважна ў раўніннай частцы Шатляндыі і некаторых частках рэгіёну Ольстэр, што на поўначы востраву Ірляндыя. У ангельскай літаратуры шатляндзкую германскую мову могуць таксама пазначаць тэрмінам раўнінная шатляндзкая (анг. Lowland Scots), што робіцца ў мэтах адрозьненьня гэтай мовы ад гэльскай шатляндзкай — мовы, якая належыць да кельцкае галіны, і распаўсюджанай на гарыстым паўночным захадзе Шатляндыі. Апрача таго, шатляндзкія германскія дыялекты Ірляндыі могуць згадвацца пад тэрмінам ольстэрска-шатляндзкая (анг. Ulster Scots).

Значнай часткай дасьледаваньняў мова можа разглядацца ў сыстэме дыялекталёгіі ангельскай мовы. З прычыны таго, што ў лінгвістыцы на цяперашні час не існуе дакладна выяўленых крытэраў адрозьненьня моваў ад дыялектаў, лінгвісты, а таксама зацікаўленыя бакі часта разыходзяцца ў меркаваньнях наконт лінгвістычнага, гістарычнага й сацыяльнага статусу шатляндзкай германскай мовы. У лінгвістыцы існуе шэраг парадыгмаў для адрозьненьня мовы і дыялекту, але яны часта адлюстроўваюць супярэчлівыя вынікі. У шырэйшым сэнсе шатляндзкая германская зьяўляецца часткай дыялектнага кантынуўму, іншай часткай якога зьяўляецца шатляндзкі варыянт ангельскай мовы. Сыходзячы з падобных меркаваньняў, мова можа лічыцца адным са старажытных варыянтаў ангельскай мовы, які мае ўласную дыялектную сыстэму. У якасьці альтэрнатыўнага пункту гледжаньня шатляндзкая германская мова можа разглядацца як асобная мова ў складзе германскай галіны, у падтрымку чаго прыводзіцца прыклад лінгвістычнага статусу нарвэскай мовы адносна дацкай.

Паводле зьвестак перапісу насельніцтва ў Шатляндыі 2011 году, прыблізна 1,54 млн чал. здольныя размаўляць па-шатляндзку, што агулам склала прыкладна ⅓ ад насельніцтва Шатляндыі. Лінгвістычны партал Ethnologue дае інфармацыю пра колькасьць носьбітаў, згодна зь якой носьбітаў у Вялікабрытаніі налічваецца прыкладна 90 тыс чал., пры гэтым прыкладна 1,5 млн чал. размаўляюць на мове як на другой.
(артыкул цалкам…)

Лягатып Сусьветнай гандлёвай арганізацыі

Сусьветная гандлёвая арганізацыя — міжнародная арганізацыя, заснаваная 1 студзеня 1995 году 74-ма дзяржавамі, дзьвюма эўрапейскімі калёніямі ў Кітаі й Эўрапейскім Зьвязам для забесьпячэньня выкананьня між сабою дзейных гандлёвых пагадненьняў. Сядзіба месьціцца ў Жэнэве (Швайцарыя). Замяніла сабою Сакратарыят Агульнага пагадненьня аб мытах і гандлі 1947 году. Узьнікла ў выніку адпаведнага маракескага Пагадненьня аб заснаваньні Сусьветнай гандлёвай арганізацыі, падпісанага 15 красавіка 1994 году. Афіцыйнымі мовамі арганізацыі зьяўляюцца ангельская, гішпанская ды француская. Урады ўсіх сумежных з Беларусьсю краінаў зьяўляюцца сябрамі СГА. На дадзены момант Беларусь мае статус назіральніка ў арганізацыі.
(артыкул цалкам…)

Кацярына Іванчыкава (гурт IOWA)
Кацярына Іванчыкава (гурт IOWA)

Ці ведаеце вы…

З новых артыкулаў (1—15 сьнежня)

Гэты дзень у гісторыі

Максім Гарэцкі. Марка Беларускай пошты, 1993

10 лютага:

Актуальныя падзеі

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, найбольш прадстаўнічыя зь якіх:


Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.