Ордэн Пагоні

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Ордэн Пагоні
Краіна Сьцяг Беларусі Беларуская Народная Рэспубліка
Тып ордэн
Каму ўручаецца вайскоўцам і простым грамадзянам
Падставы ўзнагароджаньня змаганьне за незалежнасць Беларусі й на ейную карысьць
Статус уручаецца
Статыстыка
Дата заснаваньня 1 верасьня 1949 году
Першае ўзнагароджаньне 7 чэрвеня 1950 году
Чарговасьць
Малодшая ўзнагарода Ордэн Зялезнага Рыцара
Мэдаль Партызана
Мэдаль да стагодзьдзя БНР

Ордэн Пагоні — найвышэйшая ўзнагарода Рады БНР.

Мінуўшчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ордэн Пагоні зацьверджаны 1 верасьня 1949 году дэкрэтам прэзыдэнта Рады БНР Міколы Абрамчыка. 7 чэрвеня 1950 году быў выдадзены дэкрэт, паводле якога узнагароджваліся:

  • Маёр «Ноч» (Міхал Вітушка) — Ордэнам Пагоні 1-й ступені.
  • Усе Сябры Галоўнага Штабу партызанаў — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
  • Надлейтэнант «Саха» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
  • Маёр «Маланка» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
  • Маёр «Дуб» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.
  • Камандоўцы адмысловых аддзелаў СВС і «Чорнага Кату» — Ордэнам Пагоні 2-й ступені.

Статут ўзнагароды быў зацьверджаны Міколам Абрамчыкам і пачаў дзейнічаць зь 5 жніўня 1951 году.

Аднак пакуль не вядома, ці была вырабленая гэтая ўзнагарода, ці яна засталася толькі праектам. У беларускай газэце «Бацькаўшчына», якая выдавалася ў Мюнхэне, у нумары за 24 лютага 1952 году быў пададзены толькі малюнак мэдаля, а таксама статут. У гэтай публікацыі былі таксама і іншыя ўзнагароды БНР. Была створаная «Капітула ордэну Пагоні» на чале з прэзыдэнтам Рады БНР, які і надаваў ордэн асобным дэкрэтам.

24 лістапада 2022 года Рада абвясціла пра абнаўленьне Статуту Ордэна Пагоні і заснаваньне Мэдаля Ордэну Пагоні.[1]

Першымі ўзнагароджанымі Мэдалём Ордэну Пагоні сталі асобы, пералічаныя ніжэй.

Беларускія актывісты і пратэстоўцы, якія загінулі ў сувязі зь беларускімі пратэстамі 2020-2021 гг.:

Беларускія ваяры, якія загінулі на вайне ва Ўкраіне ў 2022 г.:

  • Зьміцер Апанасовіч
  • Аляксей Вешчавайлаў
  • Павал Волат
  • Васіль Грудовік
  • Канстанцін Дзюбайла
  • Іван Марчук
  • Васіль Парфянкоў
  • Зьміцер Рубашэўскі
  • Аляксей Скобля
  • Ільля Хрэнаў
  • Вадзім Шатроў

Беларускія добраахвотнікі і ваяры, якія загінулі падчас Рэвалюцыі годнасьці і на вайне ва Ўкраіне з 2014 г.:

Падставы для ўзнагароджаньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ордэн Пагоні быў створаны «з мэтаю ўзнагароджваньня выдатных цывільных ці вайсковых заслугаў у часе вайны ці міру, зробленых для славы і на карысьць Беларускага Народу». Гэтая ўзнагарода была «найвышэйшым ганаровым адзначэньнем Беларускага Народу» й надавалася «асобам, якія выдатна спрычыніліся да здабыцьця незалежнасьці, задзіночаньня ўсіх беларускіх земляў, або да ўзмацаваньня незалежнасьці і росквіту беларускай дзяржавы». Былі ўстаноўленыя Вялікі Крыж ордэна Пагоні, Залаты Крыж ордэна Пагоні й Срэбраны Крыж ордэна Пагоні. Ордэн Пагоні падзяляўся, меркавалася стварыць пяць ступеняў[2][3], але ў дэкрэце Міколы Абрамчыка згадваліся толькі тры[4]. Кандыдатаў на атрыманьне ордэна мусіла вызначаць Капітула, а ганараваць — уласна Прэзыдэнт сваім дэкрэтам.

Апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выконваецца з золата ці срэбра, прывешваецца на стужцы нацыянальных колераў. Крыж Ордэна Пагоні васьміканцовы, пакрыты эмаліяй, берагі залатыя ці срэбраныя. На сярэдзіне крыжа залатая ці срэбраная Пагоня. Адваротны бок гладкі, з выбітым парадкавым нумарам ордэна. Зорка Ордэна Пагоні срэбраная, складаецца з 8 пукоў праменьняў. На сярэдзіне зоркі зьмешчаны крыж ордэна.Паводле Ц. Мазэрыца, на шырокіх прамянях крыжа былі літары БНР, а на цэнтральным верхнім промні пазначаная ступень[5].

Ступені[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ордэн Пагоні 1-й ступені
  • Ордэн Пагоні 2-й ступені
  • Ордэн Пагоні 3-й ступені

Велічыні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Вялікі Крыж ордэна Пагоні
  • Залаты Крыж ордэна Пагоні
  • Срэбраны Крыж ордэна Пагоні

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Рада БНР абвяшчае пра абнаўленьне Статуту Ордэна Пагоні і заснаваньне Мэдаля Ордэну Пагоні
  2. ^ Пра ўзнагароды
  3. ^ Значкі, жэтоны, мэдалі
  4. ^ ДЭКРЭТ АБ УЗНАГАРОДЖАНЬНІ ОРДЭНАМ ПАГОНІ, 1950 Г
  5. ^ Мазырэц Ц. Узнагароды Беларусі

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]