Ігнат Канчэўскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ігнат Канчэўскі
Ігнат Уладзімеравіч Канчэўскі
Асабістыя зьвесткі
Псэўданімы Абдзіраловіч
Нарадзіўся Травень 1896 году
Вільня, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр 21 красавіка 1923 (26 гадоў)
Вільня, Віленскае ваяводзтва, Польская Рэспубліка
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці публіцыст і паэт
Гады творчасьці 19211923
Жанр Паэзія
Мова Беларуская
Значныя творы Адвечным шляхам (1921)
Wikisource-logo.svg Творы ў Вікікрыніцах
Творы на сайце Knihi.com

Ігна́т Уладзі́меравіч Канчэ́ўскі (псэўданім — Ігна́т Абдзірало́віч; травень 1896[1] — 21 красавіка 1923[1]) — беларускі паэт, філёзаф, публіцыст, удзельнік беларускага культурна-асьветніцкага руху[2].

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нараджэньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Канчэўскі Ігнат Уладзімеравіч нарадзіўся ў траўні 1896 году ў сям’і сакратара акруговага вайсковага суду.

Асноўныя падзеі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • У 1913 годзе скончыў Віленскую рэальную вучэльню[2].
  • У 1913—1916 гадах навучаўся ў Пецярбурскім тэхналягічным інстытуце,[2] перайшоў на гісторыка-філялягічны факультэт у Маскоўскім унівэрсытэце[1].
  • У 1916 годзе — Ігната Канчэўскага забралі ў войска, што змусіла яго прыпыніць навучаньне. Ваяваць давялося ў Румыніі, а падчас Лютаўскай рэвалюцыі ён апынуўся ва Ўкраіне. Сацыял-рэвалюцыянэр Канчэўскі ўступае ва ўкраінскае нацыянальнае войска, але пазьней пакінуў фронт[1].
  • Увосень 1917 годзе — навучаўся на вышэйшых каапэратыўных курсах пры Народным унівэрсытэце імя А. Шаняўскага, Масква[2].
  • 21 красавіка 1923 — будучы хворым на сухоты, памірае ў дваццацісямігадовым узросьце на акупаванай палякамі Заходняй Беларусі, у Вільні[1].

Праца й дасягненьні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Працаваў у Цэнтральным саюзе ільнаводаў у Смаленску. У Савецкай Беларусі быў інструктарам Саўнаргасу ў Менску. Пазьней жыве ў Вільні й працуе ў Саюзе беларускіх каапэратараў, кіруе вучнёўскім гуртком геаграфіі ў Віленскай беларускай гімназіі. Вядома таксама, што ён захапляўся ўсходняй філязофіяй і стварыў у Вільні беларускі гурток ёгі[1].

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вершы друкаваў пад псэўданімам Ігнат Абдзіраловіч[2]. Прынамсі адзін зь вершаў Канчэўскага — «Верасьнёвае пано» — падпісаны псэўданімам Ганна Галубянка[3], але ён быў перапісаны і дасланы ў рэдакцыю братам Канчэўскага Арсенем, і зьвестак, што сам Канчэўскі меў дачыненьне да публікацыі свайго верша пад такім псэўданімам, не існуе.

Паэтычная творчасьць вызначаецца філязофскай пранікнёнасьцю ў сутнасьць народнага жыцьця, спалучэньнем прыгажосьці беларускага слова з нацыянальным сьветабачаньнем, замілаваньнем да чалавека, верай у адраджэньне й будучы росквіт Бацькаўшчыны.

Вершы й артыкулы друкаваліся ў газэтах: «Наш сьцяг», «Наша думка», «Беларускія ведамасьці», «Наша будучыня»[2]

Бібліяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • «Па сьвятой зямлі…»
  • «Верасьнёвае пано»
  • «На матывы Р.Тагора»
  • верш у прозе «Мы разам…»

Вядомай і бадай самай галоўнай працай Ігната Канчэўскага застаецца філязофскае эсэ «Адвечным шляхам», тэкст якога ўпершыню быў выдадзены ў Вільні ў 1921 годзе невялікім накладам, а потым каля шасьцідзесяці гадоў праляжаў у сховах спэцфондаў. Наступная публікацыя тэксту адбылася толькі ў 1988 годзе: спачатку ў часопісе «Нёман» у перакладзе на расейскую мову, а пасьля — у газэце «Супольнасьць» (№№ 4—5, 1988) і ў зборніку «Вобраз-90» у 1990 годзе.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в г д е Тацьцяна Сьлінка. Праблема Беларускай ідэнтычнасьці ў тэксьце Ігната Абдзіраловіча «Адвечным шляхам» // Беларускі калегіюм, 16.05.2005
  2. ^ а б в г д е Канчэўскі Ігнат // Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік] / Уклад. Дубянецкі Э. — Менск: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6.
  3. ^ Вільня. Анталёгія беларускай паэзіі XX ст.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]