Карл Бары Шарплес

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Карл Бары Шарплес
па-ангельску: Karl Barry Sharpless
Barry Sharpless 02.jpg
Дата нараджэньня 28 красавіка 1941(1941-04-28)[1][2] (81 год)
Месца нараджэньня
Месца вучобы
Занятак хімік, прафэсар унівэрсытэту, дасьледнік
Навуковая сфэра хімія
Месца працы
Навуковы кіраўнік Юджын ван Тамэлен[d]
Узнагароды
узнагарода Амэрыканская хімічнага таварыства за творчую работу ў галіне сынтэтычнай арганічнай хіміі[d] (1983) стыпэндыя Гугенгайма[d] (1987) мэдаль Прэлага[d] (1988) прэмія Шээле[d] (1991) прэмія імя Артура Коўпа[d] (1992) прэмія стагодзьдзя[d] (1993) міжнародная прэмія караля Фэйсала ў галіне навукі[d] (1995) прэмія Гарві[d] (1998) прэмія Нацыянальнай акадэміі навук ЗША ў галіне хіміі[d] (2000) мэдаль хіральнасьці[d] (2000) мэдаль Бэнджаміна Франкліна[d] (2001) прэмія Вольфа ў галіне хіміі[d] (2001) Нобэлеўская прэмія ў галіне хіміі (2001) мэдаль Ф. А. Котана[d] (2014) мэдаль Прыстлі[d] (2019) Нобэлеўская прэмія ў галіне хіміі (2022) Chemical Pioneer Award[d] (1988) Roger Adams Award in Organic Chemistry[d] (1997) William H. Nichols Medal[d] (2006)
Сайт scripps.edu/chem/sharple…

Карл Бары Шарплес (па-ангельску: Karl Barry Sharpless; нар. 28 красавіка 1941 году) — амэрыканскі хімік і двухразовы ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне хіміі. Вядомы сваёй працай над стэрэаселектыўным сынтэзам і ў галіне клік-хіміі, назву якой доктар вынайшаў у 2000 годзе[9]. Шарплес як і доктар Мортэн Мэльдаль незалежна адзін ад аднаго адкрылі хімічную рэакцыю, названую азыд-алькінавым цыкледалучэньнем[9]. У 2022 годзе поруч з Каралін Бэртоццы і Мэльдалем быў уганараваны Нобэлеўскай прэміяй у галіне хіміі за тое, што палепшыў таргетынг супрацьракавых прэпаратаў, базуючыся на выкарыстаньні клік-хіміі і біяортаганальных рэакцыяў[10][11]. Было адзначана, што навуковец заклаў аснову для функцыянальнай формы хіміі, званай клік-хіміяй, у якой малекулярныя будаўнічыя блёкі хутка і эфэктыўна злучаюцца[9].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Профіль на бачыне Нобэлеўскага камітэту.