Камарын

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Камарын
трансьліт. Kamaryn
Дом культуры
Дом культуры
Komaring.jpg Flag of Kamaryn.png
Герб Камарына Сьцяг Камарына
Першыя згадкі: XIV стагодзьдзе
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Гомельская
Раён: Брагінскі
Сельсавет: Камарынскі
Плошча: 2,320244 км²
Насельніцтва (2018)
колькасьць: 1804 чал.[1]
шчыльнасьць: 777,5 чал./км²
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2344
Паштовы індэкс: 247650
Нумарны знак: 3
Геаграфічныя каардынаты: 51°26′16″ пн. ш. 30°34′5″ у. д. / 51.43778° пн. ш. 30.56806° у. д. / 51.43778; 30.56806Каардынаты: 51°26′16″ пн. ш. 30°34′5″ у. д. / 51.43778° пн. ш. 30.56806° у. д. / 51.43778; 30.56806
Камарын на мапе Беларусі ±
Камарын
Камарын
Камарын
Камарын
Камарын
Камарын
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Кама́рын[2] (таксама Камары́н[2]) — мястэчка ў Беларусі, на правым беразе Дняпра каля Камарынскага возера. Цэнтар сельсавету Брагінскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 1804 чалавекі[1]. Знаходзіцца за 52 км ад Брагіна, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (лінія Оўруч — Палтава), на захад ад граніцы з Украінай. Аўтамабільная дарога злучае мястэчка з Брагінам; рачная прыстань.

Камарын — даўняе мястэчка гістарычнай Рэчыччыны (Панізоўя).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Упершыню Камарын упамінаецца ў XIV стагодзьдзі, пазьней вёска ў складзе Рэчыцкага павету Менскага ваяводзтва.

Пад 1449 годам Камарын значыцца ў Літоўскай мэтрыцы.

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Камарын апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Рэчыцкім павеце[3] Менскай губэрні. На 1866 год у мястэчку быў 51 двор. Пад 1879 годам значыцца як паселішча ў Ёлчанскім царкоўным прыходзе.

Паводле вынікаў перапісу (1897), у Камарыне дзейнічала царква, працавалі 2 скураапрацоўчыя майстэрні і 12 крамаў. У 1899 годзе адкрылася пошта. На 1908 год — 104 двары, побач было аднайменнае ўрочышча (1 двор).

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Камарын абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. 8 сьнежня 1926 году Камарын вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавету і раёну Рэчыцкай (з 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году — Гомельскай) акругі, з 20 лютага 1938 году — Палескай (з 8 студзеня 1954 году — Гомельскай) вобласьці[4]. З 25 сьнежня 1962 году ў Брагінскім раёне[5].

У 1929 годзе тут было 2 школы, хата-чытальня, бібліятэка, лекарскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, аддзяленьне спажывецкай каапэрацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе працавалі маслазавод, кузьня, друкарня (з 1931 году), цагельнаганчарны завод (з 1931 году), шавецкая і кравецкая майстэрні, будаўнічая арцель, пякарня, вятрак, конны млын, сенапрэсавальны завод, ваўначоска. Выходзіла раённая газэта. У 1935 годзе зноў адкрылася жыдоўская школа.

У Другую сусьветную вайну з 28 жніўня 1941 да 23 верасьня 1943 году Камарын знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. 16 ліпеня 1954 году Камарынскі сельсавет скасаваны, вёска перададзеная Кіраўскаму сельсавету (былы Лукаедзкі). 17 лістапада 1959 году паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу[6]. У сувязі з гэтым Кіраўскі сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя навастворанаму Камарынскаму пасялковаму савету. 12 лістапада 2013 году пасялковы савет рэарганізаваны ў сельсавет[7].

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1856 год — 98 чал.; 1897 год — 550 чал.
  • XX стагодзьдзе: 1908 год — 614 чал. у мястэчку Камарыне і 5 чал. ува ўрочышчы Камарыне; 1959 год — 1608 чал.; 1971 год — 1,6 тыс. чал.; 1997 год — 2,3 тыс. чал.[8]
  • XXI стагодзьдзе: 2004 год — 2,2 тыс. чал.[9]; 2006 год — 2,2 тыс. чал.; 2009 год — 2051 чал.[10] (перапіс); 2016 год — 1804 чал.[11]; 2017 год — 1777 чал.[12]; 2018 год — 1804 чал.[1]

Адукацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У Камарыне працуюць сярэдняя школа і дашкольная ўстанова.

Мэдыцына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе местачковая лякарня.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дзейнічаюць дом культуры, бібліятэкі.

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плян мястэчка квартальны, вуліцы простыя, забудова пераважна драўляная сядзібнага тыпу. У 1987—1994 гадах будаваліся мураваныя дамы на 96 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных месцаў у выніку Чарнобыльскай катастрофы.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці, лясная гаспадарка.

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Інфраструктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Да Камарыну можна даехаць маршрутным аўтобусам ад Гомелю[13]. Спыніцца можна ў гасьцініцы.

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Могілкі юдэйскія

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Царква (1911)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Віктар Шматаў (1936—2006) — беларускі мастак, мастацкі крытык і гісторык мастацтва

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ а б Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf) С. 68
  3. ^ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom IV: Kęs — Kutno. — Warszawa, 1883. S. 308
  4. ^ Камарынскі пасялковы савет(рас.) // Фондавы каталёг дзяржаўных архіваў Рэспублікі Беларусь
  5. ^ Об укрупнении сельских районов Республики Беларусь(рас.) / Указ Президиума Верховного Совета Белорусской ССР от 25 декабря 1962 г.
  6. ^ Указ Президиума Верховного Совета Республики Беларусь от 17 ноября 1959 г. «О преобразовании деревни Комарин Комаринского района Гомельской области в городской поселок»(рас.)
  7. ^ О некоторых вопросах административно-территориального устройства Брагинского района Гомельской области(рас.) / Решение Гомельского областного Совета депутатов от 12.11.2013 г. № 276
  8. ^ ЭГБ. Т. 4. — Менск, 1997. С. 40.
  9. ^ Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 2. Кн. 2. — Менск, 2005.
  10. ^ Перепись населения — 2009. Гомельская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  11. ^ Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  12. ^ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  13. ^ Расписание междугородных автобусов и маршрутных такси Гомеля — Транспорт в Гомеле(рас.)

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Камарынсховішча мультымэдыйных матэрыялаў