Віктар Франц Гэс

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Віктар Франц Гэс
Victor Franz Hess
Hess.jpg
Нарадзіўся 24 чэрвеня 1883(1883-06-24)[1][2][3]
замак Вальдштайн, Аўстра-Вугоршчына
Памёр 17 сьнежня 1964(1964-12-17)[4][1][2][3] (81 год)
Маўнт Вэрнан, Акруга Ўэстчэстар, Нью-Ёрк, ЗША[4]
Навуковая сфэра фізыка
Месца працы Венскі ўнівэрсытэт, Інсбруцкі ўнівэрсытэт і Грацкі ўнівэрсытэт
Альма-матэр Грацкі Ўнівэрсытэт
Вядомы як аўтар экспэрымэнта па пошуку касьмічнага выпраменьваньня
Узнагароды і прэміі Нобэлеўская прэмія (1936)

Віктар Франц Гэс (па-нямецку: Victor Franz Hess; 24 чэрвеня 1883, замак Вальдштайн, Аўстра-Вугоршчына — 17 сьнежня 1964, Нью-Ёрк, ЗША) — аўстрыйскі фізык-экспэрымэнтатар, ляўрэат Нобэлеўскае прэміі (1936 разам з Карлам Давідам Андэрсанам), за За адкрыцьцё касьмічнага выпраменьваньня.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў сям’і каралеўскага лясьніка[5]. Вучыўся ў Грацкім ўнівэрсытэце, скончыў яго ў 1906 годзе, потым працаваў у ім. Ад 1925 годзе прафэсар. У 1938 годзе зьехаў у ЗША, каб пазьбегнуць перасьледу з боку нацыстаў. Ад 1938 да 1956 г. прафэсар Фордхэмскага ўнівэрсытэту (ЗША)[6].

Навуковыя працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ад 1911 году да 1913 году дасьледаваў існаваньне касьмічных прамянёў — плыняў пратонаў, якія ўтвараюцца па-за межамі Зямлі і могуць дасягаць яе паверхні. Ён лётаў на паветраным шары на вышыні да 5 км, правяраючы хуткасьць разраду электраскопу. Паводле папярэдніх уяўленьняў, хуткасьць разраду электраскопу павінная была памяншацца пры аддаленьні ад паверхні Зямлі, але яна павялічвалася. Пэўны час навукоўцы не маглі растлумачыць гэтую зьяву.

Кнігі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Victor F. Hess The Electrical Conductivity of the Atmosphere and Its Causes. — Constable & Company, 1928.

Асноўныя навуковыя артыкулы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Hess, Viktor F Пра назіраньні пранікальнага выпраменьваньня напрацягу сямі палётаў на паветраным шары = Über Beobachtungen der durchdringenden Strahlung bei sieben Freiballonfahrten // Z. Phys.. — 1912. — № 13. — С. 1084.
  • Hess, Victor F., and A. Demmelmair. Агульны эфэкт выпраменьваньня касьмічных прамянёў, які назіраецца пасьля магнітнай буры = World-wide effect in cosmic ray intensity, as observed during a recent magnetic storm // Nature. — 1937. — № 140. — С. 316.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б Encyclopædia Britannica
  3. ^ а б SNAC — 2010.
  4. ^ а б в Гесс Виктор Франц // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. ^ Angelo, Joseph A Ядзерная тэхналёгія = Nuclear Technology. — Greenwood Press, 2004. — С. 121–124. — ISBN 1-57356-336-6
  6. ^ Гес Віктар Франц // БЭ. Т. 5. — Менск, 1997. с. 204

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Віктар Франц Гэссховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  • Франц Гэс — Біяграфія й нобэлеўская лекцыя на старонцы Нобэлеўскага камітэту (анг.)