Алена Лось

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Алена Лось
Дата нараджэньня 22 студзеня 1933
Месца нараджэньня Вільня
Дата сьмерці 14 ліпеня 2013(2013-07-14) (79 гадоў)
Месца сьмерці Менск
Грамадзянства Беларусь
Адукацыя Дзяржаўны мастацкі інстытут Летувіскай ССР
Месца вучобы Віленская мастацкая акадэмія
Занятак мастачка, графік
Узнагароды
мэдаль Францішка Скарыны

Але́на Гео́ргіеўна Лось (22 студзеня 1933, Вільня, Польшча — 14 ліпеня 2013, Менск, Беларусь) — беларуская мастачка, графік.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзілася 22 студзеня[1] 1933 року ў Вільні. Дзіцячыя гады правяла ў мястэчку Лыскаве, потым у Магілёўцах і Ружанах на Пружаншчыне. У 1948 сям’я вярнулася ў Вільню.

Тут Алена скончыла Дзяржаўны мастацкі інстытут Летувіскай ССР (1955). Ажанілася з мастаком Гары Якубені, зь якім пазнаёмілася ў Маскве. У 1956—1957 працавала мастаком у Вышэйшай партшколе і выдавецтвах Летувіскай ССР[1]. Пасьля пераехала ў Менск.

Чалец Саюзу мастакоў з 1963. Сяброўка мастацкай суполкі «Пагоня»[2].

Памерла 14 ліпеня 2013 року ў Менску[3].

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У мастацкіх выставах удзельнічае з 1960. Вядомая пераважна як мастак дзіцячых кніг. Працуе таксама ў станковай графіцы. Творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі, Літаратурных музэях Янкі Купалы і Якуба Коласа (усе — Менск), Пружанскім палацыку[3], фондах Міністэрства культуры Расеі і Беларускага саюзу мастакоў, Трацьцякоўскай галерэі, «Цэнтральным Доме мастака», мэмарыяльным музэі А. Пушкіна (усе — Масква)[4].

Працы экспанаваліся на міжнародных выставах кніжнай графікі ў Японіі, Манголіі, Чэхаславаччыне, Румыніі, Канадзе, Польшчы і інш.

Выдала ўласную кнігу для дзетак «Дзесяць дзён у Барку» (1984)[5].

Да 600-годзьдзя Грунвальдзкае бітвы выканала рэканструкцыі сьцягоў Віленскай, Менскай і Смаленскай харугваў, і Вітаўтавае харугвы з гербам «Калёны». Гэтыя сьцягі меліся прыняць удзел у сьвяткаваньні 600-годзьдзя на Грунвальдзкім полі[6].

Аздобленыя кнігі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • У. Караткевіч «Блакіт і золата дня» (1960)
  • А. Якімовіч «Вераб’ёвы госьці» (1960)
  • Д. Бічэль «Дзявочае сэрца» (1961), «Дзічка» (1971), «Габрынька і Габрусь» (1985)
  • Хведорович, М. Солнечный зайчик : [стихи: для среднего возраста: авторизованный перевод с белорусского] / [художники: Е. Лось и Г. Якубени]. — Минск: Беларусь, 1964. — 46 с. — 50 000 ас.
  • В. Вітка «Дударык» (1964), «Ладачкі-ладкі» (1977)
  • З. Бядуля «Скарб» (1965, 1975)
  • А. Дзеружынскі «Кую-кую ножку» (1967), «Смешкі і пацешкі» (1968), «Добры ветрык: выбранае» (1969), «Вяселікі: выбранае» (1979)
  • Зборнік казак «З рога ўсяго многа» (1968)
  • М. Корзун «Тры сонцы» (1971)
  • Н. Гілевіч «Загадкі» (1971)
  • Беларуская народная казка «Залатая яблынька» (1974)
  • Я. Гримм «Сказки» (1978)
  • А. Пушкін «Руслан і Людміла» (1978)
  • Дятел дуб долбил : скороговорки: для детей дошкольного возраста / составитель Л.М.Сукач; [художник Е.Лось]. — Минск: Мастацкая літаратура, 1980. — 1 с.
  • «Der goldene Apfelbaum: belorussisches Volksmärchen» (1981)
  • В. Лукша «Крылаты цэх» (1982)
  • Казка П. Яршова «Канёк-гарбунок» (1983)
  • В. Зуёнак «Шапка-ўсёвідзімка» (1983)
  • Шел Егор через двор : скороговорки: [для дошкольного возраста / составитель Л. М. Сукач; художник Е. Лось]. — Минск: Мастацкая літаратура, 1980. (сложенный в 8 с,) — 500 000 ас.
  • Драгунский, В. Ю. Денискины рассказы : [Для мл. шк. возраста] / [Худож. Е. Лось]. — Мн.: Юнацтва, 1986. — 301 с. — 500 000 ас.
  • «Слова пра паход Ігаравы» склад. В. А. Чамярыцкі (1986)
  • «Les pommes d’or: conte populaire biélorusse» (1986)
  • В. Іпатава «За морам Хвалынскім» (1989)
  • У. Ягоўдзік «Грыбок, грыбок, выстаў лабок» (1997), «Бабуліна варта» (1999), «Адмірал і яго каманда» (2008), «Вочы Зямлі» (2008), «Па слядах ваўка» (2010)
  • Шматлікія нізкі ілюстрацыяў да беларускіх народных казак

Станковыя сэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • «Дзеці Белавежы» (1966)
  • «Палесьсе» (1970)
  • «Людзі на Прыпяці» (1973)
  • «Песьні заходніх славянаў» (1974)
  • «Кветкі Полаччыны» (1974)
  • «Грай аб долі шчасьлівай, дудка беларуская» (1975)
  • «Радасьць працы» (1976)
  • «Партрэты беларускіх пісьменьнікаў» (1979)
  • «Пад палескімі дубамі» (1981)
  • на ляўкоўскія вершы Я. Купалы (1982)
  • «Птушкі над горадам» (1983)
  • «Палескія матывы»
  • «Надзея»
  • «Ружанскія паданьні»
  • «Калыханкі»

Узнагароды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Дыплём імя Ф. Скарыны на рэспубліканскім конкурсе «Мастацтва кнігі» і дыплём 1-й ступені на Ўсесаюзным конкурсе кнігі (1978) — за аздабленьне кнігі В. Віткі «Ладачкі-ладкі»
  • Мэдаль Францішка Скарыны (2003)[7]
  • Бронзавы мэдаль ВДНГ[1]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Лось Елена Георгиевна(рас.) Персоны. Артру.инфо. Праверана 14 кастрычніка 2011 г. Архіўная копія ад 22 лістапада 2011 г.
  2. ^ ПАГОНЯ: мастакі. Беларускі саюз мастакоўПраверана 14 кастрычніка 2011 г.
  3. ^ а б Сяргей Чыгрын. Ня стала мастачкі Алены Лось // Новы час, 16 ліпеня 2013 г. Праверана 17 ліпеня 2013 г.
  4. ^ Прэзентацыя выставы Алены Лось. Пружанскі палацык (15 сьнежня 2008). Праверана 14 кастрычніка 2011 г.
  5. ^ Лось А.Г. Дзесяць дзён у Барку. — Менск: Юнацтва, 1984. — 24 с. — 20 000 ас.
  6. ^ Аляксей Хадыка. (16 ліпеня 2010) Гістарычнае рэха Грунвальда. «Новы час». Архіўная копія
  7. ^ Указ прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь №526 19 лістапада 2003 «Аб узнагароджаньні А.Г. Лось і Р.Я. Ландарскага дзяржаўнымі ўзнагародамі Рэспублікі Беларусь». Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь. Праверана 17 ліпеня 2013 г.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Алена Георгіеўна Лось // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Пружанскага р-на / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.; Маст. А. М. Хількевіч. — Менск: БелЭн, 1992. ISBN 5-85700-094-7. — С. 418.
  • Алена Лось: жывапіс, графіка [альбом] / укладальнік У. Ягоўдзік. — Менск: М. Ягоўдзік, 2009. — 77 с. — ISBN 978-985-6691-18-1
  • Уладзімір Ягоўдзік. «Каб не маўчала душа…» // Наша вера. — 2007. — № 4 (42).

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]