На вёсцы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
На вёсцы
Жанр: ідылія
Аўтар: Францішак Аляхновіч
Мова арыгіналу: беларуская
Год напісаньня: 1916

На вёсцы — п'еса беларускага драматурга Францішка Аляхновіча, напісаная ў 1916 годзе і надрукаваная ў «Беларускім жыцьці» ў 1919 годзе.

Жанр гэтай п'еса аўтар вызначыў як «ідылічны абразок»[1]. У гэтым творы аўтар адным зь першых у беларускай драматургіі паспрабаваў разабрацца, як уплывае горад на колішняга вяскоўца, як разбэшчвае яго і маральна, і фізычна[2].

Сюжэт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Твор выбудоўваецца на традыцыйным любоўным трохкутніку. Сяковы пастух Стасюк кахае простую дзяўчыну Ганульк. Кахае без узаемнасьці. Сам жа Стасюк падабаецца цыганцы Анэльцы. Ганулька едзе ў горад, тсановіцца пакаёўкай, а па вяртаньня заяўляе свайму паклоньніку, што іхнія дарогі ня могуць сыйсьціся, бо яна цяпер стала іншай, не мужычкай, як раней, а паненкай, і сам Стасюк ужо ёй ня пара. Пасьля такіх словаў Стасюк быў хацеў скончыць жыцьцё самагубствам, але ў каханьні яму прызналася Анэлька.

Ацэнкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Максім Гарэцкі ў сваёй «Гісторыі беларускае літэратуры» крытыкаваў аўтара за няведаньне псыхалёгіі селяніна:

Як вядома, Аляхновіч — жыхар места; да дзесяцёх гадоў жыцьця ён навет ніколі ня бачыў вёскі. Ніколі доўга ў вёсцы ён ня жыў; псыхолёгіі селяніна ня ведае. Нядзіва, што сяляне ў яго п'есах гавораць такою самаю моваю, што й антокальскія мяшчане-рамесьнікі ці беларускія інтэлігенты-адраджэнцы[3].

У. Ковель адзначае, што «з сцэнічага боку гэты твор быў напісаны добра, але ў ім яўна адчувалася дакучлівае маралізатарства, ідэалізацыя вясковага жыцьця — асаблівасьці і матывы, якія не атрымалі працягу і разьвіцьця ў пазьнейшай творчасьці драматурга — тонка псыхалягічнай і інтэлектуальнай»[4].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.: Падруч. для філал. фак. пед. ВНУ / І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш.; Пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча. — 2-е выд., дапрац.. — Мн.: Выш. шк., 1998. — С. 542. — 560 с. — 7000 ас. — ISBN 985-06-0304-6
  2. ^ Марціновіч А. Хто ж ён, Францішак Аляхновіч // Сувязь: Літ.-крытыч. арт.. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — С. 8. — 253 с. — ISBN 5-340-01389-8
  3. ^ Гарэцкі, М. На вёсцы // Гісторыя беларускае літэратуры. — Выданьне другое (папраўленае). — Вільня: Віленскае выдавецтва Б. Клецкіна, 1921. — С. 195—196.
  4. ^ Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 1. 1901—1920 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т. літ. імя. Я. Купалы. — 2-е выд. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 339. — 583 с.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • На вёсцы. Ідыльлічны абразок у 2-х актах // Беларускі тэатр: Сцэнічныя творы. Вільня: Бел. выд. т-ва, 1928. С. 35–42.