Перайсьці да зьместу

Кочышчы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Кочышчы
лац. Kočyščy
Населены пункт
Краіна Беларусь
Вобласьць Гомельская
Раён Ельскі
Сельсавет Качышчанскі
Першыя згадкі 1532
Часавы пас
Каардынаты 51°44′28,40″ пн. ш. 28°55′46,80″ у. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць 450 чал. (2004)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код +375 2354
Паштовы індэкс 247835
Нумарны знак 3
Кочышчы на мапе Беларусі ±
Кочышчы
Кочышчы
Кочышчы
Кочышчы
Кочышчы
Кочышчы

Ко́чышчы[1] — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў, у тым ліку канавы Шыра. Цэнтар сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 450 чал. (2004). Знаходзяцца за 20 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Старое Высокае — Ельск.

Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Котчычы ў «Апісаньні Мазырскага замку». 1552 г.

У апісаньні воласьці Мазырскага замку 1552 году сказана, што ў Багуціцкай нядзелі[a] 2 чалавекі ў Котчычах вось ужо 20 гадоў, як аддадзеныя панам Сурынам і ад таго часу перасталі выконваць працы на замку, хоць падымшчыну й давалі[2].

Зімовішчы ў попісе войска ВКЛ 1567 г.

20 красавіка 1538 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт Стары пацьвердзіў кіеўскаму зямяніну Мацею Угрыноўскаму права на маёнтак Высокае і на траціны ў Котчышчах і Вялаўску[3].

У 1567 годзе пан Сьцяпан Рыгоравіч Лавейка з маёнткаў сваіх, сярод якіх і Котчышчаў, ставіў у войска Вялікага Княства Літоўскага 3 узброеных вершнікаў і 2 драбаў з ручніцамі[4].

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі, згодна з указам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году, Кіеўскае ваяводзтва стала часткаю Кароны Польскай[5]. Котчышчы ў складзе Мазырскага павету, пад уплывам віленскага ваяводы, канцлера ВКЛ і мазырскага старосты Мікалая Радзівіла Рудога ды падтрымаўшай яго павятовай шляхты, былі выведзены з Кіеўскага і далучаны да Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага.

Пры чарговым разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году сяло Котчышчы з усімі грунтамі і прылегласьцямі паны камісары згодна запісалі прыналежным да Мазырскага павету[6].

Пад уладай Расейскай імпэрыі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Кочышчы — у межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У парэформавы пэрыяд Кочышчы адміністрацыйна належалі да Скараднянскай воласьці.

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Кочышчы ў складзе Мазырскага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага[7]

  1. ↑ Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Мазырская воласьць, як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці (Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли / П.Г. Клепатский – Т. 1: Литовский период. – Одесса, 1912. С. 185, 189 – 190).
  1. ↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf)
  2. ↑ Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. VII. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 645
  3. ↑ Архив ЮЗР. Ч. VIII. Т. IV. Акты о землевладении в Юго-Западной России XVI—XVIII вв. — Киев, 1907. № 60
  4. ↑ Русская историческая библиотека. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 1235
  5. ↑ Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).
  6. ↑ Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 93
  7. ↑ Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою: український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)
  8. ↑ Гарады і вёскі Беларусі. Энцыкл. Т. 1. Кн. 1. — Менск, 2004.