Зьміцер Саўка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Вікіпэдыя мае артыкулы пра іншых асобаў з прозьвішчам Саўка (неадназначнасьць).
Зьміцер Саўка
Зьміцер Саўка — Zmicier Saǔka 002.JPG
Нарадзіўся 26 ліпеня 1965(1965-07-26)
Менск, СССР
Памёр 9 красавіка 2016(2016-04-09) (50 гадоў)
Менск, Беларусь
Навуковая сфэра мовазнаўства
Месца працы Тэлеканал «Белсат»
Альма-матэр Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт (1988)
Вядомы як Суаўтар сучаснай нармалізацыі беларускага клясычнага правапісу 2005 году

Зьмі́цер Са́ўка (26 ліпеня 1965, Менск — 9 красавіка 2016[1]) — беларускі філёляг. Адзін з аўтараў сучаснай нармалізацыі беларускага клясычнага правапісу (2005).

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дзед па бацьку Іван Маркавіч Саўка паходзіў зь мястэчка Сьвіслач (Бабруйскі павет, Менская губэрня, Паўночна-Заходні край, Расейская імпэрыя; цяпер Асіпавіцкі раён, Магілёўская вобласьць, Беларусь), зь сям’і плытагона. Падчас першай сусьветнай вайны быў ад’ютантам лётчыка. Пасьля вайны, у Бабруйску ўступіў у Камуністычны саюз моладзі. Тамсама ажаніўся з дачкой рабіна Яўгеніяй Абэлеўнай Рывай (паводле пасьведчаньня асобы — Адольфаўнай), сям’я якой паходзіла зь места Сянно (Магілёўская губэрня; цяпер Віцебская вобласьць). Бацька нарадзіўся ў Менску (Беларуская ССР, СССР) у 1931 годзе. Скончыў Маскоўскі ўнівэрсытэт, па сканчэньні якога вярнуўся ў Менск. Маці прыехала ў Менск на будоўлю ў 1957 годзе зь вёскі Сенькавічы (Івацэвіцкі раён, Берасьцейская вобласьць) бязь веданьня расейскай мовы[2].

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

З 4-й клясы (з 1976 г.) прыяжджаў на лета да бабулі па маці ў вёску Сенькавічы (Івацэвіцкі раён, Берасьцейская вобласьць), што паспрыяла захаваньню беларускамоўнасьці насуперак расейскамоўнаму школьніцтву ў Менску. У 1982 г., пасьля ўдзелу ў Гуканьні вясны ў Заслаўі (Менскі раён), пачаў друкаваць на фотапаперы гістарычныя кнігі з нэгатываў ад Вінцука Вячоркі, які ачольваў грамадзкае аб’яднаньне «Беларуская сьпеўна-драматычная майстроўня» (1979—1984). У чэрвені 1982 году скончыў сярэднюю школу № 61 Менску (цяпер гімназія № 3). Улетку 1983 г. паступіў на філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту[2], які скончыў у 1988 годзе.

З 2001 году працаваў на радыё «Рацыя» (Беласток, Падляскае ваяводзтва)[3]. У 2010—2016 гадах працаваў на тэлеканале «Белсат»[4].

Меў чатырох дзяцей. Двое першых (Уладзь (1988 г.н.) і Юстына (1995 г.н.)) народжаныя ад першай жонкі. Першынец сын Уладзіслаў нарадзіўся 30 кастрычніка 1988 году на Дзяды[5]. З другой жонкай Ілонай Ўрбановіч-Саўкай меў 2 дзяцей: дачку Караліну (1996 г.н.) і сына Стэфана (2004 г.н.)[6].

Адзін з асноўных удзельнікаў Суполкі сыстэматызацыі беларускай кампутарнай тэрміналёгіі (2010—2012)[7].

Кнігі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Беларускія слоўнікі й энцыкляпэдыі. Бібліяграфія. Складальнікі Вітаўт Кіпель і Зьміцер Саўка. Нью-Ёрк — Менск: Беларускі Інстытут Навукі й Мастацтва, 2002. ХХХVIII, — 568 с. (Рэц.: Сяргей Запрудзкі // Беларускі гістарычны агляд. 2002. Сьнежань. Т. 9. Сш. 1-2 (16-17). С. 323—331.)
  • Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя. Вільня — Менск, 2005. — 160 с. http://knihi.com/storage/pravapis2005.html
  • Моўны мануал: Практычны даведнік для працаўнікоў тэлеканалу «Белсат»: Прээдыцыя (папярэдняе выданне) / Складальнік Зміцер Саўка; пры ўдзеле Настассі Мацяш. Варшава: [Тэлеканал «Белсат»], 2008, травень. 130 с.
  • Беларуская цывілізацыя ў Амэрыцы : Пяцьдзясят гадоў Беларуска-Амэрыканскага Задзіночаньня (1949—1999). Падзеі. Дакумэнты. Успаміны. Персаналіі. = Źmicier Saŭka Belarusan Civilization in America : Fifty years of Belarusan American Association (1949—1999) / Зьміцер Саўка; рэдактар Наталля Гардзiенка; прадмова Лявон Юрэвiч. — Мiнск : Кнігазбор, 2019. — 604 с : [12] с. іл. (Бібліятэка Бацькаўшчыны; кніга 38).

Пераклады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Вольскі, Марцін. Людзі-рыбы: Апавяданне // Крыніца. 1989. №8. (з польскай)
  • Каратынскі, Вінцэсь. Наваградак і Наваградчына // Вінцэсь Каратынскі. Творы. Мн.: Маст. літ., 1994. С. 183—212. (з польскай)
  • Піскозуб, Анджэй. Ці стане Беларусь дзесятай балтыйскай дзяржавай // Свабода (Мн.). 1992. Ліпень. №6. (з польскай)
  • Радзік, Рышар. Палякі — беларусы: узаемныя стэрэатыпы ў XІX і XX стст. (да 1939 г.) // Беларускі гістарычны агляд (Мн.). 1998. (Супольна з І. Урбановіч) (з польскай)
  • Сьвяты Андрэй Баболя. Мн.: Бел. Каталіцкая Грамада (на вокладцы: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства «Адраджэньне»), 1994. 77 с (з польскай)
  • Бэз-Карніловіч, Міхал. Забойства расіянаў у Магілёве. Вызваленьне магілёўскіх купцоў. Пер. з рас. // Свабода. 1991. Люты. №1. (Бяз подпісу.) (з расейскай)
  • Каліноўскі, Язэп. Споведзь // Хрысьціянская думка. 1994. №1(215). С. 14-21. (з расейскай)
  • Хроніка Быхаўца. Пер. са старабел., публікацыя, уступн. слова; Часопісны варыянт: Полымя. 1993. №10. С. 160—182; №11. С. 197—218; №12. С. 192—213. Кніжныя выданьні: Беларускія летапісы і хронікі. Мн.: Бел. кнігазбор, 1998. Старажытныя беларуская літаратура. Мн.: Юнацтва. Выд. 1. 2001; Выд. 2. 2003. Публікацыі фрагмэнтаў у: Сведкі беларускай мінуўшчыны (зборнік дакументаў і матэрыялаў па гісторыі Беларусі VI—XV стст.). Мн., 1996. С. 135—144, 151—164. (са старабеларускай)
  • Фільмы: Лэдзі й валацуга-2. Мультфільм. 2001; Шрэк. Мультфільм. 2002; Шрэк-2. Мультфільм. 2005; Глядыятар. Кінафільм. 2001; Плянэта скарбаў. 2008.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Дубавец, С. Майстроўня. Гісторыя аднаго цуду / Сяргей Дубавец; фота А. Канцавога. — [Б. м.]: Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2012. — 457 с.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Памёр выбітны мовазнаўца Зьміцер Саўка, Радыё Свабода 9-04-2016
  2. ^ а б Сяргей Дубавец. Гісторыя аднаго цуду: Клінаў і Саўка // Радыё «Свабода», 12 лістапада 2010 г. Праверана 30 кастрычніка 2015 г.
  3. ^ Юрася Бушлякова згадваюць сябры, калегі, настаўнікі, вучні // Радыё «Свабода», 5 чэрвеня 2013 г. Праверана 30 кастрычніка 2015 г.
  4. ^ Тацяна Бублікава на свабодзе // Тэлеканал «Белсат», 30 сьнежня 2010 г. Праверана 30 кастрычніка 2015 г.
  5. ^ Марына Загорская. 1991-2006. Вынікі ад Зьмітра Саўкі // Газэта «Салідарнасьць», 14 красавіка 2007 г. Праверана 30 кастрычніка 2015 г.
  6. ^ Аляксандра Дынько. Я лепш за настаўніка ведаю мову // Радыё «Свабода», 10 красавіка 2012 г. Праверана 30 кастрычніка 2015 г.
  7. ^ https://sites.google.com/site/belcompterm

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Зьміцер Саўкасховішча мультымэдыйных матэрыялаў