Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Клецак)

Помнік сакральнай архітэктуры
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы
Траецкі касьцёл
Краіна	Беларусь
Места	Клецак
Каардынаты	53°04′02,48″ пн. ш. 26°37′32,50″ з. д.^HGЯO
Канфэсія	каталіцтва
Архітэктурны стыль	рэнэсансная архітэктура^[d]
Аўтар праекту	Ян Марыя Бэрнардоні
Дата заснаваньня	XV ст.
Дата скасаваньня	1950
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы на мапе Беларусі Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы на Вікісховішчы

Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Фарны) — помнік архітэктуры XVI стагодзьдзя ў Клецку. Знаходзіцца на гістарычнай Віленскай вуліцы^[a]. У 1950-я гады савецкія ўлады ўзарвалі касьцёл (захаваліся падмуркі і фрагмэнт мура). Твор архітэктуры рэнэсансу.

Гісторыя

Вялікае Княства Літоўскае

У 1450 годзе з фундацыі Андрэя Маствіловіча ў Клецку збудавалі Фарны касьцёл. Відаць, першы будынак быў драўляным. У канцы 1550 году Мікалай Радзівіл Чорны перадаў касьцёл пад кальвінскі збор. У 1560—1562 гадох Сымон Будны быў міністрам у зборы. У 2-й палове XVI ст. за Альбрэхтам Радзівілам касьцёл вярнулі каталікам і перабудавалі яго паводле праекту Я. М. Бэрнардоні. У 1607 годзе яго асьвяціў біскуп віленскі Юры Радзівіл^[1].

Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Клецак апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць.

Найноўшы час

У 1950-я гады савецкія ўлады ўзарвалі помнік архітэктуры. Ад касьцёла захавалася толькі частка заходняга мура.

Архітэктура

Помнік архітэктуры рэнэсансу зь вельмі моцнымі гатычнымі рысамі^[2]. Гэта быў 1-нэфавы, прастакутны ў пляне асноўны аб’ём з 5-граннай апсыдай, якія завяршаліся агульным дахам, 2-схільным над асноўным аб'ёмам і шматгранным над алтаром. Да паўночнай сьцяны прэзьбітэрыюма далучалася невялікая 2-павярховая закрысьція, на другім паверсе якой была скарбніца. Сьцены ўмацоўваліся контрфорсамі і завяршаліся прафіляваным карнізам. Аконныя праёмы былі аркавымі. Перад галоўным фасад узвышалася 3-ярусная вежа-званіца з аркавымі прастакутнымі аконнымі праёмамі, упрыгожанымі нішамі, філёнгамі, завершаная купалам-баняй. Ніжні ярус вежы чацьверыковы, астатнія — васьмерыковыя.

Усярэдзіне асноўны аб'ём меў цыліндрычнае скляпеньне з распалубкамі. Інтэр'ер ўпрыгожвалі багата аздобленыя разныя алтары і скульптура. Падлога была цаглянай, зь некалькімі каменнымі плітамі ў асноўным аб'ёме. Пад алтарнай часткай былі сутарэньні. Над уваходам разьмяшчаліся драўляныя хоры.

Галерэя

Старыя здымкі
А. Віслоцкі, 1923 г.
Я. Булгак, 1925 г.
1927 г.
1928 г.
1930 г.
21 чэрвеня 1932 г.
К. Адамовіч, 1937 г.
да 1939 г.
да 1939 г.
да 1939 г.
да 1939 г.
да 1939 г.

Заўвагі

↑ Цяперашні афіцыйны адрас — вуліца Гагарына

Крыніцы

↑ Габрусь Т., Кушнярэвіч А. Клецкі Фарны касцёл // Архітэктура Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1993. С. 243.
↑ Страчаная спадчына. — Менск, 2003. С. 75—77.

Літаратура

Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.
Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — 788 с. — ISBN 985-11-0378-0
Страчаная спадчына / Т. Габрусь, А. Кулагін, Ю. Чантурыя, М. Ткачоў: Уклад. Т. Габрусь. — Менск: Беларусь, 2003. — 351 с.: іл. ISBN 985-01-0415-5.

Вонкавыя спасылкі

Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы ў Клецку, Radzima.org

[1] Цяперашні афіцыйны адрас — вуліца Гагарына

[2] Габрусь Т., Кушнярэвіч А. Клецкі Фарны касцёл // Архітэктура Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1993. С. 243.

[habr-3] Страчаная спадчына. — Менск, 2003. С. 75—77.

[a]

[1]

[2]