Ля-Рашэль

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ля-Рашэль
франц. La Rochelle
Стары порт Ля-Рашэлі
Стары порт Ля-Рашэлі
Blason ville fr LaRochelle 17.svg
Герб Ля-Рашэлі


Краіна: Францыя
Рэгіён: Нувэль-Акітэн
Дэпартамэнт: Прыморская Шаранта
Мэр: Жан-Франсуа Фунтэн
Плошча: 28,43 км²
Вышыня: 0—28 м н. у. м.
Насельніцтва (2012)
колькасьць: 74 123 чал.
шчыльнасьць: 2607,21 чал./км²
Часавы пас: UTC+1
летні час: UTC+2
Тэлефонны код: 546
Паштовыя індэксы: 17000
Геаграфічныя каардынаты: 46°09′36″ пн. ш. 1°09′00″ з. д. / 46.16° пн. ш. 1.15° з. д. / 46.16; -1.15Каардынаты: 46°09′36″ пн. ш. 1°09′00″ з. д. / 46.16° пн. ш. 1.15° з. д. / 46.16; -1.15
Ля-Рашэль на мапе Францыі
Ля-Рашэль
Ля-Рашэль
Ля-Рашэль
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://www.larochelle.fr

Ля-Рашэль (па-француску: La Rochelle) — партовы горад на захадзе Францыі на ўзьбярэжжы Біскайскага заліва ў рэгіёне Нувэль-Акітэн.

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ля-Рашэль зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам дэпартамэнту Прыморская Шаранта і важным гандлёвым цэнтрам на атлянтычным узьбярэжжы Францыі. Адлегласьць ад Парыжу складае прыкладна 480 км. У Ля-Рашэлі пражываюць 74 тысячы жыхароў.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ля-Рашэль. Брама Вялікага гадзіньніка

Ля-Рашэль была заснавана ў X стагодзьдзі. У XII і XIII стагодзьдзі была важным горадам у сетцы ордэну тампліераў, якія пабудавалі ў ёй вялікі порт. Па сёньняшні дзень у Ля-Рашэлі існуе rue des Templiers, вуліца Тампліераў. Да XV стагодзьдзя горад заставаўся самым буйным портам Францыі на атлянтычным узьбярэжжы. Гандаль вёўся першым чынам віном і сольлю. У эпоху Адраджэньня Ля-Рашэль адкрыта прыняла ідэі Рэфармацыі і з 1568 году стала цэнтрам гугенотаў, што падарыла гораду нядоўгачасовы пэрыяд росквіту і міру. У 1622 годзе герцаг дэ Гіз зьнішчыў флёт Ля-Рашэлі, які знаходзіўся пад камандаваньнем Жана Гітана.

Пасьля таго, як жаўнеры Ля-Рашэлі 10 верасьня 1627 году выступілі ў баі супраць каралеўскіх францускіх войскаў, кароль Людовік XIII загадаў пачаць аблогу Ля-Рашэлі, якая скончылася яе ўзяцьцем у 1628 годзе, а таксама новым перасьледам гугенотаў, які дасягнуў піку ў адмене Нанцкага эдыкту Людовікам XIV. Шматлікія гугеноты беглі з краіны і заснавалі ў 1689 годзе ў Паўночнай Амэрыцы горад Нью-Рашэл. У эпоху каляніялізму Ля-Рашэль адыгрывала важную ролю ў гандлі паміж Афрыкай, Паўночнай Амэрыкай і Эўропай.

Падчас Другой сусьветнай вайны немцы пабудавалі каля Ля-Рашэлі бункер для падводных лодак, захаваны да нашых дзён. З-за моцнага супраціву захопнікаў, Ля-Рашэль стала апошнім вызваленым горадам Францыі. Нямецкі камэндант здаўся толькі апоўначы 8 траўня 1945 году.

Гарады-сябры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Эмэ Банплан (1773—1858) — знакаміты географ і батанік
  • Адольф Вільям Бугро (1825—1905) — францускі жывапісец эпохі ампіру, майстар акадэмічнага жывапісу, найбуйнейшы прадстаўнік салённага акадэмічнага жывапісу, аўтар карцін на гістарычныя, міталягічныя, біблейскія і алегарычныя сюжэты, выконваў сьцянныя росьпісы і партрэты
  • Жан Дзювіньё (1921—2007) — сацыёляг, антраполяг, драматург і журналіст
  • Бэрнар Жырадо (1947—2010) — актор і рэжысэр
  • Гі Лярош (1921—1989) — мадэльер, заснавальнік аднайменнай кампаніі

Ля-Рашэль у мастацтве[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Ля-Рашэльсховішча мультымэдыйных матэрыялаў