Царква Раства Багародзіцы (Куранец)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Помнік гісторыі
Царква Раства Багародзіцы
Царква Раства Багародзіцы
Царква Раства Багародзіцы
Краіна Беларусь
Вёска Куранец
Каардынаты 54°33′23.40″ пн. ш. 26°58′6.60″ у. д. / 54.5565° пн. ш. 26.9685° у. д. / 54.5565; 26.9685Каардынаты: 54°33′23.40″ пн. ш. 26°58′6.60″ у. д. / 54.5565° пн. ш. 26.9685° у. д. / 54.5565; 26.9685
Архітэктурны стыль Псэўдарускі стыль
Аўтар праекту Аляксей Уладзіміравіч Полазаў[d]
Царква Раства Багародзіцы на мапе Беларусі
Царква Раства Багародзіцы
Царква Раства Багародзіцы
Царква Раства Багародзіцы

Царква Раства Багародзіцы — помнік гісторыі 2-й паловы XIX ст. (мураўёўка) у Куранцы. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне гістарычнага мястэчка[a]. Дзейнічае. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першы пісьмовы ўпамін пра царкву Канстантынопальскага патрыярхату ў Куранцы датуецца 1355 годам. Пазьней прыход прыняў Берасьцейскую унію, у XVII ст. у мястэчку існавалі Прачысьценскай (Сьвятой Прачыстай) і Спаская (Сьвятога Спаса) цэрквы. Апошнюю драўляную Прачысьценскую царкву збудавалі ў 1807 годзе.

Будаваньне царквы Маскоўскага патрыярхату пачалося 14 кастрыніка 1866 году на месцы зруйнаванай Прачысьценскай царквы Сьвятога Пасаду. Улады Расейскай імпэрыі выдзялілі на будаваньне 17 030 рублёў. Аўтарам праекту быў расейскі інжынэр Аляксей Полазаў. 16 кастрычніка 1870 году адбылося асьвячэньне новазбудаванай царквы пад тытулам Раства Багародзіцы. У 1902 годзе пратаярэй Павал Валынцэвіч зрабіў тры фатаздымкі царквы. Існуюць зьвесткі пра пажар 1925 году, у якім атрымаў расколіну царкоўны звон.

У 1960-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву, якую перарабілі пад сховішча збожжа, мукі і ўгнаеньняў. У канцы 1970-х гадоў здарыўся пажар, які значна пашкодзіў сьцены будынка і зьнішчыў дах.

У сакавіку 1990 году будынак вярнулі вернікам. Пачаліся аднаўленчыя працы пад кіраўніцтвам сьвятара Іаана Крупко, якія скончыліся да 26 чэрвеня 1993 году, калі мітрапаліт Філарэт (Вахрамееў) паўторна асьвяціў царкву ў гонар Раства Багародзіцы.

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Адна з найбольшых цэркваў у навакольлі: вышыня да крыжа складае 37 мэтраў, вышыня ўсярэдзіне да столі купала — 16 мэтраў, плошча ўнутраных памяшканьняў — 270 м², унутраны аб’ём — больш за 2 тысячы м³. Складаецца з прытвора-званіцы, трапезнай, малітоўнай залі, 5-граннай апсыды. Над асноўным кубападобным аб’ёмам узвышаецца магутны 8-гранны сьветлавы барабан з аркавымі аконнымі праёмамі. Шацёр 8-граннай званіцы і пакрыцьцё сьветлавога барабана завяршаюцца купаламі-цыбулінамі. Галоўны і бакавыя ўваходы маюць выгляд аркавых парталаў. Рызаліты бакавых фасадаў завяршаюцца 2-граннымі шчытамі з аркатурнымі пасамі. Фасады падзяляюцца вузкімі аркавымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах, дэкаруюцца прафіляванымі пасамі, цягамі, шматслойнымі карнізамі, кутнімі лапаткамі.

Усярэдзіне малітоўная заля мае ветразевае скляпеньне, 4 слупы падтрымліваюць сьветлавы барабан, у трапэзнай — цыліндрычнае драўлянае скляпеньне[1].

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гістарычныя здымкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Цяперашні афіцыйны адрас — вуліца Савецкая, 4

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Кулагін А. Праваслаўныя храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік. — Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2007.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Кулагін А. Праваслаўныя храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік. — Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2007.— 653 с.: іл. ISBN 978-985-11-0389-4.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Царква Раства Багародзіцы (Куранец)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў