Сафійскі сабор (Кіеў)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Храм
Сабор Сьвятой Сафіі
па-ўкраінску: Собор святої Софії
Свята Софія Київська.jpg
Краіна Украіна
Горад Кіеў
Адрас Сафійская плошча
Каардынаты 50°27′10″ пн. ш. 30°30′52″ у. д. / 50.45278° пн. ш. 30.51444° у. д. / 50.45278; 30.51444Каардынаты: 50°27′10″ пн. ш. 30°30′52″ у. д. / 50.45278° пн. ш. 30.51444° у. д. / 50.45278; 30.51444
Канфэсія Праваслаўе
Тып будынка Сабор
Архітэктурны стыль украінскае барока
Дата заснаваньня 1037
Асноўныя даты:
Першая палова XI ст. — пабудова сабору
1596пераходзіць да ўніятаў
1633вернуты праваслаўнай Царкве
паміж XVII-XVIII стст. — аднаўленьне й перабудова
ў стылі ўкраінскага барока

1934набыцьцё музэйнага статусу
Дата скасаваньня 1934
Статус Сусьветная спадчына ЮНЭСКО
Сайт sophia.sophiakievska.org
Сабор Сьвятой Сафіі на мапе Ўкраіны
Сабор Сьвятой Сафіі
Сабор Сьвятой Сафіі
Сабор Сьвятой Сафіі
Commons-logo.svg Сабор Сьвятой Сафіі на Вікісховішчы

Сабо́р Сьвято́й Сафі́і, Сафі́йскі сабо́р — храм, пабудаваны ў першай палове XI стагодзьдзя ў цэнтры Кіева, паводле Аповесьці мінулых часоў, князем Яраславам Мудрым. На мяжы XVII-XVIII стагодзьдзяў быў вонкава перабудаваны ў стылі ўкраінскага барока. Усярэдзіне сабору захаваўся самы поўны ў сьвеце ансамбль сапраўдных мазаік (260 м.кв.) і фрэсак (3000 м.кв.)[1] першай паловы XI стагодзьдзя й значныя фрагмэнты сьценапісу XVII-XVIII стагодзьдзяў.

Быў дзейным храмам да 1929 году, у 1934 годзе стаў музэем — Сафійскім запаведнікам. Цяпер зьяўляецца цэнтрам Нацыянальнага запаведніку «Сафія Кіеўская»[2], аднаго з найбуйнейшых музэйных цэнтраў Украіны, які ўключае таксама Залатую браму ХІ ст., Кірылаўскую царкву ХІІ ст. і Андрэеўскую царкву XVIII ст. у Кіеве і Судацкую крэпасьць з помнікамі VI—XV стагодзьдзяў у Крыме.

У 1990 годзе Сафійскі сабор, як і Кіева-Пячэрская лаўра, стаў першым занесеным у сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО помнікам архітэктуры на тэрыторыі Ўкраіны.

Паколькі будынак сабору — частка Нацыянальнага запаведніку «Сафія Кіеўская» й занесены ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО, яго забаронена перадаваць якой-небудзь рэлігійнай арганізацыі і зьдзяйсьняць у ім набажэнствы. Выключэньне складае дзень 24 жніўня — Дзень незалежнасьці Ўкраіны, калі прадстаўнікі рэлігійных арганізацыяў зьдзяйсьняюць малітву аб Украіне (была ўведзеная з 2005 году); 22 лістапада 2006 году Сьвяты Сынод Украінскай праваслаўнай царквы (Маскоўскі патрыярхат) заявіў пра немагчымасьць для сябе ўдзельнічаць у такога роду мерапрыемствах.[3]

Да ансамблю Сафійскага сабору належаць уключаныя разам зь ім у сьпіс ЮНЭСКО манастырскія збудаваньні XVIII стагодзьдзя: званіца, паўднёвая ўязная вежа, трапезная, хлебня, бурса, Дом мітрапаліта й брама Забароўскага.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]