Сабор Трох Сьвяціцеляў (Магілёў)

Помнік гісторыі
Сабор Трох Сьвяціцеляў
Сабор Трох Сьвяціцеляў
Краіна	Беларусь
Места	Магілёў
Каардынаты	53°54′39,70″ пн. ш. 30°20′29,80″ у. д.^HGЯO
Канфэсія	праваслаўе і Беларуская праваслаўная царква
Эпархія	Магілёўская япархія
Архітэктурны стыль	псэўдарускі стыль^[d]
Аўтар праекту	Пётр Іванавіч Кальнін^[d]
Дата заснаваньня	1914
Статус	Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
Сабор Трох Сьвяціцеляў на мапе Беларусі Сабор Трох Сьвяціцеляў
Сабор Трох Сьвяціцеляў на Вікісховішчы

Царква саборная Трох Сьвяціцеляў — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) у Магілёве. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычным Менскім Рынку^[a]. Дзее, катэдральны сабор Магілёўскай япархіі. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) збудавалі на Менскім Рынку ў 1903—1914 гадох пад наглядам губэрнскага архітэктара П. Кальніна. Яе асьвяцілі ў гонар трох сьвятых — Васіля Вялікага, Рыгора Багаслова, Яна Залатавуста. У час Першай сусьветнай вайны і знаходжаньня ў Магілёве Стаўкі царкву часта наведваў апошні маскоўскі гаспадар Мікалай II.

У 1961 годзе савецкія ўлады зачынілі царкву, зруйнавалі званіцу і купалы. У будынку адкрылі клюб завода «Строммашына».

У 1989 годзе царкву перадалі Беларускаму экзархату Маскоўскага патрыярхату. З блаславеньня архіяпіскапа магілёўскага і амсьціслаўскага Максіма (Крохі) пры царкве заснавалі сястрынства Міласэрнасьці Сьвятых Жонак-Міраносіц.

Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта крыжова-купальны храм, завершаны 7 купаламі-цыбулінамі. Адметнасьць будынка — магчымасьць увайсьці ў яго з трох бакоў^[1].