Ніжні замак (Вільня)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Віленскі дольны замак
Zamek Dolny w Wilnie.jpg
Месцазнаходжаньне Вільня, Летува
Матэрыялы Камень, цэгла
Час выкарыстаньня Для абароны — з 10 да 17 стагодзьдзяў
Кіраваўся Вялікае Княства Літоўскае, Расейская імпэрыя
Каардынаты 54°41′9″ пн. ш. 25°17′21″ у. д. / 54.68583° пн. ш. 25.28917° у. д. / 54.68583; 25.28917Каардынаты: 54°41′9″ пн. ш. 25°17′21″ у. д. / 54.68583° пн. ш. 25.28917° у. д. / 54.68583; 25.28917
Віленскі дольны замак на мапе Летувы
Віленскі дольны замак
Віленскі дольны замак
Віленскі дольны замак

Віленскі Дольны, або Ніжні замак (па-летувіску: Lietuvos valdovų rūmai) — рэзыдэнцыя вялікіх князёў літоўскіх і каралёў польскіх у складзе комплексу віленскіх замкаў. Разьмешчаны на Катэдральнай плошчы, на ўсход ад сабору.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Горні і Дольны замкі ў Вільні. 1581
Краявід з Замкавай гары

Паўстаў у часы уладараньня Аляксандра Ягелончыка ў позьнегатычным стылі паміж катэдральным саборам і Горным замкам. Кароль Жыгімонт I Стары загадаў перабудаваць яго ў рэнэсансным стылі, будаўнічыя працы былі даручаны архітэктарам Барталамеа Берэці, Бэрнарзіна Дзанобі дэ Дж'яноцісу і Бэнэдыкту з Сандаміру.

У часы валадараньня Жыгімонта II Аўгуста ў 1544 г. было дабудавана рэнэсанснае крыло, якое стала звацца Новым палацам. Працамі кіраваў Джавані Чыні пры ўдзеле Джамарыі Москі і Філіпа Барталамеа да Ф'есоле. Выконваў ролю вялікакняскага палацу і рэзыдэнцыі каралёў Рэчы Паспалітай, фэдэратыўнай дзяржавы, якая складалася з Кароны Польскай і Вялікага Княства Літоўскага.

У 1610 годзе палац згарэў[1] і быў адноўлены пры Жыгімонце III Вазе ў стылі маньерызму. У 1624 годзе перабудаваны пад кіраўніцтвам Кастантэ Тэнкалы ў стылі раньняга барока.

Зьнішчаны падчас вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1655—1661 гг. і больш не аднаўляўся. Пасьля далучэньня Вільні ў склад Расейскай імпэрыі ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) рэшткі палаца былі зьнішчаны ў 17991803 гг. па загадзе губэрнатара Івана Фрызеля. Цэгла з разабранага палаца была выкарыстана пры будаўніцтве дамоў. Захавалася толькі частка ўсходняга крыла, якая была набытая і перабудаваная ў жылы дом жыдоўскім купцом Абрамам Шлосбэргам. Пасьля задушэньня Лістападаўскага паўстаньня на месцы палацу была ўзьведзена крэпасьць.

Аднаўленьне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Аднаўленьне палацу
Адзін з малюнкаў Францішка Смуглевіча, які быў выкарыстаны пры аднаўленьні замку

У 1987 г. на тэрыторыі замка былі праведзены архэалягічныя раскопкі. У 2001 г. Сэйм Летувіскай Рэспублікі вырашыў аднавіць замак у якасьці рэзыдэнцыі прэзыдэнта. Будаўнічыя працы пачаліся ў 2002 годзе, а 17 сакавіка 2004, прэм’ер-міністар Альгірдас Бразаўскас і мэр Вільні Артурас Зуокас урачыста заклалі першы камень у яго падмурак. 6 ліпеня 2009 году адбылося сымбалічнае адкрыцьцё замку, падчас сьвяткаваньня тысячагодзьдзя першага гістарычнага ўпамінаньня пра Літву]]. Кошт рэканструкцыі, які першапачаткова ацэньваўся крыху большым за 100 млн літаў, але перавысіў 176 млн.

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мадэль замку

Замак у пэрыяд яго росквіту меў у пляне форму няправільнага пяцівугольніка, велічныя трохпавярховыя ўсходняя і паўднёвяя крылы выходзілі ва ўнутраны дворык аркадным Кружганкам. Усе будынкі былі завершаны рэнэсансным атыкам. Пасьля аднаўленьня палацу інтэр’ер ўсходняга крыла атрымаў гатычнае афармленьне, паўднёвае крыло — рэнэсанснае, а паўднёва-заходняе — раньняга барока.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Wilno. Przewodnik krajoznawczy Juljusza Kłosa Prof. Uniwersytetu St. Batorego. Wydanie trzecie poprawione, Wydawnictwo Wileńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, Wilno 1937, s. 21.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]


Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Ніжні замак (Вільня)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў