Нешчарда (возера)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Возера
Нешчарда
Панарама Нешчарды
Від на Нешчарду
Краіна Беларусь
Плошча 27,40 км²
Плошча вадазбору 143 км²
Максымальная глыбіня 8,1 м
Сярэдняя глыбіня 3,4 м
Празрыстасьць 0,7 м
Найбольшая даўжыня 11,9 км
Найбольшая шырыня 4,6 км
Даўжыня берагавой лініі 50,18 км
Вышыня над узроўнем мора 147,7 м
Аб’ём вады 0,08472 км³
Каардынаты 55°54′53″ пн. ш. 29°4′42″ у. д. / 55.91472° пн. ш. 29.07833° у. д. / 55.91472; 29.07833Каардынаты: 55°54′53″ пн. ш. 29°4′42″ у. д. / 55.91472° пн. ш. 29.07833° у. д. / 55.91472; 29.07833
Нешчарда на мапе Беларусі
Нешчарда
Нешчарда
Нешчарда
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Не́шчарда — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Шостае паводле плошчы воднага люстэрка і першае паводле працягласьці берагавой лініі ў краіне.

Апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вадаём эўтрофны. У возера з розных бакоў упадае 7 ручаёў і рака Атлайская. Нешчарда злучаная пратокамі з азёрамі Доўгім, Круглым, Межнай. У паўднёва-заходняй частцы вадаёму бярэ пачатак рака Нешчарда (пратокамі злучаная з азёрамі Валуйскім, Расамачынскае, Сьвярынаўскае ды іншыя), правая прытока Дрысы, якая ўпадае ў Дзьвіну.

Нешчарда належыць да ліку параўнальна неглыбокіх, але вялікіх паводле плошчы азёраў. Плошча возера складае 27,4 км². Максымальная глыбіня — 8,1 м, сярэдняя — 3,4 м. Даўжыня — 11,9 км, найбольшая шырыня — 4,6 км. Аб’ём вады ў возеры складае 84,7 млн м³, плошча вадазбору — 143 км², паводле іншых зьвестак 170 км²[1].

Знаходзіцца за 15 км на ўсход ад мястэчка Расоны. На берагох возера разьмешчаныя вёскі Гарбачэва, Гальніца, Парэчча, Мурагі, Люцькава. Паблізу возера, празь вёску Гарбачэва, праходзіць аўтадарога Р132 (граніца Расеі — Гарбачэва — Расоны — Каханавічы).

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Катлавіна возера выцягнутая з поўначы на поўдзень і вылучаецца складанаю будоваю, пра што сьведчыць найпрацяглейшая сярод азёраў Беларусі берагавая лінія (50,18 км), а таксама безьліч затокаў і 3 выспы агульнаю плошчаю 0,23 км². Берагі амаль на ўсім працягу нізкія, забалочаныя і пакрытыя хмызьняком; на асобных дзялянках паўднёва-ўсходняй і ўсходняй часткі — сплавінныя. Толькі на поўначы і поўдні да возера набліжаюцца марэнныя пагоркі вышынёю да 10—15 м.

Найбольшыя глыбіні возера знаходзяцца па цэнтры абодвух плёсаў, на які возера дзеліцца вузкім перашыйкам. Найбольшая глыбіня — 8,1 м — знаходзіцца ў паўночным плёсе, у паўднёвым глыбіні да 7 м. Прыбярэжная частка дна шырынёю да 200 м пакрытая пясчанымі адкладамі, якія месцамі пашыраюцца да глыбіняў у 4—5 м. У цэнтральнай частцы дно возера скрытае сапрапэлем.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Назва возера Нешчарда — балцкага паходжаньня. У ёй вылучаюць прыстаўку «Не-» (якая сустракаецца і ў іншых гідронімах у рэгіёне — Нявежа, Няклея, Нядружна й інш., а таксама ў летувіскіх гідронімах Nevėža, Nestrėvis і да т. п.) і балцкі корань skard-, зьвязаны зь лет. skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць».

Флёра і фаўна[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Агульная плошча зарастаньня возера невялікая — 22 %, што тлумачыцца нізкаю празрыстасьцю вады і вузкаю літаральлю. Асноўную частку ў зарастаньні граюць паўзатопленыя віды расьлінаў, такія як трысьнёг, асака, маньнік. Расьліннасьць з плаваючым лісьцем пашыраная ў закрытых і плыткаводных затоках паўночнага плёсу. Шырыня паласы прыбярэжнай расьліннасьці ад 10 да 250 м.

Іхтыяфаўна возера характэрная сямействамі карпавых ды акунёвых рыбаў. Тут водзяцца лешч, судак, шчупак, плотка, гусьцяра, вугор, сазан, язь, краснапёрка. У вадаём пэрыядычна запускаецца рыбны малёк. У возеры вядзецца прамысловы вылаў рыбы.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Блакітная кніга Беларусі: энцыкл. / Рэдкал.: Н. А. Дзісько, М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш.; Маст. В. Г. Загародні. — Менск: БелЭн, 1994. — 415 с. ISBN 5-85700-133-1.
  • Беларусь: энцыкл. даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш. — Мінск: БелЭн, 1995.— 799 с. ISBN 985-11-0026-9.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Нешчарда (возера)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў