Касьцёл Маці Божай Шкаплернай і кляштар піяраў (Віцебск)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Помнік сакральнай архітэктуры
Касьцёл Маці Божай Шкаплернай і кляштар піяраў
Касьцёл Маці Божай Шкаплернай
Касьцёл Маці Божай Шкаплернай
Краіна Беларусь
Места Віцебск
Дата заснаваньня XVIII ст.
Commons-logo.svg Касьцёл Маці Божай Шкаплернай і кляштар піяраў на Вікісховішчы

Касьцёл Маці Божай Шкаплернай і кляштар піяраў — помнік архітэктуры XVIII ст. у Віцебску. Знаходзіўся ў Задзьвіньні, на рагу Полацкай і Піярскай вуліцаў[a]. Твор архітэктуры барока. Па гватоўнай ліквідацыі кляштару ў 2-й палове XIX ст. расейскія ўлады зруйнавалі кляштарны корпус. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл.

Комплекс складаўся з касьцёла, кляштарнага корпуса, службовых пабудоваў і мура з брамай.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вялікае Княства Літоўскае[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паміж 1751 і 1753 гадамі Андрэй і Ганна Сьвірскія перадалі айцам-піярам пляцы ў Віцебску і збудавалі драўляныя касьцёл і кляштар. Пазьней на кляштар ахвяравалі Пацеі, Міклаевічы, Мікошы.

Піяры ўтрымлівалі пры кляштары школу з 5 клясаў, дзе выкладалі польскую і лацінскую мовы, арытмэтыку, геаграфію, гісторыю, геамэтрыю, фізыку, паэзію, рыторыку, права, філязофію. Навучаліся ў школе задарма. Пры калегюіме існаваў канвікт (інтэрнат). Навучэнцы ставілі тэатральныя пастаноўкі: у 1765 годзе — трагедыю Ю. Кушаля «Артаксар»[1].

Пад уладай Расейскай імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У панараме места. Ю. Пешка, каля 1800 г.

Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год) касьцёл і кляштар працягвалі дзейнічаць. У 1785 годзе на просьбу Р. Пацёмкіна калегіюм перавялі ў Дуброўна, у 1799 годзе — вярнулі ў Віцебск. У 1822 годзе калегіюм перавялі ў Полацак, дзе на яго базе стварылі вышэйшую піярскую вучэльню. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1833 годзе ўлады Расейскай імпэрыі ліквідавалі кляштар. Касьцёл перадалі лютэранскай грамадзе, кляштарныя будынкі — зруйнавалі.

У канцы XIX — пачатку XX стагодзьдзяў будынак касьцёла перабудавалі: дадалі аб’ём з боку галоўнага фасаду.

Найноўшы час[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

За савецкім часам улады зачынілі кірху. У Другую сусветную вайну помнік атрымаў нязначныя пашкоджаньні.

У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл.

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Касьцёл[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Касьцёл — 2-вежавая 1-нэфавая крыжова-купальная базыліка з паўкруглай апсыдай і бакавымі закрысьціямі. Вежы завяршаліся фігурнымі купаламі. Над сяродкрыжжам узвышаўся купал. У касьцёле было 6 вокнаў, у барабане купала — 4.

Усярэдзіне касьцёла падлога была з цэглы, у закрысьціях — з дошак. На адной зь вежаў віселі званы і быў уваход на хоры, дзе стаяў арган на 9 галасоў. Інтэр’ер упрыгожвалі 3 алтары: Маці Божай Шкаплернай, Езуса Хрыста і Сьвятога Язэпа[2].

Іншыя пабудовы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Насупраць калегюіму стаяў будынак канквікта з ганкам, збудаваны на каменныя падмурку з дрэва, ашаляваны і накрыты гонтам. У ім знаходзілася 12 пакояў і вялікая заля, прызначаная музэю. У асобным пакоі разьмяшчалася бібліятэка, якая налічвала 1900 тамоў. Непадалёк ад канквіта стаяла афіцына.

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ на месцы дома пад адрасам вуліца Камсамольская №9/22

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ ВКЛ. Энцыкл. Т. 3. — Менск, 2010. С. 136.
  2. ^ Кулагін А. Каталіцкія храмы Беларусі. — Менск, 2008.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Касьцёл Маці Божай Шкаплернай і кляштар піяраў (Віцебск)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў