Андрэй Саковіч (ваявода)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Андрэй Саковіч (? — 1465 г.) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Сын баярына Станіслава Сака, які 2 кастрычніка 1413 году падпісаў Акт Гарадзельскай уніі з Польшчай, а пазьней атрымаў пасаду старосты дубінскага.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адзін з прадстаўнікоў роду Саковічаў гербу «Памян». Староста троцкі ў 1433—1440 гадах, намесьнік смаленскі ў 1440 годзе і полацкі ў 1444—1457 гадах, ваявода троцкі з 1458 году.

Падчас «Смаленскай замятні» 1440—1442 гадоў быў прагнаны гараджанамі. Пасьля падаўленьня паўстаньня вярнуўся ў Смаленск у якасьці намесьніка.

У 1445 годзе А. Саковіч быў адным з военачальнікаў ліцьвінскага войска ў пераможнай бітве з маскоўскім войскам пад Сухадровам. Выконваў розныя дыпляматычныя даручэньні.

У 1432 і 1451 гадах удзельнічаў у перамовах з Тэўтонскім Ордэнам. У 1453 годзе ў складзе пасольства наведаў Чэхію.

Землеўладаньні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Андрэй Саковіч зьяўляўся буйным землеўласьнікам у Вялікім княстве. Яму належыла частка Няменчынскай воласьці, маёнтак Дубрава ў Менскім павеце, Солы і Мядзел у Ашмянскім павеце і іншыя маёнткі агульнеай колькасьцю каля 500 дымоў.

Дабрачыннасць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вядома яго дарчая грамата Віленскаму катэдральнаму сабору ад 9 чэрвеня 1434 г., а таксама дарчая грамата парафіяльнаму касьцёлу ў Груздаве ад 3 лютага 1443 г.

21 лютага 1457 году полацкі намесьнік А. Саковіч выдаў даравальную грамату для заснаванага ім парафіяльнага касьцёла ў Мядзеле. Моўны выраз з граматы «дзесяціна ўлову рыбы зь дзяльніцы нашай» тлумачыцца тым, што дзесяціна ішла ня толькі з улову двара Андрэя Саковіча, але і з улову пана Скяміны (магчыма, назва ракі Скема паходзіць ад яго імя). У грамаце Андрэя Саковіча ўзгадваецца маёнтак, званы Родам (Радкі).

Нашчадкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ад яго сына Юрыя бярэ свой пачатак род Насілоўскіх. Другі сын — Багдан Саковіч быў ваяводай Троцкім. Дачка Альжбэта другім шлюбам была за ваяводам віленскім князем Мікалаем Мікалаевічам Радзівілам (1470—1521).

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Вяроўкін-Шэлюта В. Саковічы// Вялікае княства Літоўскае. Энцыклапедыя ў 3-х т. — Мн: БелЭн, 2005. — Т.2. Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С.536-537. — ISBN 985-11-0378-0.
  • Урбан П. Да пытання этнічнай прыналежнасці старажытных ліцьвінаў. Мн., 1994. - С.47-48.
  • Kodeks dyplomatyczny katedry i diecezji wileńskiej = Codex diplomaticus ecclesiae cathedralis necnon Dioeceseos Vilnensis. — T. 1. (1387—1507). Wydali Jan Fijałek i Władysław Semkowicz. — Kraków, 1948.
  • Kelma E. Ród Sakowiczów i jego majętności w XV i pierwszej połowie XVI wieku // Lituano-Slavica Posnaniensia. Studia Historica. — T. 3. — Poznań, 1989. — S. 155—177.
  • Попов А. Груздовская икона Божьей Матери // Молодечненская епархия. Официальный сайт.