Аляксандар Дажбог Сапега

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
(Перанакіравана з «Аляксандар Багдан Сапега»)
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Аляксандар Дажбог Сапега
Аляксандар Дажбог Сапега. Партрэт з Коданскай галерэі, 1709 год
Аляксандар Дажбог Сапега. Партрэт з Коданскай галерэі, 1709 год
Herb Sapiehów.PNG
Герб «Ліс»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 1585
Памёр 1635
Астроўна, Віцебскі павет, Віцебскае ваяводзтва, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая
Пахаваны Астроўна
Род Сапегі
Бацькі Рыгор Сапега
Соф’я з Стравінскіх
Жонка Альжбета з Хадкевічаў
Дзеці Ганна, Крыстына Канстанцыя

Аляксандар Дажбог Сапега[a] (1585 — студзень 1635) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян віцебскі (1613—1615; адмовіўся ад пасады), чашнік вялікі літоўскі (1631—1632)[1].

Быў старостам аршанскім (з 1610 году), прапойскім, чачэрскім (абодва з 1622 году) і крычаўскім (з 1631 году). Валодаў мястэчкам Астроўна ў Віцебскім павеце.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадстаўнік чарэйска-ружанскай лініі магнацкага роду Сапегаў гербу «Ліс», сын Рыгора (пам. у 1600 годзе), падкаморага аршанскага, і Соф’і з Стравінскіх (пам. да 1611 году). Меў малодшага брата Крыштапа Стэфана, пляменьнік канцлера Леў Сапега.

Ахрышчаны ў кальвінізьме, па сьмерці бацькоў перайшоў пад апеку дзядзькі. Навучаўся ў езуіцкім калегіюме ў Брунсбэргу (Браневе), дзе перайшоў у каталіцтва. Працягаў адукацыю ў Кракаве. У 1606 годзе атрымаў урад падкаморага віцебскага. У 1607 годзе абіраўся паслом на сойм.

Удзельнічаў у баях за Смаленск у вайну з Маскоўскай дзяржавай (1609—1611). У 1613 годзе атрымаў урад кашталяна віцебскага, паўторна абіраўся паслом на сойм. У 1614 годзе надаў значную дапамогу абаронцам Смаленску ў час маскоўскай аблогі. У 1615 годзе адмовіўся ад віцебскай пасады.

Браў удзел у Хоцінскай бітве (1621) з турэцкім войскам, у час якой па сьмерці гетмана вялікага Яна Караля Хадкевіча ачоліў войска Вялікага Княства Літоўскага. У 1625 годзе знаходзіўся ў Італіі. Удельнічаў у вайне з Швэцыяй, у 1627 годзе прыбыў на часе ўласнага войска ў Інфлянты.

У 1628 годзе разам з стрыечным братам Янам Станіславам Сапегам выехаў да водаў у Вугоршчыну. У 1631 годзе атрымаў урад чашніка вялікага літоўскага, але з прычыны кепскага стану здароўя адмовіўся ад яго ў 1632 годзе.

Заснаваў у мястэчку Астроўна касьцёл і кляштар дамініканаў, дзе яго пахавалі[2].

Ажаніўся з Альжбетай, дачкой кашталяна віленскага Гераніма Хадкевіча. У шлюбе нарадзіліся дзеці:

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Імя Дажбог утварылася ад словазлучэньня «дадзены Богам», таксама сустракаюцца іншыя формы гэтага імя: лацінская Тэадат і славянская Багдан

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Грыцкевіч А. Сапегі // ВКЛ. Энцыкл. Т. 2. — Менск, 2005. С. 548.
  2. ^ Sapieha E., Saeed-Kałamajska M. Dom Sapieżyński. cz. 2. — Warszawa: Wydawn. Nauk. PWN, 2008. S. 52.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Аляксандар Дажбог Сапегасховішча мультымэдыйных матэрыялаў