Абменны курс

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Абме́нны курс[1] (валютны курс) — цана грашовай адзінкі адной краіны, выражаная ў грашовых адзінках іншай краіны або міжнароднай валютнай адзінцы (эўра і спэцыяльныя правы запазычваньня).

Служыць каэфіцыентам пераліку адной валюты ў другую пры абмене імі. Патрэбны для ўзаемнага абмену валютамі пры гандлі таварамі, паслугамі і руху капіталу. Выкарыстоўваецца для параўнаньня цэнаў на краёвым і міжнародным рынках, паказьнікаў разьвіцьця краінаў і пераацэнкі рахункаў у замежнай валюце. Галоўныя і найбольшыя банкі краінаў праводзяць расцэнку для яго афіцыйнага ўсталяваньня. Пры прамой расцэнцы замежную грашовую адзінку выражаюць у пэўнай колькасьці айчыннай грашовай адзінкі. У Брытаніі існуе адваротная расцэнка, пры якой фунт стэрлінгаў выражаецца ў пэўнай колькасьці замежнай грашовай адзінкі. Для ўстойлівасьці абменнага курсу дзяржава можа прадпрымаць валютную інтэрвэнцыю[2].

Віды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Зьменлівы. Вагаецца пад уплывам попыту і прапановы звыш 1%. Дзейнічае ў большасьці краінаў сьвету.
  • Плавальны. Увязвае зьмяненьне з вартасьцю валюты іншай краіны і валютнага кошыка. Ад 1973 году ўведзены між дзяржавамі-ўдзельніцамі Міжнароднага валютнага фонду пасьля скасаваньня залатой вартасьці даляра ЗША. Галоўныя банкі краінаў Эўрапейскай валютнай сыстэмы ўзгадняюць адносныя ваганьні. Падвіды: вольны і кіраваны (праз валютную інтэрвэнцыю дзяржавы).
  • Фіксаваны. Афіцыйна ўсталёўвае суадносіны нацыянальнай валюты на падставе валютнага парытэту адносна даляра ЗША з ваганьнем да 1% вартасьці. Да 1973 году дзейнічаў між дзяржавамі-ўдзельніцамі МВФ[2].

Беларусь[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Беларускі рубель

20 жніўня 2001 году Нацыянальны банк Беларусі зацьвердзіў Пастанову № 208 «Аб парадку ўстанаўленьня афіцыйнага курсу беларускага рубля ў дачыненьні да замежных валютаў». У выніку яго сталі вызначаць у выглядзе сярэднеўзважанага пры гандлі на «Беларускай валютна-фондавай біржы» («БВФБ») па даляры ЗША, эўра і расейскім рублі. Ад 1 чэрвеня 2015 году гэтымі 3-ма валютамі на «БВФБ» сталі гандляваць шляхам безупыннага падвойнага аўкцыёну. У выніку банкі сталі падаваць заяўкі на куплю і продаж валюты цягам усяго гандлёвага дня. Задавольваць заяўкі пачалі па ходзе іх падачы пры супадзеньні заяўленых курсаў. Па кожнай валюце на біржы сталі заключаць мноства дамоваў па розных курсах. Нацбанк Беларусі выкарыстоўвае ўтвораны па выніках біржавога гандлю сярэднеўзважаны курс па 3-х валютах ў якасьці афіцыйнага курсу на наступны дзень. Курсы іншых валютаў разьлічваюцца паводле зьвестак галоўных банкаў дзяржаваў, а таксама ангельскага агенцтва «Ройтэрз» (Лёндан) і амэрыканскага «Блумбэрг» (Нью-Ёрк). Вызначаная расцэнка валюты набывае моц на наступны дзень і працягвае дзейнічаць да абнародаваньня наступнай расцэнкі[3]. Нацбанк Беларусі трымаецца плавальнага курсу беларускага рубля, які вызначаецца суадносінамі попыту на замежную валюту і яе прапановы на ўнутраным валютным рынку. Гнуткі абменны курс прызначаецца для паніжэньня ўплыву пры зьнешнім шоку на замежных рынках. Валютная інтэрвэнцыя дапускаецца пры рэзкім ваганьні курсу ў ходзе гандлю на «БВФБ», у тым ліку праз набыцьцё замежнай валюты для папаўненьня валютных запасаў пры ўстойлівым перавышэньні яе прапановы над попытам на ўнутраным валютным рынку[4]. 2 студзеня 2009 г. Нацбанк Беларусі перайшоў да прывязкі курса беларускага рубля да кошыка замежных валют, у склад якога роўнымі далямі ўлучылі амэрыканскі даляр, расейскі рубель і эўра. На 2020 год вага валютаў у кошыку складала 50% для расейскага рубля, 30% для даляра ЗША і 20% для эўра[5]. Нацыянальны банк Беларусі штодзённа ўсталёўваў афіцыйны курс беларускага рубля да спэцыяльных правах запазычваньня ў Міжнародным валютным фондзе (Вашынгтон, ЗША) і да 25 замежных валютаў:

Сярэднеўзважаны курс беларускага рубля за год[7]
Год Даляр ЗША Эўра* Расейскі рубель Украінская грыўна**
2019 Red Arrow Down.svg2,0887 Green Arrow Up Darker.svg2,3342 Green Arrow Up Darker.svg0,032303 Red Arrow Down.svg0,075205
2018 Red Arrow Down.svg2,0402 Red Arrow Down.svg2,4008 Green Arrow Up Darker.svg0,032417 Red Arrow Down.svg0,071555
2017 Green Arrow Up Darker.svg1,9333 Green Arrow Up Darker.svg2,1833 Red Arrow Down.svg0,033126 Green Arrow Up Darker.svg0,0694
2016*** Red Arrow Down.svg1,9998 Red Arrow Down.svg2,201 Red Arrow Down.svg0,029845 Red Arrow Down.svg0,074966
2015 Red Arrow Down.svg16 253,61 Red Arrow Down.svg17 827,81 Green Arrow Up Darker.svg262,37 Green Arrow Up Darker.svg679,1
2014 Red Arrow Down.svg10 260,18 Red Arrow Down.svg13 220,30 Green Arrow Up Darker.svg266,28 Green Arrow Up Darker.svg819,77
2013 Red Arrow Down.svg8 971,06 Red Arrow Down.svg11 833,72 Red Arrow Down.svg278,4 Red Arrow Down.svg1 094,33
2012 Red Arrow Down.svg8 369,71 Red Arrow Down.svg10 777,94 Red Arrow Down.svg267,92 Red Arrow Down.svg1 024,06
2011 Red Arrow Down.svg5 605,84 Red Arrow Down.svg8 050,5 Red Arrow Down.svg177,31 Red Arrow Down.svg573,1
2010 Red Arrow Down.svg2 993,74 Red Arrow Down.svg4 006,64 Red Arrow Down.svg98,27 Red Arrow Down.svg373,81
2009 Red Arrow Down.svg2 803,27 Red Arrow Down.svg3 983,41 Red Arrow Down.svg89,48 Green Arrow Up Darker.svg338,71
2008 Red Arrow Down.svg2 149,42 Red Arrow Down.svg3 045,88 Red Arrow Down.svg86,5 Green Arrow Up Darker.svg409,58
2007 Red Arrow Down.svg2 148,89 Red Arrow Down.svg2 958,91 Red Arrow Down.svg83,68 Red Arrow Down.svg421,73
2006 Green Arrow Up Darker.svg2 146,28 Red Arrow Down.svg2 714,88 Red Arrow Down.svg79,15 Red Arrow Down.svg418,81
2005 Green Arrow Up Darker.svg2 155,13 Green Arrow Up Darker.svg2 684,29 Red Arrow Down.svg76,12 Red Arrow Down.svg417,3
2004 Red Arrow Down.svg2 163,73 Red Arrow Down.svg2 698,27 Red Arrow Down.svg75,06 Red Arrow Down.svg394,69
2003 Red Arrow Down.svg2 074,9 Red Arrow Down.svg2 352,59 Red Arrow Down.svg67,61 Red Arrow Down.svg377,99
2002 Red Arrow Down.svg1 803,89 1 704,29 Red Arrow Down.svg326,17
2001 Red Arrow Down.svg1 419,82 Red Arrow Down.svg633,88 Red Arrow Down.svg48,31 Red Arrow Down.svg276,42
2000**** Red Arrow Down.svg799,77 Red Arrow Down.svg437,11 Red Arrow Down.svg31,69 Red Arrow Down.svg176,18
1999 Red Arrow Down.svg276 661 Red Arrow Down.svg155 628 Red Arrow Down.svg11 682 Red Arrow Down.svg71 307
1998 Red Arrow Down.svg43 596 Red Arrow Down.svg24 751 Red Arrow Down.svg6 657 Red Arrow Down.svg35 010
1997 Red Arrow Down.svg24 995 Red Arrow Down.svg15 377 Red Arrow Down.svg4,64 18 954,61
1996 Red Arrow Down.svg13 608 Red Arrow Down.svg9 106 Red Arrow Down.svg2,53
1995 Red Arrow Down.svg11 525 Red Arrow Down.svg8 059 Red Arrow Down.svg2,51 0,067
1994 4 652 2 606 1,49
*Нямецкая марка (1994—2001)
**Карбаванец (1995)
***Дэнамінацыя 1 ліпеня 2016 году ў 10 000 разоў.
****Дэнамінацыя 1 студзеня 2000 году ў 1000 разоў

На 2020 год Нацбанк Беларусі штомесяц ўсталёўваў курс беларускага рубля ў адносінах да 52 замежных валютаў:

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Пытаньні, якія часта задаюцца (Што такое валютны курс і яго рэжымы) // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  2. ^ а б Галіна Краўцова. Валютны курс // Беларуская энцыкляпэдыя ў 18 тамах / гал.рэд. Генадзь Пашкоў. — Менск: Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі, 1996. — Т. 3. — С. 497. — 511 с. — 10 000 ас. — ISBN 985-11-0068-4
  3. ^ Аб устанаўленьні абменных курсаў // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  4. ^ Курсавая палітыка // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  5. ^ Афіцыйны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют і вартасьць кошыка замежных валют // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 3 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  6. ^ Афіцыйны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют, які ўстанаўліваецца штодзённа // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 3 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  7. ^ Сярэднеўзважаны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют на валютным рынку Рэспублiкi Беларусь за 2020 год (і іншыя з 1994-га) // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 3 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.
  8. ^ Афіцыйны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют, які ўстанаўліваецца Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь штомесячна, з 01.06.2020 // Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, 1 чэрвеня 2020 г. Праверана 3 чэрвеня 2020 г.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]