Фелія Літвін

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Фелія Літвін
франц. Felia Litvinne
Felia Litvinne.jpg
Дата нараджэньня 11 кастрычніка 1860(1860-10-11)[1][2] або 29 жніўня 1863(1863-08-29)[3]
Месца нараджэньня Санкт-Пецярбург, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці 12 кастрычніка 1936(1936-10-12)[1][2]
Месца сьмерці Парыж, Францыя
Краіна Францыя, Расейская імпэрыя
Прафэсіі опэрны сьпявак
Вакал сапрана
Інструмэнты голас
Лэйблы Fonotipia
Узнагароды
кавалер ордэна Ганаровага Легіёну

Франсуа́за Жа́нна Васі́льеўна Літві́нава (у дзявоцтве Шутц), сцэнічнае імя Фелія (Фелия, Фекла, Фанни) Літвін (Litvinne; 31 жніўня [ст. ст. 12 верасьня] 1860, Санкт-Пецярбург, Расейская імпэрыя — 12 кастрычніка 1936, Парыж, Францыя) — сьпявачка.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

«Мая маці ўраджэнка Канады, унучка шатляндзкага палкоўніка Мунра дэ Фаўлі ды францужанкі спадарыні дэ Лару. Майго дзеда, высокашаноўнага палкоўніка Джона Мунра, Ф. Купэр зрабіў адным з герояў „Апошняга з магіканаў“)»[4]. Музыцы і сьпеву навучалася ў найлепшых пэдагогаў Італіі. З 15 гадоў жыла ў Парыжы, дзе на працягу трох гадоў брала ўрокі сьпеву ў Барт-Бандэралі, затым у П. Віярдо (пач. 1880-х гг.). У 16 гадоў упершыню выступіла ў парыскай залі «Плеель», дзе выканала арыю Леаноры («Трубадур»). Пазьней сьпявала ў Бардо, Жэнэве, Нью-Ёрку (тэатар «Мэтрапалітэн-опэра»). У сэзоне 1886—1887 гг. выступала ў Брусэльскім тэатры «Ла Манэ». У 1888 г. сьпявала ў Рыме і Вэнэцыі, выступала на сцэне парыскага тэатру «Гранд-Опэра». Затым была запрошана ў Нэапаль (тэатар «Сан-Карла») і Мілян (1890 г., тэатар «Ля Скаля»). У кастрычніку таго ж году дэбютавала ў маскоўскім Вялікім тэатры, затым сьпявала ў пецярбурскім Марыінскім тэатры, атрымала запрашэньне ў адэскую Італьянскую опэру. У 1892 г. сьпявала ў Мадрыдзе, у 1895 г. у Марсэлі, пазьней у Міляне, Монтэ-Карла. У 1897 г. пасьля пасьпяховых гастроляў у «Мэтрапалітэн-опэра» зьдзейсьніла турнэ па гарадах ЗША. У 1903 г. атрымала званьне «Салістка Ягонай Імпэратарскай Вялікасьці». Сьпявала ў Кіеве, Харкаве, Буэнас-Айрэсе, Сант’яга, Мантэвідэо, Рыё-дэ-Жанэйра, Лёндане, Вене і г. д. У 1915 г. адбыўся апошні выступ сьпявачкі на опэрнай сцэне (Монтэ-Карла, «Аіда», разам з Э. Каруза). У 1917 г. выйшла на сцэну парыскага тэатру «Гранд-Опэра» ў пастаўленай ёю опэры «Юдзіф» А. дэ Паліньяк. Выкладала ў кансэрваторыі ў Фантэнблё (прафэсар). Узнагароджана францускім ордэнам Ганаровага легіёну (1927). Запісала на грамкружэлкі 39 твораў у Парыжы ды Пецярбургу.

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ma vie et mon art. Paris. 1933.
  • Моя жизнь и мое искусство. Ленинград. 1967.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б SNAC — 2010.
  3. ^ Léonore databaseministère de la Culture.
  4. ^ Моя жизнь и мое искусство. Л. 1967, с. 29.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Свириденко С. Вагнеровские типы трилогии «Кольцо нибелунга» и артисты Петербургской оперы. СПб. 1908. С. 172—174.
  • Старк Э. (Зигфрид). Петербургская опера и ее мастера. 1890—1910. Ленинград — Москва. 1940. С. 42—50.
  • Левик С. Ю. Фелия Литвин // Советская музыка. № 6. Москва. 1960.
  • Гозенпуд А. А. Фелия Литвин. // Литвин Ф. Моя жизнь и мое искусство. Ленинград. 1967. С. 3—26.
  • Баркоўскі А. Нашчадкі беларусаў Сібіры. // Голас часу. № 1. Лондан. 1995. С. 22—24.
  • Баркоўскі А. Нашчадкі беларусаў у Сібіры. // Пагоня. Гародня. 3-9 лютага 1995. С. 5.