Тамарынд

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Тамарынд
Tamarindus indica pods.JPG
Клясыфікацыя
Царства Расьліны
Тып Пакрытанасенныя
Кляса Двудольныя
Сямейства Бабовыя
Падсямейства Цэзальпініевыя
Род Тамарынд
Від Тамарынд індыйскі
Бінамінальная намэнклятура
Tamarindus indica L.
ITIS 26980 ·

Тамарынд індыйскі (па-лацінску: Tamarindus indica), індыйскі фінік — расьліна сямейства бабовых (Fabaceae), адзіны прадстаўнік роду Тамарынд. Гэта трапічнае дрэва, радзімай якога зьяўляецца ўсходняя Афрыка, у тым ліку сухія ліставыя лясы Мадагаскару. У дзікім выглядзе ён расьце ў Судане, але ў цяперашні час расьліна распаўсюджаная на тэрыторыі большасьці трапічных краінаў Азіі, а таксама ў Лацінскай Амэрыцы і на Карыбах.

Апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тамарынд. Батанічная выява з даведніка Köhler's Medizinal-Pflanzen, 1887
Праростак тамарында

Дрэва можа дасягаць 20 мэтраў у вышыню і застаецца вечназялёным у рэгіёнах без сухіх сэзонаў. Драўніна складаецца са шчыльнай цёмна-чырвонай сэрцавіны і мяккай жаўтаватай забалоні. Лісьце складанае, складаецца з 10-40 тонкіх лісьцікаў. Кветкі сабраныя у суквецьці. Плод — карычневы струкападобны боб, які складаецца зь мяккай пульпы і мноства шчыльных сямян. Насеньне можа надразацца дзеля паскарэньня прарастаньня.

Назвы тамарында на розных мовах[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Тамарынд таксама называюць індыйскім фінікам, гэта пераклад з арабскае تمر هندي tamr hindī. У Малайзіі яго называюць асам на малайскай мове і сьві боэй на дыялекце хокіен. У Інданэзіі ён таксама называецца асем (ці асам) Jawa (азначае яванскі асам) на інданэзійскай мове. На Філіпінах яго называюць «сампалок». У Індыі ён называецца імлі (на гіндзі), тэтулtẽtul (па-бянгальску), сіямбалаsiyambala (сінгальская мова), чынтачэтуChintachettu (дрэва) і чынтапандуChintapandu (плады) на (тэлугу), а па-тамільску і на малаяламепулі (puli). На мове канадахунасе (hunase). Па-малагасійскуваамадзіла (voamadilo). Адпаведны віетнамскі тэрмін — ме. У Тайляндзе яго называюць ма-хкам.

Ужываньне тамарында[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мякаць плада прыдатная да ежы і папулярная. Яна ўжываецца ў якасьці закрасы як у азіяцкай, так і ў лацінаамэрыканскай кухнях. Таксама зьяўляецца важным інгрэдыентам папулярных у Вялікабрытаніі Вустэрскага соўсу і гароднінавага соўсу HP (HP sauce). Мякаць зялёнай садавіны вельмі кіслая на смак і ўжываецца ў прыгатаваньні вострых страваў. Сьпелыя плады больш салодкія і могуць ужывацца для прыгатаваньня дэсэртаў, напояў, закусак.

Мякаць, лісьце і кара ўжываюцца таксама і ў медыцыне. Да прыкладу, на Філіпінах лісьце традыцыйна выкарыстоўваецца для прыгатаваньня травяное гарбаты, якая здымае ліхаманку пры малярыі. Дзякуючы сваім гаючым уласьцівасьцям тамарынд ужываецца ў Аюрведзе для лекаваньня захворваньняў апарату траўленьня.

Плады тамарында

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Тамарындсховішча мультымэдыйных матэрыялаў