Павал Ксавэры Бжастоўскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Павал Ксавэры Бжастоўскі
П. К. Бжастоўскі. Невядомы мастак, XVIII ст.
П. К. Бжастоўскі. Невядомы мастак, XVIII ст.
POL COA Strzemię.svg
Герб «Стрэмя»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 30 сакавіка 1739
Мосар, Ашмянскі павет, Віленскае ваяводзтва, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая
Памёр 17 лістапада 1827
Рукайней[d], Віленскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя
Род Бжастоўскія
Бацькі Юзэф Бжастоўскі
Людвіка Садоўская[d]
Дзейнасьць публіцыст

Павал Ксавэры Бжастоўскі[2] (30 сакавіка 1739, Мосар Ашмянскага павету17 лістапада 1827, Рукойні каля Вільні) — дзяржаўны і рэлігійны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мэцэнат. Канонік віленскі (17551773), пісар (17621774) і рэфэрэндар духоўны вялікі літоўскі (17741787), архідыякан віленскі (з 1823)[3]. Кавалер Ордэна Сьвятога Станіслава (1767)[4].

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадстаўнік шляхецкага роду Бжастоўскіх гербу «Стрэмя», сын Юзэфа. Меў братоў Робэрта і Станіслава.

П. К. Бжастоўскі. Мастак Ф. К. Фабрэ, 1797

3 1758 навучаўся ў Рыме ў Калегіюм Клімэнтынум, сьвятар з 1763.

Фінансаваў выданьне кніжак езуіцкай, піярскай і базылянскай друкарнямі ў Вільні. Перакладаў з італьянскай і францускай моваў. Аўтар кнігі «Генэалягічныя паведамленьні пра дом Бжастоўскіх» (на розных мовах, 1776, 1796 і 1818).

У 1767 набыў маёнтак Мерач у Віленскім павеце (перайменаваў яго ў Паўлава), і пад уплывам ідэяў філёзафа-асьветніка Жана-Жака Русо, а таксама сацыялістаў-утапістаў Томаса Мора, Анры Сэн-Сімона ды іншых правёў радыкальныя сацыяльна-эканамічныя рэформы, увёў самакіраваньне сялянаў[5].

Рэформы апісаў у кнізе «Ўставы для добрага парадку і павіннасьцяў аселых людзей у маёнтку Паўлава ці Мерач, прадпісаныя ў 1771 року» (Вільня, 1771, 2-е выданьне 1791), «Лісты ананіма, якія апісваюць камісію вольных паўлаўскіх валашчанаў са сваім дзедзічам, ксяндзом Бжастоўскім, экс-рэфэрэндарам ВКЛ» (бяз даты і месца выданьня).

Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795) прадаў Паўлава, жыў у Дрэздэне, Рыме. Па вяртаньні на радзіму быў пробашчам у Рукойнях каля Вільні[6].

Крыніцы і заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Міжнародны ідэнтыфікатар стандартных найменняў
  2. ^ Таксама Павал Ксавэр Берастоўскі
  3. ^ Валерый Пазднякоў. Бжастоўскія // ВКЛ. Энцыкл. Т. 1. — Менск, 2005. С. 326.
  4. ^ Zbigniew Dunin-Wilczyński. Order Świętego Stanisława. — Warszawa, 2006. S. 179.
  5. ^ 87. Што такое «Паўлаўская рэспубліка»? // 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі. — Вільня, 2002.
  6. ^ Валерый Пазднякоў. Бжастоўскія // ВКЛ. Энцыкл. Т. 1. — Менск, 2005. С. 327.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Павал Ксавэры Бжастоўскісховішча мультымэдыйных матэрыялаў