Якуб Наркевіч-Ёдка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Якуб Наркевіч-Ёдка
Jakub Jodko Narkiewicz 1892.png
Нарадзіўся 8 студзеня 1848(1848-01-08)
Турын, Пухавіцкая воласць[d], Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр 6 (19) лютага 1905 (57 гадоў)
Вена, Аўстра-Вугоршчына
Навуковая сфэра фізыка, мэдыцына, біялёгія, мэтэаралёгія
Месца працы Наднёман
Альма-матэр Мэдычны інстытут у Флярэнцыі,
Венскі ўнівэрсытэт,
Сарбона
Навуковая ступень доктар мэдыцыны
Узнагароды і прэміі Срэбны мэдаль Расейскага геаграфічнага таварыства, дыплём Італьянскага мэдычна-псыхалягічнага таварыства, дыплём і залаты мэдаль француска-расейскай выставы «За сталыя ўдасканаленьні ў электратэхніцы»
Якуб Наркевіч-Ёдка
Jakub Jodko Narkiewicz
Jakub Jodko Narkiewicz 1892.png
POL COA Lis.svg
герб «Ліс»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся
Турын, Пухавіцкая воласць[d], Ігуменскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр
Вена, Аўстра-Вугоршчына
Пахаваны Узьдзенскі раён
Род Наркевічы-Ёдкі
Бацькі Атон Наркевіч-Ёдка
Анэля (Ганна) Эстка
Жонка Алена зь Песьлякоў
Дзеці Атон Тамаш Леон, Адам Якуб Антон, Кон­рад Ірадыён, Марыя, Алена
Рэлігія рыма-каталік
Дзейнасьць лекар і фатограф

Якуб Наркевіч-Ёдка (8 студзеня 1848, мястэчка Турын, цяпер вёска Пухавіцкага раёну — 19 лютага 1905, Вена) — беларускі фізык, мэдык, біёляг. Доктар мэдыцыны (1893), прафэсар (1900), чалец-карэспандэнт Расейскага геаграфічнага таварыства (1889).

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вучыўся ў Менскай гімназіі (1861—1865), працягваў навучаньне ў Мэдычным інстытуце ў Флярэнцыі, Венскім унівэрсытэце ў Сарбоне.

У 1872 годзе ў маёнтку Атонава (сёньня вёска Сінячова ў Капыльскім раёне) збудаваў мэтэаралягічную станцыю (у 1888 годзе перанес яе ў маёнтак Наднёман, цяпер вёска Узьдзенскага раёну). З 1890 году супрацоўнік Інстытуту экспэрымэнтальнай мэдыцыны ў Пецярбургу.

Вынайшаў спосаб бяздротавай перадачы і прыёму электрамагнітных хваляў на адлегласьці (першы ў сьвеце правобраз радыёпрыёмніка, 1891), але не запатэнтаваў вынаходніцтва[1]. Існуе дакумэнт, які пацьвярджае прыярытет Я. Наркевіча-Ёдкі ў гэтым вынаходніцтве — пратакол паседжаньня Францускага фізычнага таварыства ў Парыжы за сьнежань 1898 году. У ім азначаецца, што:

« О. Лоджу належыць першая ідэя тзлеграфіі бяз дротаў, калі мы не пажадаем дайсьці да Наркевіча-Ёдкі, …які двума-трыма гадамі раней выканаў у Вене вельмі цікавыя перадачы са шпуляй Румкарфа (праўда можа быць, без выразнага ўсьведамленьня ролі электрамагнітных хваляў у гэтых досьледах).[2] »

Апроч таго, зрабіў значныя адкрыцьці ў галіне мэтэаралёгіі (вымярэньне хуткасьці руху аблокаў, вільготнасьці глебы і інш.), за што ўзнагароджаны срэбным мэдалём Расейскага геаграфічнага таварыства. Адкрыў у сваім маёнтку санаторы, распрацаваў мэтады лекаваньня нэрвовых захворваньняў электрычным токам, мэтад электраграфіі для дыягностыкі захворваньняў, выкарыстоўваў лекаваньне кумысам, лекаваньне сьвятлом, гімнастыку, мясцовыя мінэральныя воды.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ 160 гадоў з дня нараджэння Якуба Наркевіча-Ёдкі на Гідрамэтцэнтар Беларусі
  2. ^ А. Д. Дасько. Я. А. Наркевіч-Ёдка // Асновы радыётэхнікі. Фізічны факультэт, катэдра інфарматыкі і асноваў электронікі БДПУ імя Максіма Танка

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]