Стэфан Банах

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Стэфан Банах
укр. Степан Степанович Банах
Stefana Banach - ستيفان بناخ.jpg
Нарадзіўся 30 сакавіка 1892(1892-03-30)[1][2][3][4][5][6][7]
Кракаў, Каралеўства Галіцыі і Лядамэрыі, Цысьляйтанія, Аўстра-Вугоршчына[8]
Памёр 31 жніўня 1945(1945-08-31)[8][9][2][3][4][5] (53 гады) або 3 жніўня 1945(1945-08-03)[6] (53 гады)
Львоў, Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка, СССР[8][6]
Навуковая сфэра матэматыка
Месца працы АН УССР
Альма-матэр Львоўская палітэхніка
Навуковая ступень доктар філязофіі
Навуковы кіраўнік Гуго Штэйнгаўз
Вучні Станіслаў Мазур
Вядомы як стваральнік функцыянальнага аналізу, Прастор Банаха, Альгебра Банаха, Тэарэма Банаха-Штэйнгаўза, Парадокс Банаха-Тарскага, Тэарэма Гана-Банаха, Тэарэма Банаха аб нерухомай кропцы

Стэфан Банах (па-ўкраінску: Степан Степанович Банах, па-польску: Stefan Banach; 30 сакавіка 1892, Кракаў — 31 жніўня 1945, Львоў) — матэматык, адзін са стваральнікаў сучаснага функцыянальнага аналізу і львоўскай матэматычнай школы, прафэсар Львоўскай палітэхнікі і Львоўскага ўнівэрсытэту з 1924 году, дэкан фізыка-матэматычнага факультэту Львоўскага ўнівэрсытэту з 1939 году. Чалец Польскай АН з 1924 году і чалец-карэспандэнт АН УССР з 1940 году, дэпутат Львоўскага гарадзкога савету (1940). Кіраўнік Львоўскага філіялу Інстытуту матэматыкі АН УССР з 1940 году.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пасьля навучаньня ў IV Кракаўскай гімназіі (1902—1910) паступіў на факультэт будовы машын Львоўскай політэхнічнай школы. У 1911 годзе яго перавялі на факультэт інжынэрыі па спэцыяльнасьці «Сухапутная інжынэрыя», дзе скончыў чацьверты апошні (1913—1914) навучальны год. З 1920 г. да 1922 г. працаваў асыстэнтам на катэдры матэматыкі Львоўскай палітэхнікі ў прафэсара Антонія Ломніцкага. Апублікаваў шэраг навуковых прац. У 1920 годзе атрымаў навуковую ступень доктара філязофіі. У 1924 годзе быў зацьверджаны ў вучоным званьні надзвычайнага прафэсара катэдры матэматыкі Львоўскага ўнівэрсытэту і абраны на чальца-карэспандэнта Польскай акадэміі ведаў. У 1927 годзе стаў звычайным прафэсарам.

Працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Rachunek różniczkowy i całkowy (tom 1), wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów, 1929 r., s. 294 (пол.)
  • Rachunek różniczkowy i całkowy (tom 2), wyd. Książnica-Atlas, Lwów-Warszawa, 1930 r., s. 248 (пол.)
  • Teoria operacji. Tom I: Operacje liniowe, wyd. Kasy im. Mianowskiego Instytutu Popierania Nauki, Warszawa, 1931 r., s. VIII + 236 (пол.)
  • «Théorie des opérations linéaires», Warszawa, 1932 r. (фр.)
  • Banach S., «Mechanika». — Warszawa-Lwów-Wilno, 1938 r. (пол.)
  • Банах С., «Курс функціонального аналізу» (лінійні операції). — Київ : Радянська школа, 1948. — 216 с. (укр.)
  • Banach S., Mechanics = Mechanika. — Warszawa-Wrocław, 1951 r. (анг.)
  • Banach S., «Wstęp do teorii funkcji rzeczywistych». — Warszawa-Wrocław, 1951 r. (пол.)
  • Banach S., Œuvres. — Warszawa : PWN, 1967 r. — Т. 1. (пол.)
  • Банах С., «Дифференциальное и интегральное исчисление» (Rachunek różniczkowy i całkowy). — г. Москва : изд. "Наука", 1972 г. — 424 с. (рас.)
  • Banach S., Œuvres. — Warszawa : PWN, 1979 r. — Т. 2. (пол.)

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #11865697X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. ^ а б MacTutor History of Mathematics archive
  3. ^ а б SNAC — 2010.
  4. ^ а б Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  5. ^ а б Store norske leksikon — 1978.
  6. ^ а б в г Нацыянальная служба Чэскай рэспублікі
  7. ^ маёмасьць
  8. ^ а б в г д Банах Стефан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. ^ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Стэфан Банахсховішча мультымэдыйных матэрыялаў