Запарожжа

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Запарожжа
укр. Запоріжжя
Запарожжа
Герб Запорожья 2003 года.svg Прапор міста Запоріжжя (2003).svg
Герб Запарожжа Сьцяг Запарожжа
Дата заснаваньня: 1770
Горад з: 1806
Краіна: Украіна
Вобласьць: Запароская
Мэр: Уладзімер Бурак[1]
Плошча: 240 км²
Вышыня: 86 м н. у. м.
Насельніцтва
колькасьць: Red Arrow Down.svg 750 685 чал. (2017)[2]
шчыльнасьць: 3127,85 чал./км² (2017)
нацыянальны склад: украінцы — 70,3%
расейцы — 25,4%
беларусы — 0,7% (2001)
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Тэлефонны код: +380-61(2)
Паштовыя індэксы: 69000—69499
КОАТУУ: 2310100000
Геаграфічныя каардынаты: 47°50′16″ пн. ш. 35°8′18″ у. д. / 47.83778° пн. ш. 35.13833° у. д. / 47.83778; 35.13833Каардынаты: 47°50′16″ пн. ш. 35°8′18″ у. д. / 47.83778° пн. ш. 35.13833° у. д. / 47.83778; 35.13833
Запарожжа на мапе Ўкраіны
Запарожжа
Запарожжа
Запарожжа
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
Запароская меская рада

Запарожжа (па-ўкраінску: Запоріжжя) — места на паўднёвым усходзе Ўкраіны, на рацэ Дняпро. Адміністрацыйны цэнтар Запароскай вобласьці і Запароскага раёну. Плошча 330 км². Насельніцтва на 2017 год — 750 685 чал.

Знаходзіцца за 444 км на паўднёвы ўсход ад Кіева. Чыгуначны вузел, рачны порт.

Этымалёгія назвы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Места атрымала назву Запарожжа з тае прычыны, што яно знаходзілася ніжэй за дняпроўскія парогі (затопленыя ў выніку будаўніцтва ДнепраГЭСа).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 1770: заснаваньне Аляксандраўскай фартэцыі, зь якой зьвязваюць пачатак гісторыі сучаснага места; пачатковая назва паселішча — Аляксандраўскі пасад.
  • 1806: атрымаў статус места і назву Аляксандраўск, цэнтар павету.
  • 1919: у складзе ЎССР.
  • 1921: перайменаваньне места на Запарожжа.
  • 1939: цэнтар вобласьці.
  • 18 жніўня 1941 — сьнежань 1943: знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Колькасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • XIX стагодзьдзе: 1885 год — 6707 чал.[3]; 1897 год — 19 тыс. чал.[4]
  • XX стагодзьдзе: 1923 год — 44 тыс. чал.; 1939 год — 289 тыс. чал.; 1959 год — 449 тыс. чал.; 1971 год — 676 тыс. чал.[5]; 1991 год — 896,6 тыс. чал.[6]
  • XXI стагодзьдзе: 2001 год — 817,9 тыс. чал.[7]; 2016 год — 756,9 тыс. чал.[8]

Мова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Насельніцтва па роднай мове (2001)
украінская мова расейская армянская беларуская
41,64% 56,83% 0,21% 0,10%

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прадпрыемсты чорнай (камбінат «Запарожсталь», завод «Днепраспэцсталь» і інш.) і каляровай (тытана-магніевы камбінат, алюмініевы завод і інш.) мэталюргіі, машынабудаваньня (электратэхнічнай прамысловасьці; вытворчыя аб’яднаньні «АЎТАЗАЗ», «Маторабудаўнік» і інш.), хімічнай і коксахімічнай, лёгкай, харчовай прамысловасьці.

Працуе Дняпроўская гідраэлектрастанцыя (ДнепраГЭС).

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Хортыца — найбольшая выспа на Дняпры, на якой у XVII стагодзьдзі месьцілася Запароская Сеч.
  • ДнепраГЭС (1932, 1975)
  • Масты Праабражэнскага (1952)
  • Дзіцячая чыгунка — найдаўжэйшая ўва Ўкраіне (1972)
  • Комплекс забудовы «Соцгорад» (1929—1937)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Месты-сябры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б https://reporter-ua.com/2015/11/25/deputaty-sobralis-na-sessiyu-7-go-sozyva-onlayn-reportazh-iz-zala-zaporozhskogo-gorsoveta
  2. ^ Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2017 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2017 zip
  3. ^ Александровск // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб, 1890—1907.
  4. ^ Запорожье // Историческая энциклопедия. В 16 т. — М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1973—1982.
  5. ^ Запорожье // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
  6. ^ Запорожье // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  7. ^ Про кількість та склад населення Запорізької області за підсумками Всеукраїнського перепису населення 2001 року(анг.)
  8. ^ Головне управління статистики у Запорізькій області (укр.)

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Запарожжасховішча мультымэдыйных матэрыялаў