Гётэборг

Гётэборг
Населены пункт
Сьцяг Герб
Краіна	Швэцыя
Лэн	Вэстра Ёталянд
Першыя згадкі	1621
Дата заснаваньня	1621
Геаграфія
Плошча	198,16 км²
Вышыня НУМ	12 м
Часавы пас	UTC+1 UTC+2 (летні час)
Каардынаты	57°42′25″ пн. ш. 11°57′59″ у. д.
Насельніцтва
Колькасьць	572 799 чал. (2015)
Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі	993453 (2015)
Афіцыйная мова	швэдзкая мова
Этнахаронімы	gotemburghesi
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	31
Паштовы індэкс	400 10–418 79
Сайт	www.goteborg.se
Гётэборг на мапе Швэцыі Гётэборг

Гётэборг (па-швэдзку: Göteborg) — другі паводле велічыні горад Швэцыі й галоўны порт краіны, разьмешчаны на яе заходнім узьбярэжжы. Насельніцтва на 31 сьнежня 2015 году складала 572 799 жыхароў, з прадмесьцямі 993 453 жыхары. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам лэну Вэстра Ёталянд і найбуйнейшым горад ляндскапу Вэстэр’ётлянд. Яго паўночныя ўскраіны належаць да ляндзкапу Богуслэн. Найбольшая частка гораду належыць да камуны Гётэборг, а невялічкія часткі — да камунаў Партыле й Мёльндаль.

Гісторыя

Порт «Малы шлягбаўм» (па-швэдзку: Lilla Bommen)

Пляц Ётапляцэн з фантанам Пасэйдону працы Карла Мілеса — сымбаль гораду

У пачатку XIII стагодзьдзя на месцы сучаснага Гётэборгу было адзінае выйсьце Швэцыі да Паўночнага мора, шырынёй у 15 км — з поўначы была Нарвэгія, а з поўдня — Данія. У XIV стагодзьдзі тут была заснаваная фартэцыя Эльўсборг. У самым пачатку швэдзкі кароль Карл IX заснаваў у вусьці ракі Гётаэльў, насупраць Эльўсборгу, горад, які атрымаў прывілеі спачатку ў 1603 годзе, а потым у 1607. Аднак першы Гётэборг праіснаваў нядоўга, бо ў 1611 годзе быў спалены датчанамі. У 1621 годзе швэдзкі кароль Густаў II Адольф зноў заснаваў Гётэборг, запрасіўшы для яго будаўніцтва галяндзкіх спэцыялістаў. Зь сярэдзіны XVIII да пачатку XIX стагодзьдзя горад моцна разьвіваецца, дзякуючы Ост-Індыйскай кампаніі, а затым становіцца важным індустрыйным і партовым цэнтрам.

Прамысловасьць

Цяпер Гётэборг зьяўляецца адным з галоўных прамысловых цэнтраў Швэцыі: тут разьмешчаны штаб-кватэры такіх прадпрыемстваў як Volvo, SKF, Victor Hasselblad AB.

Культура

Гётэборг зьяўляецца значным музычным цэнтрам: акрамя Сымфанічнага аркэстру й поп-гурта Ace of Base, ён набыў вядомасьць і як сталіца стылю дэз-мэтал. Акрамя гэтага, горад вядомы стадыёнам «Улеві» (Ullevi).

Славутасьці

Гётэборская катэдра (Катэдра Густава)

Адным з сымбаляў Гётэборгу зьяўляецца фантан Пасэйдон працы Карла Мілеса, які знаходзіцца на пляцы Гёта (Göta platsen), у самым цэнтры гораду. На іншым пляцы — пляцы Густава Адольфа стаіць помнік гэтаму каралю-заснавальніку гораду, там жа знаходзіцца й Ратуша. Над гандлёвым кварталам Гага ўзвышаецца фартэцыя Карона (Skansen Kronan). Ёсьць порт, а сярод рэлігійных пабудоваў варта адзначыць кірхі Оскара Фрэдрыка (Oscar Fredrikskyrka) й Мастгугет (Masthuggskyrka). Назву кірхі мае й яшчэ адна мясьціна гораду: так званая «Рыбная кірха» (Feskekörka), якая насамрэч зьяўляецца рыбным рынкам. У Гётэборгу таксама шмат музэяў: мараплаваньня, марскі, прыродна-гістарычны, музэй гораду, музэй дызайну (Röhsska). Акрамя таго, у горадзе знаходзіцца адзін з найбуйнейшых у Скандынавіі паркаў забаваў Лісэбэрг (Liseberg).

Асобы

• Ені Бэрггрэн — сьпявачка, адна з заснавальніцаў гурту Ace of Base
• Малін Бэрггрэн — сьпявачка, адна з заснавальніцаў гурту Ace of Base
• Юнас Бэрггрэн — кампазытар, музы́ка, сьпявак, прадусар, адзін з заснавальнікаў гурту Ace of Base
• Эвэрт Тоб — пісьменьнік, кампазытар, трубадур, мастак
• Б’ёрн Ульвэўс — кампазытар, музы́ка, сьпявак, адзін з заснавальнікаў гурту ABBA
• Ульф Экбэрг — кампазытар, музы́ка, сьпявак, адзін з заснавальнікаў гурту Ace of Base

Гарады-сябры

• Оргус, Данія
• Чыкага, ЗША
• Бэрген, Нарвэгія
• Ростак, Нямеччына
• Кракаў, Польшча
• Санкт-Пецярбург, Расея
• Турку, Фінляндыя
• Талін, Эстонія

Вонкавыя спасылкі

Гётэборг — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў