Перайсьці да зьместу

Гранада

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Гранада
Населены пункт
Сьцяг Герб
  • Кароткая назва: Гранада
Краіна Гішпанія
Аўтаномная супольнасьць Андалюзія
Правінцыя Гранада
Кіраўніцтва і ўлада
mayor of Granada[d] Marifrán Carazo[d]
Геаграфія
Плошча 88 км²
Вышыня НУМ 738 м
Часавы пас
Каардынаты 37°10′41″ пн. ш. 3°36′03″ з. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць 237 929 чал. (2007)
Афіцыйная мова гішпанская мова
Этнахаронімы granadino, granadina, granadín[1], granadina[1], granadino[1], granadines[1] і granadinos[1]
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс 18001–18015, 18182 і 18190
Нумарны знак GR
Сайт granada.org
Гранада на мапе Гішпаніі
Гранада
Гранада
Гранада

Грана́да (па-гішпанску: Granada) — горад на поўдні Гішпаніі, месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Андалюзія, зьяўляецца сталіцай правінцыі Гранада. Горад разьмешчаны ля падножжа гор Сьера-Нэвада, у месцы зьліцьця трох рэкаў, Бэйра, Дара і Хэніль. Гранада добра вядома былой маўрытанскай крэпасьцю й палацам Альгамбра. Ён зьяўляецца самым вядомым будынкам андалюскай ісламскай гістарычнай спадчыны. Шматлікімі культурныя славутасьці робяць Гранаду папулярным месцам сярод турыстаў. У горадзе маецца прэстыжны Гранадзкі ўнівэрсытэт, які налічвае каля 80 тысячаў студэнтаў, разьмешчаных у пяці розных кампусах ў горадзе.

На гербе гораду намалёваны гранат.

Гранада вядомая як ібэрскае й фінікійскае паселішча Ілібэра яшчэ з 500 году да н. э. Дзякуючы абароненаму разьмяшчэньню сярод навакольных гор і вельмі ўрадлівай зямлі мяркуецца існаваньне тут паселішчаў яшчэ ў больш глыбокай старажытнасьці. Пасьля горад трапіў пад рымскі кантроль. з распадам Рымскай імпэрыі рэгіён трапіў пад уплыў паўночнаафрыканскай дзяржавы вандалаў, пасьля ейнага распаду ў 534 годзе на некалькі дзесяцігодзьдзяў ва ўладу Бізантыі. З пачатку VII стагодзьдзя горад належаў ібэрыйскай дзяржаве вэстготаў.

У 711 годзе горад быў захоплены маўрамі, і яго пачалі называць на арабскі лад — Ільбіра. Пасьля падзеньня Кордаўскага халіфату ў 1012 годзе ўлада над горадам перайшла да бэрбэрскаму кіраўніку Заві ібн-Зыры, які зрабіў Гранаду рэзыдэнцыяй дынастыі Зырыдаў, якія кіравалі ёй на працягу 80 гадоў, ператварыўшы яе ў адно з найбольш заможных дзяржаваў паўднёвай Андалюзіі. Пасьля іхнага скіданьня валодаць горадам пачала дынастыя Альмаравідаў, а пасьля іх — султанат Насрыдаў, то бок з 1238 па 1492 гады. Пры двары апошніх бачную ролю гулялі высакародныя Абэнсэрагі.

2 студзеня 1492 году насрыдзкі кіраўнік Баабдыль капітуляваў перад гішпанцамі й перадаў горад, былы апошняй апорай ісламу на паўвостраве, каралеве Ізабэле Кастыльскай і каралю Фэрдынанду II Арагонскаму. Гэтая падзея адзначыла канец доўгага працэсу Рэканкісты паўвострава хрысьціянскім сьветам. Згодна з дамовай, складзенай пры капітуляцыі, каталіцкае войска праводзіла маўраўскае насельніцтва да ўзьбярэжжа, адкуль яно адправілася ў Паўночную Афрыку, у межы сёньняшняга Марока. Хоць першапачаткова дамова аб капітуляцыі гарантавала ляяльнае стаўленьне да пераможаных, неўзабаве гішпанцы сталі прыгнятаць насельніцтва, абмяжоўваючы ягоную свабоду, павялічваючы падаткі й гвалтоўна зьвяртаючы ў хрысьціянства[2].

  1. 1 2 3 4 5 Academia de la Llingua Asturiana Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana (астур.) — 2000. — ISBN 978-84-8168-208-3
  2. Н. Н. Непомнящий, А. Ю. Низовский. Испания, которую мы не знали. Исторический путеводитель. М., 2007, с.225

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]