Архірэйскі палац (Магілёў)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Палац
Магілёўскі архірэйскі палац
Архірэйскі палац
Архірэйскі палац
Краіна Беларусь
Месцазнаходжаньне Магілёў
Каардынаты 53°53′43″ пн. ш. 30°20′05″ у. д. / 53.89528° пн. ш. 30.33472° у. д. / 53.89528; 30.33472Каардынаты: 53°53′43″ пн. ш. 30°20′05″ у. д. / 53.89528° пн. ш. 30.33472° у. д. / 53.89528; 30.33472
Канфэсія праваслаўе
Архітэктурны стыль позьняе барока
Аўтар праекту Ян Гляўбіц
Заснавальнік Георгі (Каніскі)
Дата заснаваньня 1772
Будаўніцтва 17721785 гады
Статус Гісторыка-культурная каштоўнасьць РБ
Магілёўскі архірэйскі палац на мапе Беларусі
Магілёўскі архірэйскі палац
Магілёўскі архірэйскі палац
Магілёўскі архірэйскі палац
Commons-logo.svg Магілёўскі архірэйскі палац на Вікісховішчы

Архірэйскі палац — помнік архітэктуры позьняга барока ў Магілёве. Узьведзены ў 1772—1785 гадах для архіяпіскапа Георгія Каніскага архітэктарам Янам Гляўбіцам. Гісторыка-культурная каштоўнасьць міжнароднага значэньня[1].

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Георгі Каніскі

Архірэйскі палац уваходзіў у ансамбль Спаскага манастыра, разам зь якім і будынкам духоўнай сэмінарыі складаў адзіны горадабудаўнічы комплекс[2]. Пабудаваны ў 1772—1785 гадах у глыбіні квартала на высокім беразе Дняпра паводле праекту віленскага архітэктара Яна Гляўбіца па замове архіяпіскапа Георгія Каніскага. Зьяўляўся рэзідэнцыяй апошняга ў 1785—1795 гадах, з 1797 году — А. Братаноўскага. У 1918 годзе будынак займала Магілёўская губэрнская надзвычайная камісія[1].

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Архірэйскі палац

Палац уяўляе сабой мураваны трохпавярховы будынак, прамавугольны ў пляне з сымэтрычнымі двухпавярховымі рызалітамі па баках, накрыты высокім ламаным дахам. Галоўны і дваровы фасады маюць крывалінейныя пераходы да рызалітаў. Сьцены аздоблены з глыбокім гарызантальным рустам і руставанымі пілястрамі на вуглах, прамавугольнымі аконнымі праёмамі зь ліштвамі, філянговымі нішамі, тонкапрафіляванымі карнізамі. Трэці паверх атыкавы ў цэнтральнай частцы[1]. Галоўны ўваход вылучаецца арачным парталам з казырком на мэталічных калёнках[2].

Цэнтральнае месца ў інтэр’еры палаца займаў вэстыбюль з трохмаршавай лесьвіцай. На першым паверсе знаходзілася парадная заля для прыёмаў і службовыя пакоі, на другім — асабістыя пакоі ахіяпіскапа: адпачывальня, кабінет, бібліятэка, на трэцім — гаспадарчыя памяшканьні[2]. У XX ст. унутраная пляніроўка была зьмененая[1].

Агароджа[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Брама палаца

Пасьля 1853 году на тэрыторыі архірэйскага двара на галоўнай восі палаца як галоўны ўезд пабудавана мураваная брама[1]. Брама ўяўляе сабой два масіўныя пілёны, аздобленыя дзьвюма калёнкамі дарычнага ордара і завершаныя франтонамі, накрыты двухсхільным дахам. Далучаныя да яе паўкругам слупы, злучаны мэталічнай агароджай.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в г д Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь / склад. В.Я. Абламскі, І.М. Чарняўскі, Ю.А. Барысюк. — Менск: БелТА, 2009. — 684 с. — ISBN 978-985-6828-35-8
  2. ^ а б в Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларус. энцыкл., 1993. — 620 с.: іл. ISBN 5-85700-078-5.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Histvalue sign export.svg Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр  511Г000025

Commons-logo.svg Архірэйскі палац (Магілёў)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў