Мадлен Олбрайт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Мадлен Олбрайт
Albrightmadeleine.jpg
23 студзеня 1997 — 20 студзеня 2001
Папярэднік Ўорэн Крыстафэр[d]
Наступнік Колін Паўэл
27 студзеня 1993 — 21 студзеня 1997
Папярэднік Эдвард Пэркінс[d]
Наступнік Біл Рычардсан[d]
Асабістыя зьвесткі
Нарадзілася: 15 траўня 1937(1937-05-15)[1][2][3][…]
Памерла: 23 сакавіка 2022(2022-03-23)[4][5] (84 гады)
Партыя:
Сужэнец: Джозэф Мэдыл Патэрсан Олбрайт[d][8]
Дзеці: Эліс Олбрайт[d][8], Ганна Корбэл Олбрайт[d][8] і Кэйці Олбрайт[d][8]
Бацька: Ёзэф Корбэл[d]
Маці: Ганна Шпігелава[d]
Адукацыя:

Мадлен Корбэл Олбрайт (па-ангельску: Madeleine Korbel Albright), імя пры нараджэньні Марыя Яна Карбэлава (па-чэску: Marie Jana Korbelová; 15 траўня 1937 году, Прага — 23 сакавіка 2022, Вашынгтон, ЗША) — амэрыканская палітычная дзяячка, дыпляматка, першая жанчына на пасадзе дзяржаўнага сакратара ЗША з 1997 па 2001 гады[9].

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мадлен Олбрайт імігравала зь сям’ёй у ЗША ў 1948 годзе з Чэхаславаччыны. Ейны бацька, дыплямат Ёзэф Корбэл, пасяліў сям’ю ў Дэнвэры, штат Каларада, і яна стала грамадзянкай ЗША ў 1957 годзе. Олбрайт скончыла каледж Ўэлсьлі ў 1959 годзе і атрымала ступень доктаркі філязофіі ў Калюмбійскім унівэрсытэце ў 1975 годзе, напісаўшы дысэртацыю пра Праскую вясну[10]. Яна працавала памочніцай сэнатара Эдмунда Маскі, перш чым заняла пасаду пад кіраўніцтвам Зьбігнева Бжазінскага ў Радзе нацыянальнай бясьпекі. Яна працавала на гэтай пасадзе да 1981 году, калі прэзыдэнт Джымі Картэр пакінуў сваю пасаду[11].

Выйшаўшы з Рады нацыянальнай бясьпекі, Олбрайт перайшла ў прафэсарска-выкладніцкі склад Джорджтаўнскага ўнівэрсытэту і кансультавала кандыдатаў ад дэмакратычнай партыі ў пытаньнях зьнешняй палітыкі. Пасьля перамогі Біла Клінтана на прэзыдэнцкіх выбарах 1992 году Олбрайт дапамагла сабраць яму Раду нацыянальнай бясьпекі[12]. У 1993 годзе Клінтан прызначыў яе на пасаду амбасадаркі ЗША ў ААН. Яна займала гэтую пасаду да 1997 году, пакуль ня стала дзяржсакратаркай, першай жанчынай на гэтай пасадзе. Олбрайт займала гэтую пасаду, пакуль Біл Клінтан не пакінуў свой пост у 2001 годзе[13].

Олбрайт займала пасаду старшыні кансалтынгавай фірмы Albright Stonebridge Group, а таксама была заслужанай прафэсаркай дыпляматыі ў Школе замежных справаў Джорджтаўнскага ўнівэрсытэту]. У траўні 2012 году яна была ўзнагароджаная Прэзыдэнцкім мэдалём свабоды прэзыдэнтам ЗША Баракам Абамам. Олбрайт уваходзіла ў склад Рады па міжнародных стасунках[14].

Свабодна валодала ангельскай, францускай, чэскай, ідыш і расейскай мовамі, таксама размаўляла па-нямецку, па-польску і на сэрба-харвацкай мове[15].

Памерла ад раку 23 сакавіка 2022 году ў Вашынгтоне[16].

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Madam Secretary: A Memoir. Miramax. 2003. ISBN 1401359620.
  • The Mighty and the Almighty: Reflections on America, God, and World Affairs. Harper. 2006. ISBN 9780060892579.
  • Memo to the President Elect: How We Can Restore America’s Reputation and Leadership. Harper Collins. 2008. ISBN 978-0061351815.
  • Read My Pins: Stories from a Diplomat’s Jewel Box. Harper Collins. 2009. ISBN 978-0060899189.
  • Prague Winter: A Personal Story of Remembrance and War, 1937—1948. Harper. 2012. ISBN 978-0062030313.
  • Fascism: A Warning. Harper Collins. 2018. ISBN 978-0062802187.
  • Hell and Other Destinations: A 21st-Century Memoir. Harper. 2020. ISBN 978-0062802255.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Madeleine Albright // RKDartists
  2. ^ а б Madeleine Albright // FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах, Görkəmli qadınlar haqqında məlumat bankı
  3. ^ а б Madeleine Albright // Энцыкляпэдыя Бракгаўза (ням.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. ^ а б Madeleine Albright, first female US secretary of state, dies (анг.)
  5. ^ а б מדלן אולברייט, האישה הראשונה שכיהנה כשרת חוץ בארה"ב, מתה בגיל 84 (іўр.)
  6. ^ а б http://faithfuliremain.com/interviews/madeleine-albrightova
  7. ^ а б Madeleine Albright, First Woman to Serve as Secretary of State, Dies at 84 (анг.)
  8. ^ а б в г Albright M. Madam Secretary (анг.)Disney Publishing Worldwide, 2003. — ISBN 978-1-4013-9947-4
  9. ^ «Madeleine Albright Fast Facts». CNN. May 8, 2014, https://edition.cnn.com/2013/05/27/us/madeleine-albright-fast-facts
  10. ^ Carlin, John (February 8, 1998). «Profile: She who knows tyranny; Madeleine Albright». The Independent.
  11. ^ Blackman, Ann. Seasons of Her Life: A Biography of Madeleine Korbel Albright (Simon and Schuster, 1999), https://archive.org/details/seasonsofherlife00blac
  12. ^ Blackman, Ann. Seasons of Her Life: A Biography of Madeleine Korbel Albright (Simon and Schuster, 1999), https://archive.org/details/seasonsofherlife00blac
  13. ^ Dumbrell, John (December 2008). «President Clinton’s Secretaries of State: Warren Christopher and Madeleine Albright» (PDF). Journal of Transatlantic Studies. 6 (3): 217—227.
  14. ^ «Madeleine Albright — 60 Minutes», YouTube, 21.02. 1999, https://www.youtube.com/watch?v=FbIX1CP9qr4
  15. ^ Lee, MJ (April 24, 2012). «Albright memoir: Her secret past». Politico.
  16. ^ McFadden, Robert D. (March 23, 2022). «Madeleine Albright, First Woman to Serve as Secretary of State, Dies at 84». The New York Times.