Васіль Кандзінскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Васіль Кандзінскі
Vassily-Kandinsky.jpeg
В.В. Кандзінскі
Імя пры нараджэньні Васіль Васільевіч Кандзінскі
Дата нараджэньня 4 (16) сьнежня 1866[1][2][3][4][5][6][7]
Месца нараджэньня Масква(Расейская імпэрыя)
Дата сьмерці 13 сьнежня 1944(1944-12-13)[8][9][2][10][4][5][6][7][11] (78 гадоў)
Месца сьмерці Нёі-сюр-Сэн (Францыя, каля Парыжу)
Прычына сьмерці інсульт
Месца пахаваньня могілкі Нёі-сюр-Сэн
Грамадзянства Расейская імпэрыя
Расейская імпэрыя[12]
Расейская імпэрыя[13]
Расейская імпэрыя
Расейская імпэрыя[14]
Расейская імпэрыя[d]
Адукацыя прыватная студыя Антона Ашбэ (Мюнхэн), Акадэмія Вытанчаных Мастацтваў (Мюнхэн)
Альма-матэр Мюнхэнская акадэмія мастацтваў і юрыдычны факультэт МДУ
Занятак мастак, графік і тэарэтык выяўленчага мастацтва
Плынь абстракцыянізм
Пад уплывам Стагі сена, Лёэнгрын, Гелена Блавацкая, пуантылізм, фавізм, Блакітная ружа, музыка, Рыхард Вагнэр, Клёд Манэ, Эдвард Мунк, Вінцэнт ван Гог, Анры Матыс, Паблё Пікаса, Вальтэр Гропіюс і Рудольф Штайнэр
Сайт https://www.wassilykandinsky.net
Подпіс Kandinsky autograph.png

Васіль Васільевіч Кандзінскі (16 сьнежня 1866, Масква — 13 сьнежня 1944, Нёі-сюр-Сэн, Францыя) — расейскі мастак, графік і тэарэтык выяўленчага мастацтва, адзін з заснавальнікаў абстракцыянізму. Кандзінскі пайшоў зь сям’і нерчанскіх купцоў, нашчадкаў катаржнікаў. Яго бабуля была тунгускай князёўнай Ганцімуравай, а бацька быў прадстаўніком старажытнага забайкальскага (Кяхта) роду Кандзінскіх, якія паходзілі ад прозьвішча князёў мансійскага Кандзінскага княства.

Творчасьць Васіля Васільевіча Кандзінскага — унікальная зьява расейскага й эўрапейскага мастацтва. Менавіта гэтаму мастаку, нададзенаму магутнай здольнасьцю, бліскучым інтэлектам і тонкай духоўнай інтуіцыяй, наканавана было зьдзейсьніць сапраўдны пераварот у жывапісе й стварыць першыя абстрактныя кампазыцыі.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Лёс Кандзінскага складаўся не зусім звычайна. Да трыццаці гадоў ён і не падумваў пра мастацтва. Скончыўшы ў 1893 г. юрыдычны факультэт Маскоўскага ўнівэрсытэта, ён пачаў працаваць над дысэртацыяй, удзельнічаў у этнаграфічнай экспэдыцыі на поўнач Расеі, а ў 1896 г. атрымаў запрашэньне з унівэрсытэта ў Дэрпце (цяпер Тарту, Эстонія) заняць пасаду прыват-дацэнта. Але ў тым жа годзе Кандзінскі раптам зьмяніў сваё жыцьцё. Нагодай для гэтага паслужыла ўражаньне ад карціны «Стог сена» Клода Манэ на Францускай індустрыяльнай і мастацкай выставе ў Маскве. Адмовіўшыся ад катэдры, ён зьехаў у Нямеччыну вучыцца жывапісу. Кандзінскі абгрунтаваўся ў Мюнхене, які на мяжы стагоддзяў быў прызнаным цэнтрам нямецкага мадэрну. Ён займаўся спачатку ў прыватнай школе жывапісу, а пазьней у Мюнхэнскай акадэміі майстэрства ў Франца фон Штука.

Знаходзячыся ў Нямеччыне, Кандзінскі амаль кожны год наведваў Расею й уяўляў свае працы на выставах Маскоўскага таварыства мастакоў, Новага грамадзтва мастакоў і інш. У часопісах «Сьвет мастацтва» й «Апалон» зьяўляліся яго артыкулы пра мастацтва Нямеччыны, які згулялі гэткую важкую ролю ў фармаваньні творчай асобы жывапісца. У той жа час Кандзінскага хвалявала й натхняла руская мастацкая традыцыя: абразы, старажытныя храмы, казачныя пэрсанажы. Усе яны часта прысутнічаюць у яго працах, што кажа пра ўплыў на яго майстроў «Сьвету мастацтва».

Кандзінскі быў прыроджаным лідэрам. Ужо з 1901 году, ледзь скончыўшы навучаньне, ён узначаліў мастацкае грамадзтва «Фаланга», удзельнічаў у яго выставах і працаваў у створанай пры ім школе. У 1909 годзе майстар арганізаваў «Новае мюнхэнскае мастацкае аб’яднаньне», а ў 1912 годзе — групу «Сіні вершнік».

З Расеі — назаўжды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мастак пакінуў Расею назаўжды пасьля таго, як быў пасланы ў камандзіроўку ў Бэрлін (1921). У Нямеччыне выкладаў у «Баўхаўсе» (з 1922, у Ваймары й Дэсаў), займаючыся галоўным чынам агульнай тэорыяй формаўтварэньня; выказаў свой пэдагагічны досьвед у кнізе «Кропка й лінія на плоскасьці», выдадзенай на нямецкай мове ў 1926 годзе. Яго касмалягічныя фантазіі (графічная сэрыя «Малыя сусьветы», 1922) знаходзяць у гэты пэрыяд больш рацыянальна-геамэтрычны характар, збліжаючыся з прынцыпамі супрэматызму й канструктывізму, але захоўваючы сваю яркую й рытмічную дэкаратыўнасьць («У чорным квадраце», 1923; «Некалькі кругоў», 1926; абедзьве карціны — у Музэі С. Гугенхайма, Нью-Ёрк). У 1924 майстар утварыў разам зь Яўленскім, Л. Фэйнінгэрам і П. Клеэ аб’яднаньне «Сіняя чацьвёрка», уладкоўваючы зь імі сумесныя выставы. Выступіў як мастак сцэнічнай вэрсіі сюіты М. П. Мусаргскага «Малюнак з выставы ў тэатры Дэсаў» (1928).

Пасьля зачыненьня нацыстамі «Баўхаўса» (1932) пераехаў у Бэрлін, а ў 1933 — у Францыю, дзе жыў у Парыжы й яго прыгарадзе Нёйі-сюр-Сэн. Выпрабаваўшы значнае ўзьдзеяньне сюррэалізму, усё часьцей уводзіў у свае карціны — нароўні зь ранейшымі геамэтрычнымі структурамі й знакамі — аморфныя элемэнты, падобныя нейкім першасным арганізмам, якія параць у міжплянэтнай пустэчы («Дамінантная крывая», 1936; «Блакітнае неба», 1940, Цэнтар Ж. Пампіду, Парыж; «Разнастайныя дзеяньні», 1941, музэй С. Гугэнхайма, Нью-Ёрк). З пачаткам нямецкай акупацыі (1939) намерваўся эмігрыраваць у ЗША й правёў некалькі месяцаў у Пірэнэях, але ў выніку вярнуўся ў Парыж, дзе працягваў актыўна працаваць, у тым ліку над праектам камэдыйнага фільма-балета, сумесна з кампазытарам Гартманам.

Найбольш вядомыя працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ https://rkd.nl/explore/artists/43433
  2. ^ а б Vasili Vasileevich Kandinsky
  3. ^ Wassily Kandinsky — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. ^ а б SNAC — 2010.
  5. ^ а б Nationalencyklopedin — 1999.
  6. ^ а б Інтэрнэт-база зьвестак фантастыкі — 1995.
  7. ^ а б National Museum of Visual Arts — 1911.
  8. ^ Кандинский Василий Васильевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. ^ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  10. ^ Encyclopædia Britannica
  11. ^ Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  12. ^ http://www.hist.msu.ru/departments/8839/research/publications/detail.php?ELEMENT_ID=16187
  13. ^ https://www.nytimes.com/2001/08/12/arts/art-architecture-a-saboteur-wielding-explosive-colors-and-images.html
  14. ^ анляйнавая калекцыя Музэю сучаснага мастацтва
  15. ^ http://www.wassilykandinsky.ru/work-81.php

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Рэйнгардт Л. Абстракцыянізм, у кн.: Мадэрнізм. Аналіз і крытыка асноўных кірункаў, М., 1969, с. 101—111.
  • Grohmann W. Wassily Kandinsky. Life and work, N. Y., 1958.
  • Baedecker. Deutschland. Verlag Karl Baedeker. 2002. — ISBN 3-8297-1004-6
  • Schulz,Paul Otto.Ostbauern.Köln:DuMont, 1998 — ISBN 3-7701-4159-8
  • Азізян І.А.. Масква В.В.Кандзінскага // Архітэктура ў гісторыі расейскай культуры. Выд. 2: Сталічнае места. М.: УРСС, 1998. — ISBN 5-88417-145-9 С. 66—71.
  • Азізян І.А.. Канцэпцыя узаемадзеяньня мастацтва й генэзіс діалагізма XX стагодзьдзя (Вячаслаў Іваноў і Васіль Кандзінскі) // Авангард 1910-х — 1920-х гадоў. Узаемадзеяньне мастацтва. — М., 1998.
  • Рапапорт А. Кандзінскі ў Лёндане // Rossica. — 2002.— Issue 7/8: Revelations in Colour: Dionisy & Kandinsky. Или: Kandinsky in London // Idem.
  • Валерый Турчын. Кандзінскі ў Расеі. М.: Мастак і кніга, 2005. — 448 с — ISBN 5-9900349-1-1
  • Азізян І.А.. Тэарэтычная спадчына В.В. Кандзінскага ў мастацкай сьвядомасьці XX стагодзьдзя // Пытаньні тэорыі архітэктуры: Архітэктурна-тэарэтычная думка Новага й Найноўшага часу / Зборнік навуковых прац пад рэд. І.А. Азізян. — М.: КомКніга, 2006. С. 189—249.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Васіль Кандзінскісховішча мультымэдыйных матэрыялаў