Аршанскае Эвангельле

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Orsha gospels.jpg
Аршанскае Эвангельле, пачатку XIII стст.
Цэнтральная навуковая бібліятэка
Акадэміі навук Украіны, Кіеў

Аршанскае Эвангельлебеларускі рукапісны помнік канца XIIпачатку XIII стст. Выяўлена ў Оршы ў 1812 годзе.

Верагодна, створана на Полаччыне. Зьберагліся 142 аркушы (без пачатку і канца), пісаныя ўставам на высакаякасным пэргамэнце. У Аршанскім Эвангельле зьмешчаны 2 мініяцюры з выявамі эвангелістаў Лукі і Мацьвея (найбольш раньнія ва ўсходне-славянскіх рукапісах), 2 застаўкі і 310 ініцыялаў з варыяцыямі старабізантыйскіх і першапачатковых тэраталягічных формаў (у асобных ініцыялах — выявы чалавека). За рэлігійнай абалонкай праглядаецца жывая народная аснова, што збліжае іх з размалёўкамі Спаса-Эфрасіннеўскага манастыру ў Полацку.

Ад рамы захавалася дубовая дошка, расколатая ўздоўж напалову, з трыма выпуклымі меднымі дэкаратыўнымі элемэнтамі. Рукапіс зьмяшчае чытаньні на працягу ўсяго году, без пачатку (першыя 25 старонак страчаны); пачынаецца з чытаньняў у суботу 7-га тыдня пасьля Вялікадня. Пасьля асноўнай часткі разьмешчаны месяцаслоў і нядзельныя ранішнія Эвангельлі.

Рукапіс патрапіў у музэй Кіеўскай духоўнай акадэміі ад памешчыка І. С. Мелянеўскага ў 1874 годзе.

Рукапіс зьберагаецца у Цэнтральнай навуковай бібліятэцы АН Украіны, Ф. 301, № 555 п.

Глядзі таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Нікалаеў М. Палата кнiгапiсная. — Мн., 1993.
  • БЭ ў 18 тамах. Т.1, Мн., 1996, С.536
  • Суша А.А. Оршанское евангелие // Регионы Беларуси: энциклопедия. - Минск, 2011. – Т.2, кн.2. – С.260–261.