Андрэй Каляда

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Андрэй Каляда
Нарадзіўся 3 чэрвеня 1940(1940-06-03) (79 гадоў)
Сьцяг Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі вёска Панямонь, Наваградзкі раён Гарадзенскай вобласьці
Навуковая сфэра літаратуразнаўства
Месца працы Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў
Альма-матэр Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут

Андрэй Андрэевіч Каляда (нар. 3 чэрвеня 1940, вёска Панямонь, Наваградзкі раён Гарадзенскай вобласьці) — беларускі літаратуразнавец, тэатразнавец, пэдагог. Кандыдат пэдагагічных навук (1975).

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У вайну сям’я была вымушаная пераехаць са спаленай нацыстамі вёскі ў Наваградак.

Навучаўся ў наваградзкай школе №1 імя Адама Міцкевіча. Пасьля школы ўладкаваўся на машынабудаўнічы завод імя Кірава ў Горлаўцы (Украінская ССР)[1], дзе вёў драматычныя гурткі, сьпяваў у хоры, танчыў, займаўся боксам.

Пасьля паступіў у Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (скончыў у 1962). Працаваў у тэатры імя Я. Купалы, выкладаў у Менскім пэдагагічным і Беларускім тэатральна-мастацкім інстытутах. Кандыдацкая дысэртацыя па тэме «Выпрацоўка ўменьня выразнага чытаньня ў студэнтаў-філёлягаў: (на матэрыяле беларускай літаратуры)» (1974). Прарэктар, пасьля выкладчык катэдры сцэнічнае мовы Беларускай акадэміі мастацтваў (1989—2008). Прафэсар (1993)[2].

Дзейнасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дасьледуе праблемы майстэрства вуснай мовы, мэтодыку навучаньня выразнаму чытаньню; аўтар навучальных і мэтадычных дапаможнікаў для студэнтаў і настаўнікаў.

Пераклаў на беларускую мову творы Ф. Дастаеўскага, І. Буніна, У. Набокава, А. Салжаніцына, Б. Пастарнака, В. Астаф’ева.

Выканаў аўдыёзапісы раманаў Івана Мележа «Людзі на балоце», «Подых навальніцы»; Уладзімера Караткевіча «Чорны замак Альшанскі», «Каласы пад сярпом тваім», «Дзікае паляваньне караля Стаха», «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»; Уладзімера Арлова «Сны імпэратара»; Міколы Ермаловіча «Беларуская дзяржава Вялікае Княства Літоўскае»; аповесьці Вольгі Іпатавай «Прадслава».

Сям’я[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дачка ― Натальля Халезіна, разам з мужам Мікалаем Халезіным ― стваральнікі Беларускага свабоднага тэатру, пражываюць у Вялікабрытаніі[3].

Бібліяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Выразнае чытанне: Вучэбны дапаможнік для ВНУ (1970)
  • Выразнае чытанне сатырычных вершаў, баек і драматычных твораў [Камплект]: [вучэбны дапаможнік для філалагічных факультэтаў вышэйшых навучальных устаноў] (1973)
  • Тэхніка мовы лектара: (Дыханне, голас, дыкцыя): [Метадычны дапаможнік] (1976)
  • Квітней, Радзіма. Красуй, жыццё: зборнік для мастацкага чытання / Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі Дом народнай творчасці (1978)
  • Расказванне і чытанне ў дзіцячым садзе: дапаможнік для работнікаў дашкольных устаноў (1978)
  • Практикум выразительного чтения: учебное пособие; Министерство просвещения БССР, Минский государственный педагогический институт (1979)
  • Голас партыі ― голас міру: зборнік для мастацкага чытання / Рэпертуарна-рэдакцыйная калегія Упраўлення культасветустаноў Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі навукова-метадычны цэнтр народнай творчасці і культурна-асветнай работы; [укладальнік А. А. Каляда] (1986)
  • Выразнае чытанне: Вучэб. дапам. для студэнтаў філалагічных фак. пед. ін-таў (1989)
  • Мастацкае чытанне ў школе: 5―11-я класы: кніга для настаўніка (1992)
  • Сцэнічная мова: Навучальны дапаможнік (1993)
  • Слоўнік акцёра і рэжысёра (1995)
  • Беларускае літаратурнае вымаўленне: практыкум па дыкцыі і арфаэпіі (2006)
  • Сцэнічная мова : вучэбна-метадычны дапаможнік для студэнтаў спецыяльнасці «Акцёр» (2006)
  • Будзьма, Жываслоў! (2015)

Пераклады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Фёдар Дастаеўскі. Аповесці. Апавяданні (2002)
  • Фёдар Дастаеўскі. Выбраныя творы (2004)
  • Лялечны дом: п’есы замежных драматургаў (2006)
  • Барыс Пастарнак. Доктар Жывага (2011).
  • Міхаіл Шолахаў. Лёс чалавека)2011)
  • Аляксандр Салжаніцын. Адзін дзень Івана Дзянісавіча (2011)
  • Расповяды пра Каханне…: Любоў, Любасць, Любошчы: [апавяданні і аповесці рускіх і савецкіх класікаў] (2012)
  • Іван Бунін. Акаянныя дні (2013)
  • Фёдар Дастаеўскі. Д’яблы: раман з трох частак (2013)
  • Андрэй Платонаў. Чэвенгур (2014)

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Ільніцкі, Кірыла (11 чэрвеня 2010) Андрэй Каляда: «Я буду рабіць сваю справу». Хартыя’97Праверана 15 ліпеня 2016 г.
  2. ^ Прафесара Андрэя Каляду звольнілі за супрацоўніцтва са «Свабодным тэатрам». Хартыя’97 (11 сьнежня 2008). Праверана 15 ліпеня 2016 г.
  3. ^ Bulakhava, Vika (4 лютага 2016) Смысл существования Николая Халезина(рас.) Entertainment. Russian Chicago. Праверана 15 ліпеня 2016 г.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]