Яніс Чакстэ

Яніс Чакстэ
	Яніс Чакстэ
	па-латыску: Jānis Čakste
Прэзыдэнт Латвіі
	14 лістапада 1922 — 14 сакавіка 1927
Наступнік	Густаўс Зэмгалс
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся	14 верасьня 1859; Віестурская воласьць[d], Курляндзкая губэрня[d], Расейская імпэрыя;
Памёр	14 сакавіка 1927[…] (67 гадоў); Рыга, Латвійская Рэспубліка[d];
Партыя	Канстытуцыйна-дэмакратычная партыя[d];
Адукацыя	юрыдычны факультэт Імпэратарскага Маскоўскага ўнівэрсытэту[d] (1886); Акадэмія Пэтрына[d];
Дзеці	Мінтаўтз Чакстэ[d], Канстантын Чакстэ[d] і Ringolds Čakste[d]
Узнагароды
Подпіс

Яніс Чакстэ (па-латыску: Jānis Čakste; 14 верасьня 1859 — 14 сакавіка 1927) — першы прэзыдэнт Латвійскай Рэспублікі.

Палітычная дзейнасьць

У студзені 1919 году на чале латвійскай дэлегацыі наведаў Лёндан і парыскую мірную канфэрэнцыю. 1 траўня 1920 году адкрыў першае пасяджэньне Канстытуцыйнага сходу. Прымаў удзел у выбарах яго старшыні. Атрымаў 83 галасы, тады як Яніс Райніс — толькі 48.

14 лістапада 1922 году Сойм абраў Чакстэ першым прэзыдэнтам Латвіі (92 дэпутата — «за», 6 устрымаліся) як адзінага кандыдата. 6 лістапада 1925 г. ён быў абраны паўторна. За час прэзыдэнцтва абвясьціў 402 законы. Лібэральным быў закон аб адукацыі, які абавязваў дзяржаву і самакіраваньне ствараць столькі школ нацменшасьцяў, колькі неабходна. Памілаваў 549 чалавек. З 14 лістапада 1919 году — дацэнт Латвійскага ўнівэрсытэту, 28 верасьня 1924 году атрымаў ступень Dr. iur. honoris causa. З 1921 году чытаў лекцыі і на афіцэрскіх курсах.

Памёр 14 сакавіка 1927 году. Пахаваны на Лясных могілках у Рызе.

У 2003 годзе ў Елгаве ўсталяваны помнік Чакстэ, а ў Рызе яго імем названая вуліца.

Крыніцы

1 2 Janis Cakste // Encyclopædia Britannica (анг.)
1 2 Janis Cakste // Brockhaus Enzyklopädie (ням.) — F.A. Brockhaus, 1796.
↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #119378841 // Gemeinsame Normdatei (ням.) — 2012—2016.
1 2 Чаксте Янис // Большая советская энциклопедия (рас.): [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.

Гэта — накід артыкула. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго.

[_873e9bf63f4175bd-1] 1 2 Janis Cakste // Encyclopædia Britannica (анг.)

[_f3df4935b05f62cb-2] 1 2 Janis Cakste // Brockhaus Enzyklopädie (ням.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_e434082842266316-3] Deutsche Nationalbibliothek Record #119378841 // Gemeinsame Normdatei (ням.) — 2012—2016.

[_ea0a79626e083dae-4] 1 2 Чаксте Янис // Большая советская энциклопедия (рас.): [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.

[1]

[2]

[3]

[4]

п а р Прэзыдэнты Латвіі
1918—1940	Яніс Чакстэ Ґустаўс Зэмґалс Албэртс Квесіс Карліс Улманіс¹ Аўгусцс Кіргенштэйнс²
1991 — сёньня	Анатолійс Гарбуноўс² Ґунціс Улманіс Вайра Віке-Фрэйбэрґа Валдзіс Затлэрс Андрыс Бэрзіньш Раймандс Вэёніс Эгілс Левітс Эдгарс Рынкевічс
1 — самаабвешчаны; 2 — выканаўца абавязкаў