14 сакавіка

14 сакавіка́ — 73-і дзень году (74-ы ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 292 дні.

Падзеі

• 1492 — каралева кастыльская Ізабэла загадала выслаць 150 тыс. габрэяў з Гішпаніі, калі яны ня прымуць каталіцтва
• 1499 — кароль і вялікі князь Аляксандар надаў Менску Магдэбурскае права
• 1633 — кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза афіцыйна вызнаў Праваслаўную царкву на тэрыторыі Рэчы Паспалітае
• 1863 — у Горадні на чыгуначным вакзале адбыўся бой паўстанцаў з расейскімі войскамі
• 1919 — у Нясьвіжы распачалося антыбальшавіцкае паўстаньне
• 1980 — у час пасадкі ў Варшаве разьбіўся ІЛ-62 польскай авіякампаніі «Лёт». Загінулі ўсе 87 чалавек
• 1992:
  • Стварэньне Антыкрызіснага камітэту і падпісаньне кіраўніцтвам Вярхоўнага Савету, лідэрамі палітычных партыяў, грамадзкіх арганізацыяў пагадненьня «Аб супольных дзеяньнях пры ўзьнікненьні пагрозы сувэрэнітэту Рэспублікі Беларусь»
  • пачатак баявых дзеяньняў Малдовы супраць Прыднястроўя
• 1994 — Лінус Торвальдс апублікаваў ядро апэрацыйнае сыстэмы Linux

Нараджэньні

• 1879 — Альбэрт Айнштайн, фізык-тэарэтык, стваральнік тэорыі рэлятыўнасьці
• 1913 — Дамінік Татарка, славацкі празаік, эсэіст, публіцыст
• 1931 — Павал Дубашынскі, беларускі актор
• 1931 — Павел Місько, беларускі пісьменьнік
• 1932 — Наіна Ельцына, жонка першага прэзыдэнта Расеі Барыса Ельцына
• 1933 — Майкл Кейн, ангельскі актор, двойчы ляўрэат прэміі «Оскар»
• 1934 — Міхась Клебановіч, беларускі пісьменьнік, журналіст, Заслужаны работнік культуры Беларускае ССР
• 1939 — Віктар Ганчароў, беларускі радыёфізык
• 1946 — Аляксандар Аляксандравіч Каваленя, беларускі гісторык, акадэмік НАН Беларусі
• 1948 — Бэрнд Штанге, нямецкі футбаліст ды трэнэр, чэмпіён Кіпру
• 1953 — Яраслаў Андрушкіў, савецкі псыхіятр, палітычны дзеяч, старшыня «Сацыял-нацыянальнай партыі Ўкраіны» (1991—2004)
• 1955 — Уладзімер Макараў, палкоўнік узброеных сілаў Беларусі, прэсавы сакратар Міністэрства абароны Беларусі
• 1957 — Лёнік Тарасэвіч, беларускі мастак у Польшчы
• 1958 — Альбэр II (князь Манака)
• 1968 — Радка Дэнэмаркава, чэская пісьменьніца,
• 1972 — Іром Чану Шарміла, індыйская грамадзкая актывістка, паэтка
• 1975 — Дзьмітры Маркаў, легкаатлет, аўстралійскі скакун у вышыню, чэмпіён Эўропы і сьвету
• 1979 — Нікаля Анэлька, францускі прафэсійны футбаліст
• 1981 — Анка Упала, беларуская літаратарка
• 1985 — Настасься Кінунэн (дзявочае прозьвішча Дубарэзава), беларуская біятляністка
• 1986 — Сяргей Кошаль, беларускі футбаліст, уладальнік Кубка Беларусі (2013)
• 1988:
  • Стэфэн Кары, амэрыканскі баскетбаліст, чэмпіён сьвету (2024)
  • Саша Грэй, амэрыканская акторка, пісьменьніца, музыка
• 1990:
  • Джо Ален, валійскі футбаліст, футбаліст году ў Валіі (2012)
  • Кольбэйн Сыгтарсан, ісьляндзкі футбаліст, гуляў за нацыянальную зборную Ісьляндыі
  • Аляксей Скобля, беларускі добраахвотнік, баец Беларускага батальёна Кастуся Каліноўскага
• 1992 — Марсэль Нёбэльс, нямецкі хакеіст, срэбны мэдаліст Алімпійскіх гульняў (2018), срэбны мэдаліст Чэмпіянату сьвету (2023)
• 1995 — Сарвар Ісмаілаў, спартыўны і камэрцыйны дырэктар футбольнага клюба «Everton»

Сьмерці

• 1571 — Янаш II Жыгімонт Заполья (нар. 1540), кароль вугорскі, князь сяміградзкі
• 1644 — Мікалай Сапега (нар. 1581), ваявода менскі, ваявода берасьцейскі, кашталян віленскі
• 1883 — Карл Маркс (нар. 1818), нямецкі філёзаф і эканаміст
• 1943 — Васіль Захарка (нар. 1877), беларускі палітычны дзяяч, другі прэзыдэнт БНР
• 1979 — Міхась Сяўрук (нар. 1905), беларускі мастак і графік
• 1984 — Аванэс Шыраз (нар. 1914), армянскі паэт
• 2006 — Ленарт-Георг Мэры (нар. 1929), эстонскі пісьменьнік і палітык, былы прэзыдэнт Эстоніі
• 2022 — Мікола Гіль (нар. 1936), беларускі пісьменьнік, журналіст, перакладчык

Сьвяты

• міжнароднае матэматычнае сьвята «дзень Пі»