Перайсьці да зьместу

Эдвардас Гудавічус

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Эдвардас Гудавічус
Дата нараджэньня 6 верасьня 1929(1929-09-06)
Месца нараджэньня
Дата сьмерці 27 студзеня 2020(2020-01-27)[1][2] (90 гадоў)
Месца сьмерці
Месца вучобы
Занятак гісторык
Навуковая ступень доктар гістарычных навук[d]
Узнагароды

Эдвардас Гудавічус (або Эдвард Гудовіч) (па-летувіску: Edvardas Gudavičius; 6 верасьня 1929, Коўна27 студзеня 2020, Вільня) — летувіскі гісторык. Доктар гістарычных навук (1989), прафэсар (1991). Ляўрэат Нацыянальнай навуковай прэміі Летувы (1995) і Летувіскай нацыянальнай прэміі культуры ды мастацтваў (1998), узнагароджаны двума дзяржаўнымі летувіскімі ардэнамі (1999, 2003).

Скончыў Ковенскі політэхнічны інстытут (1953), гістарычны факультэт Віленскага ўнівэрсытэту (1968). З 1974 году працаваў у Інстытуце гісторыі Летувы. Аўтар трох манаграфіяў і шматлікіх артыкулаў.

Погляды і дзейнасьць

[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прытрымліваўся старой (XIX стагодзьдзя) вэрсіі пра летувіскае заваяваньне беларускіх земляў. Паводле згаданай канцэпцыі маскавіты вызвалілі беларусаў з-пад летувіскага прыгнёту[4].

У сваёй апошняй кнізе «Гісторыя Летувы» (больш за 700 старонак, наклад 5000 асобнікаў), выдадзенай у Маскве пры падтрымцы летувіскай амбасады і расейскіх фундатараў, не прызнаваў існаваньне беларусаў як народу хоць бы ў XVI стагодзьдзі, называючы іх адарванымі ад Масковіі русінамі[4].

Вядомае інтэрвію Гудавічуса датычна беларусаў і сучаснай беларускай гістарыяграфіі[5]:


« Гэта людзі без народнае сьвядомасьці, якія мысьляць у першую чаргу побытавымі паняцьцямі. Вядома, гэта вынік бясконцае белнасьці... Бо ў нас [г. зн. у жэмойтаў] была дзяржава, то трэба толькі сказаць, што было вельмі цудоўна.А беларусам застаецца толькі адняць тую дзяржаву ў іншых. Так яны прысвоілі нашу мінуўшчыну. »

—Эдвард Гудовіч, [6]

Беларускі гісторык Аляксандар Краўцэвіч паказвае на тое, што ў кнігах Гудавічуса прысутнічае мноства падтасовак і маніпуляцыяў фактамі, а свае гістарычных падагульненьні летувіскі гісторык робіць на колішніх уласных асабістых меркаваньняў, якія зь цягам часу пачынае падаваць як ужо даведзеныя факты[4].

У сваіх кнігах Гудавічус імкнуўся ігнараваць беларускую гістарыяграфію, гэтак у летувіскай вэрсіі кнігі «Гісторыя Летувы» няма спасылак на працы беларускіх гісторыкаў. Яны зьявіліся толькі ў расейскім выданьні з патрабаваньня маскоўскіх выдаўцоў і навуковых рэдактараў[4].