Розьніца паміж вэрсіямі «Генэрал артылерыі літоўскай»

Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
вікіфікацыя, артаграфія, стыль, прыбраў частку выяваў - выходзяць за разьметку артыкула, што ня вельмі прыгожа
(Створана старонка са зьместам ''''Генэрал артылерыі літоўскай''' ({{мова-la|generalis artileriae magister}}) — дыгнітарскі [[...')
 
(вікіфікацыя, артаграфія, стыль, прыбраў частку выяваў - выходзяць за разьметку артыкула, што ня вельмі прыгожа)
'''Генэрал артылерыі літоўскай''' ({{мова-la|generalis artileriae magister}})  — дыгнітарскі [[урадУрад (Вялікае Княства Літоўскае)|ўрад]] ўу [[ВКЛВялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]], кіраўнік артылерыі. Загадваў арсеналаміарсэналамі, збраёўнямі, парахоўнямі і людвісарнямі[[людвісарня]]мі, займаўся забеспячэньнемзабесьпячэньнем войска й арсеналаўарсэналаў порахам і амуніцыяй, навучэньнем артылерыстаў. Прызначаўся дажывотна (пажыцьцёва) і ня меў права займаць іншых вайсковых урадаў.
 
Вядомы з [[17 стагодзьдзе|17 стагодзьдзя]], калі [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль польскі]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] [[Уладзіслаў Ваза|Уладзіслаў IV]] надаў артылерыі вайсковую арганізацыю (тг. зв. «Артыкулы», абвешчаныя ў [[1634]] пад [[Смаленск]]ам). Генэрал артылерыі прызначаўся дажывотна (пажыцьцёва) і ня меў права займаць іншых вайсковых [[урад]]аў. Першым кіраўніком артылерыі [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] у [[1634]] стаў [[Мікалай Абрамовіч]]. З [[1685]] генэрал артылерыі атрымліваў 3 тысячы злотых на прыватныя патрэбы. Распараджаўся буйнымі грашовымі сродкамі, прымаў стецыяльнуюспэцыяльную прысягу не расходваць гэтыя грошы на іншыя мэты, і падпарадкоўваўся [[гетман вялікі літоўскі|вялікаму гетману]], з [[1775]] Вайсковаму дэпартаменту [[Пастаянная Рада|Пастаяннай Рады]].
 
Генэраламі артылерыі літоўскай былі:
[[Файл:Vincent Korvin-Gasieŭski. Вінцэнт Корвін-Гасеўскі (1650-1651).jpg|міні|135пкс145пкс|[[Вінцэнт Корвін-Гасеўскі]]]]
 
* [[Мікалай Абрамовіч]] (21.9.[[1634]] «на дазор гарматы [[ВКЛ]]» - — 2.[[1651]])
* [[Вінцэнт Корвін-Гасеўскі]] (27.2.[[1651]] - — 14.9.[[1652]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Zygmunt Wahl|Зыгмунт Валь|pl}} (22.9.[[1652]] - — [[1654]])
* [[Мікалай Уладзіслаў Юдзіцкі]] (11.4.[[1654]] - — [[1670]])
* [[Міхал Антоні Крышпін-Кіршэнштэйн]] ([[1670]] - [[1673]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Maciej Korwin Gosiewski|Мацей Корвін Гасеўскі|pl}} ([[1673]] - [[1683]])
 
[[Файл:Lavon BazylFrancišak Sapieha. Лявон БазыльФранцішак Сапега (XVIII).jpg|міні|135пкс145пкс|[[Лявон БазыльФранцішак Сапега]]]]
 
* [[Лявон Базыль Сапега]] (7.9.[[1684]] - — [[1686]])
* [[Матэвуш Ромэр]] (28.4.[[1687]] - — [[1698]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Michał Franciszek Sapieha|Міхал Сапега|pl}} (18.7.[[1698]] - — 19.11.[[1700]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Józef Wandalin Mniszech|Юзэф Мнішак|pl}} (8.4.[[1701]] - — 8.8.[[1706]])
 
* [[Казімер Крыштап Сеньніцкі-Бонча]] ([[1706]] - [[1707]])
[[Файл:Józef Wandalin Mniszech 11.PNG|міні|135пкс|[[Юзэф Мнішак]]]]
 
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Józef Wandalin Mniszech|Юзэф Мнішак|pl}} (8.4.[[1701]] - 8.8.[[1706]])
* [[Казімер Крыштап Сеньніцкі-Бонча]] ([[1706]] - [[1707]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Józef Wandalin Mniszech|Юзэф Мнішак|pl}} (паўторна 17.10.[[1709]], урада не прыняў)
* [[Фабіян Казімер Борх]] (22.4.[[1710]] - — [[1710]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Bogusław Ernest Denhoff|Багуслаў Эрнэст Дэнгаф|pl}} (24.6.[[1710]] - — [[1725]])
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Kazimierz Leon Sapieha|Казімер Лявон Сапега|pl}} (4.9.[[1725]] - — 20.5.[[1738]])
* [[Ян Юры Флемінг|Юры Дэтлаў Флемінг]] ([[1738]] - — 24.11.[[1746]])
 
* [[Антоні Салагуб-Давойна]] (26.11.[[1746]] — 9.[[1759]])
[[Файл:Jan Jury Fleming. Ян Юры Флемінг.jpg|міні|135пкс|[[Ян Юры Флемінг|Юры Дэтлаў Флемінг]]]]
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Eustachy Potocki|Яўстах Патоцкі|pl}} (20.10.[[1759]] - — 23.2.[[1768]])
 
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Браницкий, Франциск Ксаверий|Францішак Ксаверы Браніцкі|ru}} ([[1768]] - — 10.4.[[1773]])
* [[Ян Юры Флемінг|Юры Дэтлаў Флемінг]] ([[1738]] - 24.11.[[1746]])
* князь [[АнтоніКазімер Салагуб-ДавойнаНестар Сапега]] (2610.113.[[17461773]] — - 9.[[17591793]])
* князь [[Францішак Сапега]] (1.5.[[1793]] -  —)
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Eustachy Potocki|Яўстах Патоцкі|pl}} (20.10.[[1759]] - 23.2.[[1768]])
 
[[Файл:Franciszek Ksawery Branicki.jpg|міні|135пкс|[[Францішак Ксаверы Браніцкі]]]]
 
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Браницкий, Франциск Ксаверий|Францішак Ксаверы Браніцкі|ru}} ([[1768]] - 10.4.[[1773]])
 
[[Файл:Kazimier Niestar Sapieha. Казімер Нестар Сапега.jpg|міні|135пкс|[[Казімер Нестар Сапега]]]]
 
* князь [[Казімер Нестар Сапега]] (10.3.[[1773]] - [[1793]])
 
[[Файл:Francišak Sapieha. Францішак Сапега.jpg|міні|135пкс|[[Францішак Сапега]]]]
 
* князь [[Францішак Сапега]] (1.5.[[1793]] - )
 
== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej, Poznań,. T.1-31 1—31. — Poznań, 1879—1908.
 
[[Катэгорыя:Генэралы артылерыі літоўскай| ]]

Навігацыйнае мэню