Расасенка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Рака
Расасенка
Расасенка
Рака Расасенка
Агульныя зьвесткі
Выток каля в. Пішчыкі
Вышыня вытоку 222 м
Вусьце Дняпро
Вышыня вусьця 154 м
Краіны басэйну Беларусь
Даўжыня 43 км
Плошча басэйну 271 км²
Нахіл воднай паверхні 1,4 ‰
Асноўныя прытокі
Левыя Трань, Шчавоня, Бабровенка
Правыя Ліпіца, Лукі, Любкіньня, Перавалочна, Бабравец, Сімоніха, Мілкаўка

Раса́сенка — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток Дняпра. Даўжыня 43 км. Плошча вадазбору 271 км². Выдатак вады ў вусьці 1.7м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4‰.

Агульныя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выцякае за 1 км на ўсход ад вёскі Пішчыкі, цячэ па схілах Горацка-Мсьціслаўскай узвышанай раўніне на захадзе Смаленскага ўзвышша. Упадае ў Дняпро каля места Расасна. Даліна ў высокай плыні трапэцападобная са стромкімі схіламі шырынёй да 2 км. Абалона двухбаковая, або чаргуецца па берагах, вузкая шырынёй да 100 м, сухая, зарослая хмызьняком. Рэчышча зьвілістае, пясчана-камяністае, шырынёй 5-7 м, у ніжнім цячэньні да 10м. На пэрыяд веснавога разводзьдзя прыпадае ва 60% гадавога сьцёку.[1].

Буйнейшыя прытокі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Праваруч:
  1. Лукі. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Цыбульскія. Даўжыня 10 км.
  2. Любкіньня. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Ляхаўка, 2 км на паўдзень. Даўжыня 8.4 км.
  3. Перавалочка. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Ляхаўка, 1.5 км на паўднёвы ўсход. Даўжыня 19 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3‰. Вадазбор 62 км², пад лесам 18%.
  4. Мілкаўка. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Слабада, 2 км на паўднёвы ўсход. Даўжыня 6.8 км.
  5. Сімоніха. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Казьяны, 0.8 км на паўночны ўсход. Даўжыня 4.8 км.
  • Леваруч:
  1. Трань. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Пагодзіна. Даўжыня 4 км.
  2. Шчавоня. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Барсукі. Даўжыня 13 км.
  3. Баброўка. Пачынаецца ў ваколіцах вёскі Чырвоная Слабада. Даўжыня 6 км.

На рацэ[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Расасенка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вёскі: Пішчыкі, Чырына, Быстрыёўка, Пуцяціна, Зарубы, Вежкі, Слатаўшчына, Казарынава, Міхалінава, Русаны, Казьяны, Ваўкулакава, Хандогі, Вусьце, Расасна.

Прытокі Леваруч[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прытокі Праваруч[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У межах вадазбору ёсьць наступныя помнікі археалёгіі, гісторыі, мастацтва, культуры і прыроды ў паселішчах па берагах Расасенкі і яе прытоках.

  • Баброва: гарадзішча ў цэнтры вёскі, на паўднёвым беразе Бабровенкі; помнік на братэрскай магіле 1710 воінаў, што загінулі ў 1943—1944 г.
  • Вежкі — Гарадзішча за 0,5км на поўнач ад вескі, ніжэй моста, на пойме правага берага.
  • Казьяны — станцыя на паштовым тракце Ворша — Дуброўна — Ляды — Смаленск; абэліск на магіле капітана Б.У. Загорскага, які загінуў у 1943 г.
  • Кляны — помнік на братэрскай магіле 149 воінам, што загінулі ў 1943—1944 г.; радзіма драматурга Алеся Дударава.
  • Ліцьвінава (не існуе з 1970-х) на левым беразе ручая Бабравец. Радзіма паэта Сяргея Ракіты — псэўданім Сяргея Васільевіча Законьнікава(1909-1942).
  • Міхалінава: абэліск на братэрскай магіле 40 воінам, што загінулі ў 1943-44 г.
  • Чырына: гарадзішча за 1,5км на паўднёвы захад ад вескі, на правым беразе ручая Ліпіца (правы прыток Расасенкі).

Страчаная спадчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Царква Сьвятога Юрыя ў былым мястэчку Расасна.
  • Сьвята-Духаўская царква ў вёсцы Міхалінава
  • Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы Ліцьвінава.
  • Царква Ўзьнясеньня Гасподняга ў вёсцы Чырына.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Блакітная кніга Беларусі. Энцыкл. — Менск, 1994. С. 307

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Блакітная кніга Беларусі: энцыкл. / Рэдкал.: Н. А. Дзісько, М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш.; Маст. В. Г. Загародні. — Менск: БелЭн, 1994. — 415 с. ISBN 5-85700-133-1. С. 307
  • Книга Большему Чертежу или древняя карта Российского государства, поновленная в Розряд и списанная въ книгу 1627 года. Изд. 2-е Языкова. СПб. 1832 г. С.79; К.Н.Сербина (редактор) - Книга Большому Чертежу. М.-Л.: Изд-во АН СССР. 1950. С.100.
  • Маштаков, Петр Лазаревич, Список рек Днепровского бассейна : с картой и алфавитным указателем. С.-Петербург : Состоящая при Императорской академии наук Комиссия по вопросу о географической номенклатуре, 1913 (Типография Императорской академии наук). С. 33.
  • Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
  • Энцыклапедыя Прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 4. Недалька — Стаўеаліт/ Рэдкал.: І.П. Шамякін (гал. Рэд.) і інш. С. 360. — Мн.: БелСЭ, 1985. 599 с.
  • А. Г. Гриневич и др. Разд. 1, Реки. // Справочник "Водные объекты Республики Беларусь" = Электронный ресурс / Калинин М. Ю., Петлицкий Е. Е., Рутковский П. П. — Менск: Министерство природных ресурсов и охраны окружающей среды, Центральный научно-исследовательский институт комплексного использования водных ресурсов, 2011. — С. 154-157. — 530 с.
  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г.П. Пашкоў і інш. — Менск: БелЭн, 2001. — 576 с.: іл. ISBN 985-11-0216-4 С.311.
  • Памяць: Гіст.-дак. хроніка Дубровенскага р-на. Кніга 1. — Менск: Паліграфафармленне, 1997. — 598 с.: іл. ISBN 985-6351-02-02
  • Казанцев В. Ю. «Восемнадцатая дивизия». Казань, Таткнигоиздат, 1968.