Радка Дэнемаркава

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Рáдка Дэнэмáркава (чэск. Radka Denemarková, 14 сакавіка 1968, Кутна-Гора, Чэхаславаччына (цяпер Чэхія) ) — чэская пісьменьніца, драматургіня, тэлесцэнарыстка, перакладніца, эсэістка[1].

Радка Дэнемаркава
Radka Denemarková
Radka Denemarková by Metod Bočko 2013 1.jpg
Асабістыя зьвесткі
Нарадзілася 14 сакавіка 1968
Кутна-Гора, Чэхаславаччына
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці Пісьменьніца, эсэістка, драматургіня, перакладніца, кінасцэнарыстка
Гады творчасьці 1998 — цяпер
Мова Чэская
Дэбют 1998
Значныя творы Peníze od Hitlera. Letní mozaika (2006), Hodiny z olova (2018)
Узнагароды
https://denemarkova.eu/

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Р. Дэнемаркава вырасла ў камуністычнай Чэхаславаччыне, а ў юнацтве стала сьведкай падзеньня камуністычнага рэжыму і Бэрлінскай сьцяны. Гэтыя падзеі сфармавалі яе ня толькі як пісьменьніцу, але і як грамадзкую актывістку і прыхільніцу дэмакратычных правоў ня толькі ў сваёй краіне, але і ў Кітаі[2].

Радка Дэнемаркава вывучала нямецкую і чэскую мовы на факультэце мастацтваў Карлавага ўнівэрсытэту, атрымала доктарскую ступень у 1997 г. Працавала навуковай супрацоўніцай Інстытуту чэскай літаратуры Акадэміі навук Чэскай Рэспублікі[1].

Была дарадцай у тэатры Na zábradlí ў Празе.

Жыве ў Празе з дачкой Эстэр і сынам Янам.

Р. Дэнемаркава — адзіная чэская пісьменьніца, якая чатыры разы атрымала прэмію Magnesia Litera (у розных намінацыях — за прозу, публіцыстыку, пераклад і «Кнігу года»)[3]. Ейныя творы перакладзеныя больш чым на 30 моваў[1].

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У свай творчасьці Р. Дэнемаркава займаецца цёмнымі і рэпрэсаванымі бакамі эўрапейскай гісторыі, такімі як выгнаньне немцаў пасьля Другой сусьветнай вайны, антысэмітызм або патрыярхальныя структуры і зьвязаны з гэтым гвалт над жанчынамі[4].

У студзені 2017 году ёй пажыцьцёва забаронены ўезд у Кітай, бо яна неаднаразова пісала пра кітайскіх дысідэнтаў і абвінавачвала Кітай у бязьлітасным узбагачэньні і сур’ёзных парушэньнях правоў чалавека. Ейны крытычны раман «Алавяныя гадзіны» пра Кітай быў апублікаваны ў 2019 годзе, атрымаўшы захопленыя водгукі і ўзнагароды. У рамане аўтрака сьцьвярджае, што няма жыцьця па-за гісторыяй. У той жа час твор увасабляе нястомную крытыку эўрапейскага капіталізму[5].

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

• Hodiny z olova. 2018. Brno: Host. 752 pp.

• MY 2 / US 2. 2014.

• Příspěvek k dějinám radosti. 2014.

• Spací vady. 2012.

• Kobold. Přebytky něhy & přebytky lidí. 2011.

• Smrt nebudeš se báti aneb příběh Petra Lébla. 2008.

• Peníze od Hitlera. 2006.

• A já pořád kdo to tluče. 2005.

• Sám sobě nepřítelem. 1998.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Slovník české literatury, online: slovnikceskeliteratury.cz, http://www.slovnikceskeliteratury.cz/showContent.jsp?docId=1376
  2. ^ Чому Центральна Європа схиляється до неліберальної демократії? Інтерв'ю з чеською письменницею Радкою Денемарковою, 11 сьнежня 2019, Global Voices, https://uk.globalvoices.org/2019/12/11/2189/
  3. ^ Ruth Fraňková, Radka Denemarková wins Magnesia Litera with Hours of Lead, 04/08/2019, Radio Prague International, https://english.radio.cz/radka-denemarkova-wins-magnesia-litera-hours-lead-8134111
  4. ^ Radka Denemarková, Europe is here, and it’s not Going Anywhere (a Mosaic), https://eu.boell.org/sites/default/files/uploads/2013/12/radka_denemarkova.pdf
  5. ^ Jörg Plath, Mit Havel und Konfuzius – Radka Denemarková hat den Mut, vor der Unmenschlichkeit der kommunistischen Diktatur in China die Augen nicht zu verschliessen, 15.02.2022, NZZ, https://www.nzz.ch/feuilleton/neuer-roman-radka-denemarkovas-breitseite-gegen-xis-china-ld.1666840?reduced=true