Памплёна

Памплёна
	Памплёна
	Населены пункт
Сьцяг	Герб
Краіна	Гішпанія
Аўтаномная супольнасьць	Навара
Правінцыя	Навара
Дата заснаваньня	74 да н. э.
Кіраўніцтва і ўлада
mayor of Pamplona[d]	Enrique Maya Miranda[d], Joseba Asirón[d], Enrique Maya Miranda[d], Іаланда Барсіна[d], Cristina Ibarrola[d] і Joseba Asirón[d]
Геаграфія
Плошча	23,55 км²
Вышыня НУМ	446 м
Часавы пас	UTC+1; UTC+2 (летні час);
Каардынаты	42°49′06″ пн. ш. 1°38′39″ з. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць	198 491 чал. (2009)
Афіцыйная мова	гішпанская мова і басконская мова
Этнахаронімы	pamplonés, Iruindar, pamplonesa, pamplonès і pamplonesa
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	948
Паштовы індэкс	31001–31016
Нумарны знак	NA
Сайт	pamplona.net
	Памплёна на мапе Гішпаніі Памплёна

Памплёна (па-басконску: Iruña, па-гішпанску: Pamplona) — горад на поўначы Гішпаніі на рацэ Арга, сталіца Аўтаномнае Супольнасьці й правінцыі Навара. Горад зьяўляецца аднім з найстаражытнейшых гарадоў краіны. Знаходзiцца ля падножжа Заходніх Пірэнэяў, на рацэ Арзе (прытоку Арагону). Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе камаркі Куэнка-дэ-Памплёна. Найбольш вядомае сьвята ў Памплёне — Сан-Фэрміна, які праходзіць штогод з 6 па 14 ліпеня.

Гісторыя

Памплёна была заснавана ў 70-я гады да н. э. рымскім палкаводцам Гнэем Помпэем (адкуль і паходзіць назва гораду); як мяркуецца, на месцы Памплёны да гэтага часу існавала невялікае басконскае паселішча. У 446 годзе горад быў заняты вэстготамі, затым, у сярэдзіне VI стагодзьдзя, — франкамі. У VIII стагодзьдзі Памплёна стала сталіцай незалежнага каралеўства Навара.

З 738 году Памплёна знаходзілася пад панаваньнем маўраў, — да таго часу, пакуль не была адваяваная франскім каралём Карлам Вялікім, якія склаў зьвяз з баскамі. З тых часоў Памплёна шмат разоў пераходзіла з рук у рукі, пакуль ў 1512 годзе не ўвайшла канчаткова ў склад Гішпанскага каралеўства. Росквіт Памплёны прыйшоўся на XI стагодзьдзе, калі горад прымаў паломнікаў, якія накіроўваліся ў Сант’яга-дэ-Кампастэлі.

Славутасьці

гатычная катэдра (1397, канчаткова завершаны ў 1527), цяпер Музэй рэлігійнага мастацтва
сярэднявечныя цытадэль і царква Сан-Сатурніна
каралеўскі палац (сярэдзіна XIX стагодзьдзя)
будынак мэрыі ў стылі барока
парк Таканэра з помнікам герою Навары Гаеру