Міканор Ярашэвіч

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Міканор Ярашэвіч
Дата нараджэньня 24 ліпеня 1885(1885-07-24)
Месца нараджэньня Новы Сьвержань, Менскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці не раней за 1937
Грамадзянства Беларусь
Альма-матэр Глухіўскі нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя Аляксандра Даўжэнкі[d] і Пятроўская сельскагаспадарчая акадэмія[d]
Занятак палітык

Міканор Ярашэвіч (11 ліпеня 1885, Новы Сьвержань, Менскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя — пам. не раней за 1937) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, аграном, пэдагог.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся 11 ліпеня 1885 году ў в. Новы Сьвержань Менскага павету Менскай губэрні. Скончыў Глухаўскі настаўніцкі (1910) і Маскоўскі сельскагаспадарчы (1912) інстытуты. Падчас вучобы ў Маскве ўваходзіў у склад беларускага студэнцкага гуртка, дасылаў лісты ў газэту «Наша ніва». Працаваў аграномам, чытаў лекцыі па аграноміі ў навучальных установах Менскай, Смаленскай і Харкаўскай губэрняў. Удзельнік Першай сусьветнай вайны з 1915 году.

Пасьля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 году — адзін з кіраўнікоў Менскай губэрнскай земскай управы і лідэраў мясцовай філіі расейскіх эсэраў (пазьней т.зв. абласьнікоў). У пачатку сакавіка 1918 году — у складзе менскай земскай групы кааптаваны ў Раду Беларускай Народнай Рэспублікі, аднак 25 сакавіка 1918 году разам зь іншымі прадстаўнікамі земстваў, гарадзкога самакіраваньня і нацыянальных меншасьцяў выйшаў зь яе складу ў знак нязгоды з прыняцьцем Трэцяй Устаўнай граматы. Адзін з аўтараў праекту стварэньня ў Менску ўнівэрсытэту. Падчас польска-савецкай вайны (1919—1920) узначаліў Менскую губэрнскую земскую ўправу, выкладаў у Менскім політэхнічным вучылішчы. 18 верасьня 1919 году падчас прыезду ў Менск Юзэфа Пілсудзкага пры сустрэчы апошняга з грамадзкасьцю ў памяшканьні былога Менскага дваранскага сходу адзіны, хто выступіў з публічным пратэстам супраць польскай акупацыі краю, заявіў, што «палякам няма чаго шукаць у Беларусі». Ва ўмовах польскай акупацыі і фактычнай перамогі бальшавікоў у грамадзянскай вайне падтрымліваў стварэньне сувэрэннай Беларускай рэспублікі. У пачатку 1920 году — у складзе «расейскай сацыялістычнай групы» беспасьпяхова ўдзельнічаў у выбарах у Менскі гарадзкі магістрат.

3 аднаўленьнем савецкай улады ў лістападзе 1920 году прызначаны першым дырэктарам новаўтворанага Беларускага дзяржаўнага палітэхнікуму, адначасова выкладаў у Менскім інстытуце народнай адукацыі, Беларускім рабочым тэхнікуме, выконваў абавязкі загадчыка аддзелу Наркамату асьветы БССР па прафэсійна-тэхнічнай адукацыі. Ініцыятар стварэньня і першы старшыня Беларускага вольна-эканамічнага таварыства. Выступаў супраць прымусовай беларусізацыі, быў прыхільнікам паступовага пераводу выкладаньня ў навучальных установах Беларусі на беларускую мову. У канцы 1920 — пачатку 1921 гадоў намагаўся аднавіць дзейнасьць эсэраўскай арганізацыі «абласьнікоў».

У сакавіку 1921 году арыштаваны ДПУ БССР па абвінавачаньні ў антысавецкай дзейнасьці і зьняволены ў менскі Пішчалаўскі замак. Дзякуючы заступніцтву 38 выкладчыкаў Беларускага політэхнічнага інстытуту, Менскага інстытуту народнай адукацыі і Беларускага рабочага тэхнікума праз два месяцы вызвалены. У студзені 1923 году паводле загаду ДПУ БССР высланы ў Ташкент.

У 1920-я гады працаваў у Сярэднеазіяцкім унівэрсытэце, Інстытуце ірыгацыі і мэханізацыі сельскай гаспадаркі Узбэцкай ССР. Пасьля чарговага арышту ў 1930 годзе выселены разам зь сям’ёй з Ташкенту ў сельскую мясцовасьць, але ў 1933 годзе зноў дазволена вярнуцца назад. У 1937 годзе арыштаваны «за шпіянаж на карысьць замежных разведак» і асуджаны на 10 гадоў папраўча-працоўных лягераў без права перапіскі. Па словах жонкі, знаходзіўся ў адным зь лягераў у Краснаярскім краі, дзе быў расстраляны.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]