Ліпа

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ліпа
Bioul AR1aJPG.jpg
Ліпа буйналістая
Клясыфікацыя
Царства Расьліны
Аддзел Пакрытанасенныя
Кляса Двудольныя
Атрад Мальвакветныя
Сямейства Мальвавыя
Падсямейства Ліпавыя
Род Ліпа
Бінамінальная намэнклятура
Tilia

Ліпа (па-лацінску: Tilia) — род лістападных дрэваў сямейства ліпавых.

Этымалёгія назвы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Біялягічнае апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кветкі ліпы
Bombus terrestris queen - Tilia cordata - Keila.jpg

Дрэвы вышынёй да 15—20 м (часам да 40 м), дыямэтрам да 2 м. Лісьце нераўнабокае, круглавата-сэрцападобнае, завостранае, пілаватае. Кветкі жоўтыя, або жоўта-белыя, духмяныя, у паўпарасоніках. Плод — арэшак. Садовыя формы адрозьніваюцца сылюэтам кроны, афарбоўкай лісьця й кветак.

Цене-, мароза- і ветраўстойлівае дрэва. Жыве 300—400 гадоў.

Лісьце й ствол ліпы эўрапейскай

У Беларусі расьце паўсюдна.

Выкарыстаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У якасьці лекавай расьліны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Драўніна[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ліпавы цьвет[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мёд[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ліпа ў гісторыі, паэзіі й культуры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Назвы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паэзія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ліпа на паштовай марцы Беларусі

Ліпа

Высока, разлажыста
Расьселася пры хаце
Стара-старая ліпа,
Паважная, як свацьця.

Сто лет ужо старухе,
А можа, нават болей,
Ад віхраў і ад бураў
Ня мела век патолі.

Сто лет – кавалак часу,
Ня сто дзён, ня сто тыдняў,
Якіх зайшло праменаў
Збадаці ўсё абрыдне.

Няшчасьцяў, кляцьбы, плачу
Было, што, Божа мілы!
Нябожчыкаў бязь ліку
Сыходзіла ў магілу.

А ліпа ані дбае,
Жыве, стаіць пры хаце
Высока, разлажыста,
З павагай, нібы свацьця.

—Янка Купала

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Ліпасховішча мультымэдыйных матэрыялаў